E-Dergi

Canından çok sevdiği ülkesi ve ülküsü uğruna örnek bir hayat yaşayan,hakkında pek çoğumuzun ''İstiklal savaşını yazan milli şairimiz'' bilgisinden öte çok bilgi edin(e)mediğimiz nadide bir şahsiyet.İstiklal savaşı yıllarında ilk mecliste millet vekili.Kurtuluş duygularının tercumanı,her fırsatta halkına işin ciddiyetini ve önemini anlatan,bir hisli yürek...Ve mecliste alınan kararın ardından yazdığı muhteşem mısralarla milletinin hislerine tercuman olmuş büyük şair.

Bu kısmına kadar biliyoruz.Ya sonra neler olmuş derseniz enteresan bir kitap okumaya hazırlıklı olun derim.Yazar,Akifin hayatının, bizimde çok bilgimizin olmadığı, bu kısmına ışık tutmuş.Savaşın hemen bitiminde,siyasi manada ciddi kadro değişiklikleri yaşanmış.İkinci mecliste Akifin adı bile anılmamış,hatta inkilaplara direnen yobaz ve gerici olarak hedef tahtası haline getirilmiş.Bu zihniyet bununlada yetinmemiş ve adım adım,kendi öz yurdunda takip ettirilmiş milli marşının şairini.''Canı cananı herşeyi alsında Huda,Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cuda'' diyerek sevgisini mısralara döktüğü ülkesinden ayrılmadan önce arkadaşına yazdığı mektupta;''Gerici desinler,yobaz desinler,inkilapları sindiremedi desinler çok ağırıma gitmiyor ama değilmi ki vatan hainiymişim gibi arkama ajan takıyorlar,artık dayanamıyorum.'' diyor. Yeterki ülkemde karışıklığa sebep olmayayım düşüncesiyle Mısır'a gitmek zorunda kalıyor.

Olaylara o günkü koşullarda bakacak olursak;tek dişi kalmış Batı medeniyetinin feci işgal yilları olanca tazeliğiyle milletin hafızasında yaşanırken,ülkedeki dıştan içe zorlama yapılan batı merkezli ani değişimin reaksiyon doğurması çok normal karşılanmalıdır.Akifin düşüncesi;''Ülkesi için,bir Asrı saadet devridir,yaşanacak olan gerçek Müslümanlıkla hem batıya,hem doğuya örnek olmak;Batıyı yaşayış ve şekil olarak değil,ilim ve teknoloji olarak model almaktır.''Yoksa istediğiniz kadar batılı adetlerle,kılık kıyafetle yaşayın,teknoloji ve bilim alanında gelişmezseniz taklitten ve uydu olmaktan öte geçemezsiniz.Şaşkın bir batı hayranı olarak,saygınlığınızı ve kimliğinizi yitirmiş bir şekilde ortalıkta dolanır durursunuz.

Akifin çok güzel bir hayat dusturu daha var;''Eski eski olduğu için atılmaz,kötü olduğu için atılmalıdır.Yenide yeni olduğu için alınmaz.İyi ve faydalı olduğu için alınmalıdır.''

Ancak yazarımız buna rağmen devletinin aldığı karara muhalefet etmemek için, fesini ilk çıkaran kanaat önderlerindendir.Ancak ne yazık ki yinede hedef tahtası olmaktan kurtulamıyor.

Sonrası ,Hüzünlü bir yolculuk ve acı,zorluk,hasret dolu Mısır yılları...Akif gibi Halide Edip Adıvar gibi müslümanların ülkeden ayrılmak zorunda kalmasıylada, ortalık softa ve cahil hocalara kalması mukadder...Taki ölümüne altı ay kalaya dek Mısırda kalıyor Akif.

Ölürsem yurdumda gömüleyim diyerek bitkin ve çok zayıflamış bir halde çok sevdiği vatanına geri döner.Mısıra gitmeden,hakkında çok ciddi eleştiriler yazan yazarlar ülkeye dönüşüyle ziyarete giderler.Adeta günah çıkarırcasına yazılar yazarlar gazete ve dergilerinde.Ancak bu gönül insanı,çok kısa bir süre sonra Hakka Yürür .

Hüzünlü hayat yolculuğuda böylece tamamalanır tamamlanmasına ama milletinin sinesinde de giderek artan bir muhabbetle sevgisi kalır...

