E-Dergi

Eskiden Sabahattin Eyüboğlu gibi edebiyatçılar metin tercümesi yaptıklarında ortaya bir şaheser çıkarırlardı [bkz: Devlet (T.İ.B. Y.)] Ama Herakleitos'un "Fragmanlar"ına (ki dünyanın her yerinde ismi böyledir) kendi mantığı başka şey söylüyor deyip de "Kırık Taşlar" ismini vermenin bir manası yoktur efendim. Bir de fragmanlara ezoterik bir hava katma çabasından kaynaklanıyor zannediyorum, zaten üstü kapalı olan fragmanları daha da içinden çıkılmaz anlatmış Alova.

Ben Kabalcı Yayınları'nın yayınladığı "Fragmanlar"ı tavsiye ediyorum. Çevirmenin dipnotları gerek fragmanların izahı için, gerekse Yunanca kelimelerin etimolojisini incelemek için uygundur. Sadece kitabın boyutu ve kullandıkları kâğıt türü bir kitapseverin hoşuna gitmeyebilir ancak içerik bakımından daha iyisi yapılana kadar en iyisidir.

Kitap; Antik Yunan hakkında az denebilecek miktarda bilgi verdikten sonra İlyada ve Odesa destanlarının hikâye edindikleri olayları anlatıyor (ne var ki burada gereksiz teferruata da değinmiş). Bundan sonra da Arkhilokhos ile Sappho'ya değindikten sonra demokrasinin ilk temellerini atan Solon'a geçiyor (kitap buradan itibaren keyifli olmaya başlıyor). Solon'dan sonra kadın ve kölelik konusu işleniyor. Türkçede Antik Yunan hakkındaki iki kaynaktan biri olmasını da göz önünde bulundurarak kadın ve kölelik konusunu en iyi bu eserin işlediğini söyleyebilirim (diğeri için bkz: Felsefeden Ekonomiye Antik Yunan Dünyası). Arada mitoloji ile tragedyayı ele aldıktan sonra da kitap Perikles ile bitiyor.

Kitap gerçekten istifa edilebilir olmasına rağmen Yunan medeniyetine has birtakım kelimelerin açıklanmamış olması Antik Yunan'a yeni giriş yapanlar için biraz zorluk çıkarabilir. Bunu da göz önünde bulundurmak lazım.

Kitabı ilk defa Mortimer Adler'ın öğrencisi olan Hamza Yusuf Hanson'ın bir konferansında duydum. Kitap gerçekten istifade edilebilinecek bir kitap olmasına karşın bol bol not almaktan üşenen kimselerin okuyabileceğini zannetmiyorum. Kitap, cümle tekrarlarına düşmediği ve dolu dolu olduğu için çok fazla yazıp çizip emek göstermek gerekiyor.

Kitap üç denemeden oluşuyor. İlk ikisini yararlı buldum ancak matematiğe merak duymayanlar için üçüncüsünü okumak vakit kaybı olacaktır. Yayıncıya gelince... Öztürkçe niyetiyle cümle anlamlarının bulandırılması bir kenara, tercüman işini pek iyi yapmamış gibi duruyor. Ayrıca kitabının editörünün de olmaması tercümedeki bazı anlam ve imla hatalarının olduğu gibi kalmasına neden olmuş.

Kitap kötü değil ancak o kadar lüzumlu da gelmedi.

Kitapta birkaç imla hatası olsa da, İngilizce ile Arapça gramerin birbirine çok benzemesi sebebiyle anlatımı Türkçe meallerden çok daha güzel buldum. Yine bu sebepten ötürü birden fazla ayet tek cümlede toparlanmak zorunda kalınmamış, Kur'an'da da olduğu gibi tek tek sıralı verilmiş. Tavsiye edilir yani...