E-Dergi

Neyzen üzerinde ki olumsuz algıyı yıkan bir kitap. Eseri okudukça ne kadar birikimli biri olduğunu göreceksiniz. Şiirlerin büyük bir kısmının akıl hastanelerinde yatarken yazmış olması, kendi çabasından ziyade çevresinde ki insanların ısrarları ile bu şiirleri yayınlanması takdire şayan bir durum. Şiirleri oldukça iyi olmasına rağmen tevazu ile şiirlerinden bahsetmesi, yaşadığı dönem ve öncesine yönelik korkusuz eleştirilerini şiirler de görmek mümkün.

Yüz civarı kaynaktan yararlanılarak oluşturulmuş bu eser, Osmanlı'da 4 asır boyunca süren onlarca askeri ayaklanmanın neden ve sonuçlarını oldukça iyi belirtmiş. Bunu yaparken uydurma tarihe girmeden resmi ve gayri resmi tarihten yararlanılmış. Bu alanda ki kaynak yetersizliğine çare olan bir eser.Ordunun devlet yönetimine müdahale etmesi bize Osmanlı'dan gelen bir miras olduğunu kitabı okuyunca göreceksiniz.

Yazarın en az okunan,lakin en çok konuşulan eseri. Bilinçakışı tekniği nedeniyle okuması çok zor bir eser. Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar adlı eserini okuyanlar bu tekniği orada da görebilir. Ancak eseri biraz okumaya gayret gösterirseniz yazarın ana karakter üzerinden-Kendi hayatından kesitlerle besleyerek- düşünce ve yorumlarını görebilirsiniz. Yazıldığı döneme göre oldukça cesur bir eser. postmodern türün öncü eseri olması kitaba ayrı bir önem katıyor. Yazarın üslubun da homerosa öykündüğünü, hatta eserin modern ilyada ve odessa olduğunu söylemek mümkün.

Yazarın Dante ve homeros'a nazire yaparcasına yazdığı bu eser, İngiliz edebiyatının son destansı eseri sayılır. Uyaksız nazımla yazılan eser okumaktan ziyade dinlemeye uygundur. Yüzlerce kelime türeterek İngilizceye çok büyük katkısı olan yazarın kör olduğu halde bunları başarmış olması inanılmaz bir durumdur. Eser bilindik bir konuda yazılsa da edebi açıdan mükemmel bir eserdir. Erkek egemen bakış açısıyla yazılan eserde erkek ön plandadır. Yazarın şeytandan bahsederken övgüyle bahsetmesi-o dönem bu yüzden çok eleştirilmiştir.- yine şeytanın bilime merakı, bilgi ağacının bilimi sembolize etmesi, insanın kontrollü özgürlüğü ile cennette yaşaması vb. manidar bir çok durum olması eseri ilginç hale getiriyor. En sonunda şeytanın teklifi ile elmayı-bilimi- seçen insan bu uğurda tam anlamıyla özgür iradesini kazanırken cennetini feda etmiştir.

Kollektif anarşizmin fikir babalarından olan Bakunin sınıfsız toplum hedefini Marksistler ile paylaşsa da bu hedefe ulaşmada marksistlerden farklı bir yol izler. Onun için her türlü otorite(Din,devlet,yasalar,sınıflar...) anlamsızdır ve yok edilmelidir. Bu kaostan yeni bir düzen çıkacağını savunmaktadır. Felsefe kitabı olarak anlaşılması zor bir eser olsada Bakunin in otorite üzerine eleştirilerini göreceksiniz. 1993 yapımı Fransız filmi Germinal de ki Souvarine adlı karakter Bakunin fikir dünyasını çok iyi anlatmaktadır.