Yazarin tespit ettigi ve kitabini etrafinda orguledigi konu gayet dikkat cekici.Hayatimizda gormedigimiz,goremedigimiz ve iskaladigimiz kucuk seylerinin neticelerinin ne kadar buyuk oldugunu gozler onune seriyor...Butunu olusturan kucuk parcalardir.Her buyuk netice aslinda kucuk dusler ve dusuncelerle baslar.Bu kucuk dusunce yada duslerin kaynagi nedir,nereden aklimiza gelir bu kucuk fikir pariltilari.Adi ustunde aslinda dus,dusmek yukaridan asagiya bir harekettir.Insan dusundukce yucelir zanneder kendini,oysaki yukaridan asagi olan bir harekettir bu...Fikirlerin,ilhamlarin dustugu,duse geldigi ,dusunce oldugu...Bu sadece bazi ozel insanlarami duser.Bence hayir.Cunku kaynagin sahibi adildir.Bu yagmur surekli yagar aslinda,ilham yagmurundan yararlanamayan insanin ta kendisidir.Testinin agzi acik degilse,yada testi ters donukse dusmez icine ilham yagmurlari.Dusunce ve dus yagmurundan yararlanmanin yolu insanin kendisiyle basbasa kalmasidir ama kendisiyle...Maskelerden arinmis,zihnindeki blokajlari kaldirmis,ayagina dolasan parangalari cozmus olmalidir insan.Yani madden oldugu gibi fikren ve ruhen de ozgur olmali ki bu yagis aksin zihnine ve akleden kalbine...Dusunce ve dus yagmurlarinda islanmak ve yikanmak dileklerimle...

Isik Dogudan Gelir(Ex Oriente Lux)...Sosyolog Cemil Mericin kaleme aldigi,hayata dair bati ve dogu yaklasimlarinin analiz ettigi,derinlikli bir kitap.Dogu ve batinin sosyolojik ve kulturel ayriliklarina sebep olan,dusunce kaliplarinin ve olaylara bakis acilarinin farkliliginin temelinde yatan sebepleri ortaya koymus.Komplekssiz bir sekilde iyi ve guzel olani ister dogu ister bati felsefesinde olursa olsun arama,bulma ve icsellestirme adina guzel bir yaklasim sunuyor.Hem Anadolu,hemde bizler cok sansliyiz.Bizler sansliyiz cunku medeniyetlerin kesisim yeri olan bu topraklarda cok kulturlu bir mozaikte yasiyoruz.Bu bize herkezle iletisim kurabilme ve is yapabilme yetenegi veriyor.Hem Avrupalisiyla o mantalitede iliski kurabiliyoruz,ticaret yapip urunlerimizi satabiliyoruz hemde bir Asyaliyla sicak bir iliski kurup, elimizi omzuna koyup,sohbet edebiliyor,gonul diliyle analasabiliyoruz.Afrikali yada bir digeriyle de... Anadoluda sansli,bu millet hicbir zaman tahripkar davranmamis analar diyarina.Yok varsaymamis oncekini ve bir digerini.Bakiniz Mimar Sinana,eserlerinde hem Roma,hem Pers,hemde Selcuklu motiflerini ayni anda kullandigini gorursunuz.Hic gocunmazdi Koca Sinan bundan.Iste budur oz guven ve kulture saygi.Tahrip etmezdi bizim ecdadimiz oncekini.Asirlara meydan okuyan eserlerinin hala sirlari cozulememistir.Meslek otoriteleri ittifakla Dunya tarihinin gelmis gecmis en buyuk bes mimari arasinda saymistir Mimar Sinani.Koca Mimarsa olumsuz eserlerine soyle imza atiyor ''Fakr (Kendi kendine yatameyen),aciz(Cuzi iradesi olan,yardim almasi gereken),bicare(Kader planinda basina gelen olaylar karsisinda cagresiz) Sinan''.Tevazuya bakiniz,birde bakiniz simdi modern mimariye,nasilda oncekileri yok ediyor ve yok varsayiyor.Aykiri her seye...Donusturme ve degistirme kaygisi ne kadar da fazla...Ve gayet magrur.Kapitalist duzenin tapinakalari olan gokdelenler sehrin,bagrina saplaniyor koca birer hancer gibi.Bu yapilara karsi ciktigim anlasilmasin ama istenirse eski kentin dokusunu bozmadan da insaa edilebilirler.Ama bize Sinanlarin,Kanunilerin gozuyle bakabilenler lazim.
Iste yazar bilimden sanata,fersefeden tarihe kadar Dogu ve bati arasindaki taaa gerilerde yatan temel bakis acisi farkinin nereden kaynaklandigini aktariyor.Bunlari daha net kavrayabilirsek,aslinda millet olarak ne kadar avantajli bir konumda oldugumuzu gorecegiz....

