E-Dergi

Son peygamber öncesi arap toplumundaki cariye kavramıyla sonrası arasındaki farkları görebildiğimiz ve cariyelik hakkında tafsilatlı bilgilendirme yapan iyi bir çalışma olmuş. Bazı terimleri sadece arap harfleri ile yazıp latince okunuşunu vermemesi herkesi kendisi gibi arapça biliyor (!) zannetmesinden olabilir. İleri baskılarda düzelteceğini umuyorum.

tarihçilerin ve seyyahların kitaplarından toplama, padişahların ve avanesinin sıradışı ve bazen ahlak sunırlarını zorlayan anekdotlarından ibaret bir derleme

Özetle; orta asyada hakimiyeti kaybeden hun boylarının büyük bir bölümünün 4.yüzyılın ortalarında hazar denizi kuzeyindeki "kavimler kapısı" nı kullanarak doğu avrupaya geçişleri ile hunların avrupa macerası başlıyor. Balamir önderliğinde önce alanların hakimiyetine son veriyorlar. Sonra Alanlarla birleşerek batıya doğru hareketle içlerinde germen kavimlerinin de olduğu 17 kavmi barındıran got imparatorluğu hakimiyetine son veriyorlar ve roma imparatorluğu sınırlarına yerleşiyorlar. Özellikle Attila döneminde gotlarla ve cermenlerle işbirliği yaparak roma imparatorluğunu vergiye bağlıyorlar. Attila nın ani ölümüyle oğulları aynı başarıyı sürdüremiyorlar. Bir kısmı doğu avrupa da kalıp idil bulgarları oluşturuyor, bir kısmı kafkaslardan iran coğrafyasına inerek ak hunları oluşturuyor.

Özetle; konar göçer kavimler silsilesinin bir kolu olan hunların ardılları olduğu düşünülen ak hunlar ms 4-6 yüzyıllar arasında bugünkü afganistan pakistan kuzey hindistan taraflarına yerleşip hakimiyetlerini kabul ettirmişlerdir. Dilleri türkçe olmasına rağmen bulundukları coğrafyadaki baktria grek hind brahman alfabelerini kullandıklarını paralarından anlıyoruz. Yerleştikleri coğrafyanın eski hakimi kushanlara son vermişler, sasaniler ve göktürklerle bölge hakimiyeti için savaşmışlar ve göktürkler den gördükleri baskı sonucu bir kısım ak hunlar göktürklere tabi olmuş, bir kısmının ise avrupaya göç ederek avar imparatorluğunun kurulmasına öncülük ettikleri sanılmaktadır.

Bu kitabı okuduğunuzda Hun tarihinin Teoman ve Mete den ibaret olmadığını ve fakat mete veya mo-to diye bilinen hükümdarın hunların "muhteşem süleyman"ı olduğunu anlayacak, bunların dışındaki onlarca hükümdarın varlığı ve fakat çince isimlerinden dolayı telaffuzlarının zorluğu bizim bu hükümdarları hatırda tutamamamızın yegane sebebidir herhalde diyeceksiniz. M.Ö. 48 yılından itibaren hükümdar Hu-an-ye ve ardılı yöneticilerin olumsuz iklim şartları, taht kavgaları, çinli yöneticilerin siyasi oyunları gibi nedenlerle çaresizce çin yönetimine tabiyetleri ve uzun yıllar bunu sürdürmeleri (yaklaşık 400 yıl) üç beş tane devletçik olup bir türlü birlik sağlayamamaları içinizi acıtacak. Ayriyeten hunların henüz ortaya çıkarılmış bir alfabelerinin olmaması nedeniyle, bütün olayları çinli kronikçilerin tarih sayfalarından öğrenmemize üzülsek mi sevinsek mi diyeceksiniz. Akıcı üslubundan dolayı hocamızı kutluyorum.