E-Dergi

Taylan Kara bir tıp doktoru, akademisyen, daha önce beş kitabını okudum, bu kitaplar hakkındaki düşüncelerimi yorumlarımda yazdım. Okuduğum bu kitabı bir serinin (Edebiyatla Ahmaklaştırma Felsefeyle Çökertme) 5. cildi. Öncelikle belirteyim ki kitabın adıyla içeriğinin bir ilgisi neredeyse yok. Daha önce yazdıklarından seçtikleriyle yeni bir kitabı önümüze koymuş. Taylan Kara’nın Marksist olması, tekelci kapitalizm ile mücadeleyi kendine görev edinmesi, çok okuması ve araştırması gerçekten takdir edilesi özellikleri. Ancak sivri dili, Aristo Mantığı ile sentezleyerek bir konuda sonuca varması, elmalarla armutları karıştırması, doğru söylediklerini de yanlış kategoriye dahil ediyor. Bu nedenle yanlışlar doğruları götürüyor elde bir şey kalmıyor. Özellikle bu 5. kitap tam da böyle, boşuna bir okuma için tipik bir örnek.

Bu seneyi çok hoş bir kitapla kapatıyorum. Sandor Marai’den okuduğum ikinci kitap. Bir yazar (muhtemelen kendisi) yavru bir köpek edinir, Puli cins olduğunu düşünerek alır. Roman köpek ile insanın dünyasının nasıl kesiştiğini, hatta benzeştiğini mizahi bir dille anlatır.

Yazarın özgür düşünceli olması ve buna bağlı olarak baskılara karşı tepki gösterme huyunu köpek üzerinden yansıtması çok keyifli bir okuma sağlıyor. Sınıf farklarının her iki cinste de belirgin olduğunu gerçekçi fakat duygusal olarak anlatan yazar en vurucu cümlesini sona saklıyor. Okunası bir kitap.

Yazarın yüksek lisans yaptığı Amsterdam’da 2004 yılında geçirdiği günlerini anlattığı, otobiyografik bir kitap. Hikayesi var diyemem çünkü o döneme ait hatırına gelen anıları anlatmış, çocukluk ve ergenliğine dönüşler yaparak kurguya renk katmak istemiş. Dil son derece basit. Tuğla büyüklüğündeki kitaplara olan hayranlığını belirten yazar sanırım böyle hacımlı bir kitap yazmak için en az beş kez Rijksmuseum ve gar binası Amsterdam Centraal Station’ın mimarının P. Cuypers olduğunu yazmış. Birkaç ilginç bilgi dışında büyük çoğunluğu malumatfuruşluk olan bilgileri yazması bundan belki. “Yaptım, gittim, gördüm, okudum, yedim, yattım” ile sürüp giden bir metin, hipilik, toplama kampları, yahudilik, sinema, felsefe, edebiyat, ressamlar kısaca her şeyden biraz serpiştirilmiş. Gençliğinde radikal solcu olduğunu da sıklıkla belirtmesi ilginç geldi bana. Özetle 460 sayfayı bitirten faktör, Amsterdam’da çok iyi bildiğim sokakların, kafelerin, kanal ve köprülerin, müzelerin adlarını okumaktı

Kurgusuyla, tanımlamalarıyla, ayrıntıların iletilmesindeki kıvraklığıyla, zekice göndermeleriyle ve kolayca ve keyifle okunmasıyla çok beğendim bu yarı kurgu-yarı gerçek romanı. Yazar günümüz ile yüzyıl, hatta yüzyıllar öncesine çok güzel geçişler yaparak Galata ve çevresini ana eksene oturtup bir İstanbul fotoğrafı çekiyor. Yakın geçmişte dolaşırken şimdi olmayan bir çok yer veya şeyin (örneğin Haliç Unkapanı’ndaki su fıskiyesi) hatırlatılması gibi güzel sürprizlerle karşılaşıyorsunuz.

Kitabı okuyunca sadece Galata’yı değil tüm İstanbul’u gezdiğinizi hissedeceksiniz. İnsanın kendisiyle en çok göz göze geldiği yerin bir berber koltuğu olduğundan, madem her koyun kendi bacağından asılacak bırakılsın da her bacak kendi patikasını kendi seçsin felsefesine kadar etkileyici çok sayıda saptama kitaba derinlik katıyor.
Öneririm.

Bilimkurgu yazarı Ursula K. Le Guin az sayıdaki deneme kitaplarından bir tanesi olan bu kitapta da tıpkı başyapıtı “Mülksüzler”de olduğu gibi hayal gücünü müthiş kullanıyor. Özelde bilimkurgu, genelde tüm düz edebi eserleri yazarken nelere dikkat edilmesi gerektiğini o kendine has üslubuyla, sözünü esirgemeden söylüyor.

Bilimkurgu yazarlarının da tüm sanatçılar gibi bilinç ile bilinç-dışı arasında bir bağlantı, bir köprü kurmaya ve bundan yararlanmaya çalıştıklarını, bu nedenle bilimkurgunun modern çağın mitolojisi olduğu fikrine katıldığını belirtiyor. “Yüzüklerin Efendisi”nden, Y. Zamyatin’in ”Biz”ine kadar geniş bir yelpazede örnekler veriyor.

Geleneksel romandan sıkılanlara, daha da önemlisi hikaye veya roman yazma arzusu olanlara, yazarlık için adım atmak isteyenlere kesinlikle öneririm.