Islami cagimiz insaninin ilgisini cekecek bir uslupla anlatma fikri benimde uzun suredir gonlumden gecen bir gereklilikti.Akifte demis ya...’’Dogrudan Kurandan alip ilhami,Asrin idrakine soyletmeliyiz Islami.’’
Kitap bu yonuyle baslangicta ilgimi cekti aslinda.Dis gorunumude en az icerigi kadar renkli ve albenili...Yazar zeki ve arastirmaci bir kisilige sahip.Ozellikle ilk yuz sayfasinda Mevlana,Imami Gazali,Bediuzzaman dan alinan Kuran piriltilarina ve hakikatlere,cok guzel capa atmis yazar...Insani baslangicta gercekten etkiliyor.Ancak anlatim usulu boylemi olmaliydi tartisilir.Usule iliskin elestirilerimi iki ana konu basliginda toplamak isterim,
1.usul elestirim Tanriyi insani ozelliklerle donatmasi,dile getirmesi ve cisimlestirmesi.Bu kadim insaninda bakis acisi.Eski caglardan beri insanoglu yasadigi sapmalarla Tanriya insani ve cismani nitelikler vermeye calismis.Kendi Tanrisini kendisi atamis.Yani kendisi amir pozisyonuna gecirip,kendi tasavvurunu somutlastirma egiliminde olmus.Boylece hevesine ve arzularina gore inancini ve Tanrisini sekillendirmis.Kitabin yazarinin icine dustugu bu durum,insan oglunun askin ve sonsuz olan Allahi,sinirli akliyla anlama cabasi esnasinda icine dustugu sapmanin bir izdusumu niteliginde.Oysaki Allahi biz en iyi nereden ogreniriz...Tabiki yine Kendisinden yani ilk ayeti ‘’OKU’’ ile baslayan Kurani Kerimden.Buradaki okumak yani ‘’Ikra’’ kelimesi hem kitap okumak hemde Kainati, Kainatta cereyan eden olaylari,bu olaylarin sebeplerini,bu sebep ve kanunlari koyani anlamaya yonelik tum cabalardir.Insanin kendisini anlama,anlamlandirma cabalarida bunun icine girer bence.Ne guzelde demis yazar’’Hosca bak zatina kim zubdei Alemsin sen,Murdei didei ekvan olan Ademsin sen’’(Kendine iyice bak,dikkatli bir sekilde tanimaya calis cunku sen kainatin Alemlerin gozbebegi olan Ademsin yani Hz.Insansin)...Hakikat,hikmet herseyi yerli yerine koymaktir.Bu varlik hiyerarsisinin en ustunde ve en sereflisi Insan oglu bulunmaktadir.Ama Tanriya insani ozellikler verme cabasi Sonsuz olani sinirli bir kaba koyma gayretinden oteye gecemez.Buda zulum ve haksizlik olur.Heleki Tanri agzindan bir takim kisisel dusunceleri dillendirmek,en hafif ifadesiyle hem okuyucuya hemde Tanriya buyuk bir saygisizlik olsa gerek...
2.Elestirim ise Yazarin kisisel fikirlerini dillendirmesine karsi hic bir itirazim yok.Ancak bunu Kuarani Kerimde bulunan ve kendi icerisinde orgulenmis bir butunun,icerisinden kopararak cimbizla cekilen,Ayetlerle temellendirilmesi,yine en hafif ifadesiyle kurnazlik olmus.Oysaki ayetler kendileri arasinda capraz ve paralel sapasaglam baglarla baglanarak,bir bunye olusturur.Bu bunyenin icerisine yanlis fikirleri kasitli yada kasitsiz sokma cabasi,bir bedenin icerisine giren yabanci bir cismi,baslangicta disardan kabullenmis gibi gorunsede,sonrasinda cerahatle disari atmasi gibidir.Yani siz fikriniz ne olursa olsun Kurani kerimden cimbizla sececeginiz ayetlerle temellendirebilirsiniz.Ancak bir muddet sonra bunlarin bosa ciktigini ve mesnetsiz kaldigini gorursunuz.Ayetlerin anlamlandirilmasindaki en onemli yontem Peygamberimizin bize aktardigi manalar ve yine Kuarani kerimin kendi kendini tefsir etme ozelligidir.
Mesala yazarimiz konuyu ruhun tekamulune ve oradanda yeniden dirilis ayetleriyle Dunyaya tekrar gelise getirmis.Islamda ruhun asama asama Berzah aleminden Dunyaya,oradan ahirete,Cennete ve Yaraticisina kavusmasi tekamulu vardir.Ancak yazarin ifadesiyle tekrar tekrar Dunyaya gelis tekamul ilerleme degil,ruhu Dunyaya mahkum etmek demektir.Cunku bir gelsinde Kral olarak geliyor,digerinde kole,bir digerinde kedi v.s....Fasit bir dairede donup dolasan bir mahluk anlayacaginiz...
Israrla okuyucudan istenen aman haaa A yuzunu okumadan B yuzune gecmeyin ikazlarida dikkatimi cekti...B yuzunu okumaya baslayinca bunun sbebi daha iyi anlasiliyor.Cunku evrensel,tarihler ustu olmasi gereken konular,guncele,konjekturel hadiselere,siyasete,aktuel olaylara getirilmis.Orada koptum zaten...
Insanin her soylenene kulak vermesi erdemsede,her soylenene inanmasi bence cok ciddi bir zaaf...O yuzden hicbir konuda arastirmadan,incelemeden bir yargiya varmamali...Bu ne kadar cicili bicili ve masum bir ambalajda sunulsada....