E-Dergi

Kişisel tarihi Osmanlı'nın son dönemi ve cumhuriyetin ilk dönemiyle özdeşleşen yazarın anı türündeki bu eseri 1904-1914 yılları arasındaki dönemi anlatmaktadır. Kısmen yer yer deneme türüne kayan eserde o dönemki toplumun kültürel, sosyolojik ve ekonomik yapısıyla ilgili bilgiler verilirken, Osmanlı'nın batılılaşmaya direnmesi sert şekilde eleştirilmektedir. Aslında gayesi imparatorluğun neden yıkıldığını bulmaya çalışmaktır. Sarayın halktan, halkın dünyadan kopukluğunu net biçimde görebileceğiniz kitapta iyi niyetli ama vizyonsuz olduğunu düşündüğü ittihatçılara da -ki kendi de kısmen ittihatçı gelenekten gelir- yönelik eleştiriler vardır. Okumanızı tavsiye ederim.

Toplumun kendine çizdiği rolü kabul etmeyip ruhunun sesini dinleyen martı Jonathan ın öyküsü anlatılmaktadır. Bir pilot tarafından yazılan kitaptaki metoforlar ilginçtir. Martı Jonathan kutsallaştırılması yada havarileri andıran öğrencileri bunlara örnektir.

Gelenekselciden modern tarza en son da soyut şiirlere evrilen bir şiir yaşamı var. kütüphanecilik mesleği sayesinde edindiği birikimi şiirlerinde görmek mümkün. Tasavvuf ögeleri soyut şiirlerine işlemesi o dönem için tam anlaşılmamasına neden olsa da Cüneyd ve İbrahim şiirleri üzerine fazlasıyla düşünülecek muazzam şiirlerdir. Hak ettiği değeri 80 küsur yıl sonra görmesi mutluluk verici.

Toplumsal gerçekçilik akımının uğraş alanı olan köy sorunlarını anlatıyor kitap.Milli mücadele yıllarında savaşarak ülkeyi kuran Türk köylülerin savaştan sonra unutulması anlatılmaktadır. Köylünün cehaleti ve sefaleti sanki köy hakkının kusuruymuş gibi gören bürokrasinin, bir şeyler yapmaya çalışan köylülere engel olması acı biçimde anlatılmaktadır. Örneğin kitapta ki fide arayan fide yok diyip köylülere broşür teklif edilmesi devletin tarım politikalarına yönelik sağlam bir eleştiridir.Ayrıca Alevi inancı, köylülerin beslenme,giyinme,temizlik kültürüyle ilgili kesitler verilmesi eserin alt yapısı açısından değerlidir.Her ne kadar eser hayali olsa da o dönem ki sorunlara ışık tutmaktadır.

Yazarın yirmili yaşlarında yazdığı ilk romanı. Klasik bir Orhan Pamuk romanı değil. Postmodern tarzda yazdığı diğer kitaplarının aksine bu kitabı İçe bakış yöntemi ile yazılan kitap gelenekselci bir üslup ile kaleme alınmış. Katıldığı yarışmaları kazanan roman o dönem için ilgi görmese de günümüzde ilgi görmektedir. Eğer Orhan Pamuk'u okumaya bu kitapla başlarsanız onunla ilgili ön yargıların anlamsız olduğunu rahatlıkla görebilirsiniz. Malum diğer kitaplarının anlaşılmasının zor olması yazara ciddi eleştiriler getirilmesine neden olmaktadır. Eser de bir aile de ki üç kuşağı temsil eden cevdet, refik ve ahmet'in çevrelerine uyum sağlayamamaları, yaşadıkları yabancılaşma anlatılmaktadır. Aslında dönüşüme uğrayan bir toplumun sancılarını bu üç kişi üzerinden görebilirsiniz. Yazar bunu yaparken 70 yıllık bir zaman diliminde toplumun kültürel ve sosyal panoramasını da oldukça başarılı biçimde çizmiş.