E-Dergi

Carl Mühlman, kitabında Türk komutanları aldıkları kararlarda hep haksız ve beceriksiz bulurken, tüm başarılı ve güzel işleri Alman komutanların yaptığını ve savaşı da bu sayede kazanabildiğimizin hikayesini gerçekmiş gibi çok güzel anlatmış. Tamamen taraflı yazılmış bir kitap olduğunu düşünüyorum. İngilizler ve Anzak tarihçiler bile Türk Komutanları bu derece kötülememişlerdir. İşin ilginç tarafı sorun kötülemekte değil her güzel olayın Alman komutanlara yontulması noktasında sivrilmektedir.

Roman 57. Alay ve Yarbay Mustafa Kemal hakkında gerçekten okunması gereken ve çok fazla bilinmeyen detaylarla dolu, hem tarihi gerçekliği bozmayan hem de hikayesini iyi verebilen bir yapısı var. Ancak tek sorunu bence diyaloglar konusunda yaşanmış, roman içerisindeki karakterlerin diyalogları günümüz diline çok yakın geldi, o zamanki konuşma yapıları, cümleler, kelimeler diğer okuduğum roman ve özellikle hatıratlarda çok farklıydı. Kesinlikle okunması gereken bir kitap diye düşünüyorum ama yazarın diyalog yazma becerisi konusunda da haddim olmayarak biraz eksik olduğunu belirtmeden geçemeyeceğim.

Çanakkale Savaşı ile ilgili yazılmış en güzel romanlardan birisi, Mehmed Niyazi'nin edebiyatı gerçekten mükemmel. Ancak bu romanı hep eksik buldum. Çünkü Yarbay Mustafa Kemal'den bu kadar az bahseden, özellikle 25 Nisan günü Mustafa Kemal'in mükemmel başarısı ve sonrasında Anafartalar Grup Komutanlığı dönemindeki başarılarından bu kadar az bahseden bir romanın Çanakkale Savaşları konusunda eksik olacağı kanısındayım. Tabiki bahsetmek zorunda değildir, bu da yazarın kendi kararı ve saygı duyuyorum.

Selahaddin Adil Paşa, gerek askeri kişiliği gerekse eşine yazdığı mektuplarındaki "mükemmel eş" oluşu ile mükemmel komutanlardan bir tanesi. Hem savaşı anlatışı hiçbir detayı atlamadan ve insanı sıkmadan ilerliyor hem de kitabın sonundaki eşine yazdığı mektuplar bir askerin savaştaki ruh dünyasını, geride bıraktıklarını sürekli düşünmesini ve hamile olan eşine duyduğu özlemi kendine hayran bıraktırıyor. Bazı mektupları gözlerim dolarak okuduğumu itiraf etmek istiyorum.

Erol Mütercimler kitabını gerçekten büyük bir araştırmanın sonucunda yazdığını ortaya koyuyor. Özellikle yabancı kaynakların Gelibolu hakkındaki yorumlarına da yer vererek kitabını zenginleştirmiş. Olaylar kronolojik sırada ilerliyor ve hiçbir detay es geçilmemiş, bunların yanında yıllardır bilinen yanlışları da bir bir çürütmüş. Çanakkale Savaşları hakkında bilgi edinmek isteyenlerin muhakkak edinmeleri gereken bir kitap.