E-Dergi

Bir sokak röportajında yaptığı çok özenli ve çarpıcı sözlerini yani “Türkiye’de sosyal çürüme var” saptamasını geniş olarak açıklıyor Zeliha Bürtek. Bu mütevazı bilim kadını o kadar dolu bir beyine sahip ki, bazen herşeyi bir arada söyleme isteğinden olacak “ kısa devreler” oluyor, akademik dil kullandığından konu içinden konu çıkarıyor.

Söyleşiyi yapan gazeteci Gülşen İçeri’nin sorularının kalitesi, konuya hakimiyeti bu kısa devreleri bir nebze azaltıyor. Bildiklerimizi hatırlatan ve bunları bilimsel bir temele oturtan ama özellikle okura cesaret aşılayan bir metin.

“Kendi kendini yalanlayan bir iktidarla karşıyayız. Ona inananlar bunu farketse dahi itiraf edebilecek güce sahip değil. Çünkü o zaman kendi kendileriyle yüzleşecekler fakat bunu yapabilecek cesaretleri yok. Çünkü yaparlarsa kendi maneviyatları da tamamen altüst olacak”. (s 156)
Okunmalı.

1937-38 Dersim katliamını yaşamış kişilerin tanıklıklarının hiç bir yorum yapılmadan olduğu gibi aktarıldığı “Hay Allahın Zalımları” ile aynı formatta bir kitap. Araştırmacı Cemal Taş Dersim’li, memleketinin yerel tarihi ile ilgili sözlü tarihi yazılı belge haline getiriyor. Konuya ilgi duyanlara öneririm

Bu yıl okuduğum en güzel, en çarpıcı roman, çok farklı. Siraküza’da içkiye düşkün, farklı fiziksel ve ruhsal karakterlerdeki iki çömlekçi, Lampo ve Gelon’un hikayesi. Antik Yunan mitlerinden ve trajedilerinden beslenen, Euripides’in ön planda olduğu bir kurgu. Böyle bir hikaye kurgulamak bana olağanüstü yaratıcı geldi.

O dönemin ruhunu anlatmasını bir kenara koyuyorum, insanın mekan ve zaman fark etmeksizin ne kadar şaşırtıcı, dirençli ve gizemli olduğunu düşünüyorsunuz. Mizahla hüznü çok güzel kaynaştıran trajikomik bir anlatı. İnsana ilişkin her şey, çok şey, tam da insanın kendisi. Mutlaka okuyun derim.

Amerika’da yaşayan ve çalışan bilim insanı Ruhi Şirin çok popüler ve kabul gören 10 psikolojik deney üzerinden üretilen teorileri yalın bir dille anlatıyor. İnsanların nasıl karar verdiklerini, rekabet, dayanışma, mahalle baskısı, sürü psikolojisi, biat kültürü, vicdan, zeka vb konuları bu deneyler üzerinden açıklıyor.

Kısacık (110 sayfa) bir kitap hızla okunuyor. Bu konulara ilgi duyanlar için yabancı olmayan (böylece ilginç de olmayan) metinler ile insanı anlatıyor.
İlginç olan neredeyse tüm deneylerin 2. Dünya Savaşına, özellikle nazilere endeksli olması.

Ben şuna inanırım insan rakamlara ve istatistiklere sığmaz. İnsanı anlamak, doğa bilimlerini diyalektik ile irdelemekten geçer. Beklentinize göre beğeniniz değişebilir, ama bu konularda bilgilenmek için okumanızı öneririm.

2• Dünya Savaşına ait oldukça farklı kısa bir anılar toplamı. Nazi işgali altındaki Hollanda’daki bir yahudi ailesinden geriye sağ kalan tek kişi olan yazarın, Marga Minco’nun çocukluğuna ait anılar. Savaş sırasındaki gündelik yaşamı anlatıyor adeta. Savaşın vahşetini simgeleyen tanklar, tüfekler, bombalar, ölü ve yaralılar yok kitapta, insanlık halleri var, bir de Nazilerden korunma çabaları. Buna rağmen oldukça trajik, iç yakan bir kısa belge kitabı.