E-Dergi

Tersine Dünya, toplumsal rolleri ters yüz eden kurgusuyla farklı bir bakış açısı arayan okurlar için değerlendirilebilir bir eser. Orhan Kemal’in toplum düzenine yaptığı eleştirileri bu kez daha alışılmadık bir çerçevede sunduğunu görüyoruz. Akıcı bir dili var, ancak özellikle tersine kurulmuş düzeni sorgulama yönü ağır bastığı için, eseri değerli kılan nokta daha çok sunduğu perspektif.
Kısacası, sıradan bir olay örgüsü bekleyenler için değil; toplumsal yapıyı ve kalıplaşmış rolleri irdelemeyi sevenler için uygun bir tercih.

100 Temel Eser içinde yer aldığı için okuduğum Halime Kaptan açıkçası beni aşırı cezbetmedi. Anlatımı zaman zaman durağan ve sürükleyicilikten uzak geldiği için çok içine çekmeyen bir okuma deneyimi yaşadım. Buna rağmen, Millî Mücadele dönemine kadın kahraman üzerinden ışık tutması, Halime’nin direniş ruhunu göstermesi ve tarihî atmosferi hissettirmesi açısından kesinlikle okunabilir bir eser. Özellikle dönem hikâyelerine ilgi duyanlar için değerli bir kaynak niteliğinde.

Açıkçası bu kitap bana hiç hitap etmedi. Anlatım dili oldukça yavaş ilerliyor ve akıcılıktan uzak olduğu için okurken sık sık kopmalar yaşadım. Konu itibarıyla derin bir anlatım hedeflenmiş olsa da dilin ağırlığı eserin etkisini azaltmış. Şiirselliği ve sembolik anlatımı sevenler belki farklı bir tat alabilir, ama benim için oldukça durağan ve keyif vermeyen bir okuma deneyimi oldu.

Açıkçası bu roman bana pek hitap etmedi. Klasik bir eser olmasına rağmen beklediğim akıcılığı bulamadım ve zaman zaman ilerlemekte zorlandım. Ancak gotik edebiyatı, ayrıntılı betimlemeleri ve vampir mitinin doğuşunu merak edenler için önemli bir kaynak niteliğinde olduğunu söylemek gerekir. Eğer türün atmosferini seviyorsanız size daha farklı hissettirebilir, ama benim için çok sürükleyici olmadı.

Bu romanı ilk elime aldığımda gerçekten elimden bırakamadım; özellikle ilk 150-200 sayfa öyle hızlı ve soluksuz aktı ki zamanın nasıl geçtiğini anlamadım. Yaşanmış bir hikâyenin, bir annenin çocuğu için verdiği mücadeleyi bu kadar çarpıcı ve etkileyici bir şekilde okumak insanı derinden sarsıyor.

Okurken aynı zamanda 80’li yıllarda Türkiye’de sınırların aslında o kadar da sıkı olmadığını görmek, bana farklı bir bakış açısı da kattı. Tek sevmediğim yönü, sanırım baskıdan kaynaklı olan fazlaca yazım hatasıydı; bu da yer yer dikkatimi dağıttı. Ama bu küçük eksik, kitabın gücünü ve etkisini azaltmıyor.

Okumayanların gerçekten çok şey kaçıracağını düşünüyorum. İçtenlikle tavsiye ederim; hem sürükleyici hem de hayatın gerçek yüzünü gösteren bir eser.