E-Dergi

Bir hayale inanmak, peşinden koşmak, başarmak... Ve hayalin paramparça olması. Ah Halit Ayarcı ne çok ortak yönümüz var.

Okuduğum ilk Ahmet Hamdi Tanpınar kitabı. Uzun sürede okudum. Dili biraz ağır ve akışın takip edilmesi zor. Sakin bir kafayla okunması gerek. Benim öyle bir kafam hiç olmadığından biraz zorlandım.

Hayri İrdal, sakin bir yapıda mütemadiyen mutsuz bir adam. Yaşadığı hayatı sevmiyor ama onu değiştirmeye gücü de yetmiyor. (Tıpkı ben) Bir gün onun tam tersi karakterde olan Halit Ayarcı ile tanışır. Ortak yanları saatlere olan ilgileridir. Birlikte bir enstitü kurarlar. Saatleri ayarlama enstitüsü. Hayri İrdal bu enstitünün ayakta kalacağından ve gerekliliğinden şüphe duyar. Ayarcı onu ikna eder. Bu enstitü çevresinde batılılaşmayı, insan davranışlarını, duruma göre değişen tepkileri anlatır Tanpınar.

Son insan kalıncaya dek başkaldırma devam eder.

Albert Camus başkaldırı davranışını aklınıza gelebilecek her alanda incelemiş. Tarih, edebiyat, sanat, din, mitoloji, siyaset... Her alanda insanın bu davranışının sebepleri, gelişimi ve sonuçları üzerinde durmuş. Başkaldırının felsefesini eni konu yazmış. Dili ağır, okunması zor bir kitap. Verimli okuyabilmek için kitapta verilen örneklere hakim olmak gerekiyor. Ben pek hakim olmadığımdan okurken çok zorlandım.

Gücü eline geçiren zalimleşir.

Görmek ülkede yapılan bir oylama ile başlıyor. Diğer oylamaların aksine bu kez beyaz oylar çoğunlukta oluyor başkentte. Bu beyaz oyları verenler sorgulanıyor. Başkan çözüm olarak devletin bütün kollarıyla başkentten çekilmesini uygun buluyor. İktidarsız kalan kentte kargaşa hakim olacak ve halk kendi hükümeti isteyecektir. Bu olaylar sırasında başkana bir ihbar mektubu gelir. Dört yıl önce yaşanan körlük salgınında kör olmayan kadının cinayet işlediği ihbarı. Bu ihbarla başkan üç kişiyi başkente gönderir ve olayı araştırmalarını ister. Aslında önemli olan gerçek değildir. Önemli olan çıkarlardır. Üç kişiden biri bunu anlar ve emirleri uygulamakta tereddüt eder.

Körlük kitabında yaşanan salgın ve kahraman 7 kişinin hikayesi bu kitapta devam eder. Tabi Görmek kitabını okuyunca birinci köre çok öfkelendim. Bu distopya da çok iyi kurgulanmış ama Körlük kitabının yanında oldukça zayıf. Kitabın ilk kısmı okumayı biraz güçleştiriyor.

Shakespeare'in eseri olduğu o kadar belli ki... Komedi oyun yazılarında kullandığı her şeyi bu eserde de kullanmış. Yanlış anlaşılma, kılık değiştirme, birbirine çok benzeyen ve karıştırılan karakterler.

Illyria Kontu Orsina, Kontes Olivia'ya aşıktır. Kontes tuttuğu yaslardan dolayı aşkına karşılık vermez. Yüzünü bütün erkeklerden gizler. Kontun maiyetine giren Viola, erkek kılığında kontese gider ve kontes ona aşık olur. Viola'nın ona çok benzeyen bir erkek kardeşi vardır. O da ortaya çıkınca işler karışır. Tatlı bir komedi çıkar ortaya.

Bir kadının var olma amacı sadece doğurmaktır. Ne kadar korkunç bir düşünce. Peki sadece bir distopya konusu mu? Keşke öyle olsa. Bu düşünceyi doğru bulan o kadar çok kişi var ki... Bu distopyanın bir gün gerçeğe dönüşmesi pek de imkansız değil.

Gilead toplumunda kadınları aşama aşama insan olmaktan çıkarıp bir cisim haline getiriyorlar. Çalışmalarına ve kendi paralarını kullanmalarına izin vermiyorlar. Kıyafetlerini tek tip hale getiriyorlar. Ve onları sadece çoğalmak için kullanılan nesneler olarak görüyorlar. İsimleri yok. Duyguları, arzuları, beklentileri yok. Sadece görevleri var, doğurmak. Hamile kalamayınca suçlu yine kadınlar oluyor. Erkekler kusursuz elbette.