E-Dergi

Her ne kadar irkçi Israil özgülünde en güçlü ifadesini bulsa da devlet terörü; gelismekte olan demokrasi ve hukuk kavramlarini yeterince ayakta tutamayan ülkelerin arasindaki anlasmazliklarin Amerika ve Batili ülkeler tarafindan kiskirtilarak silah ve uydurma demokrasi ihraç etmesiyle sorunlari derinlestiriyor ve hangi din veya etnisiteden olursa olsun her gün onlarca sivilin yasamina mâl oluyor. Kitap da bu baglamda Israil’in hala degismemis devlet politikalarini bir devlet hatirati niteliginde sunuyor. Fazla aydinlatici degil. Aradaki siyasi gelismeler atlanmis ve okuyucunun baginti kurma imkani elinden alinmis.

Türkiye’nin karanlikta kalmis veya birakilmis en önemli yakin tarihi olaylarindan biri olan Dersim olaylarinin üzerindeki sis perdesi, gerçek bir taniginin tuttugu günlük vasitasiyla biraz daha aralaniyor. Böylesi katliam derecesinde yasanan olaylarin “canli tanik” anlatimlarinin inandiricilik ve tarihsel vesika düzeyinde yüksek düzeyde önemle ele alinan günlük seklinde kaydedilmesi bu eseri daha da önemli kiliyor. Devlet raporlari ve yazismalarinin anlatmadigi insan hikayelerini yüregimizin katilasmamis tarafina dokunarak anlatan, olaylarin nasil basladigiyla ilgili ilk süreci gerçek sahis ve yer isimleriyle birlikte ilgili devlet raporlarinin da kopyalarini sunarak kitapta veriyor. Bu tarz kitaplara yazdigim klasik sözlerimi burada da tekrarlamak istiyorum:” Acilari yaristirmayi degil, yatistirmak; unutmayi degil hatirlayip ders çikarmak adina tüm kitap severlere tavsiyemdir.

Daha çok Ingiltere örneklemesi üzerinden ama ayrica Almanya’nin reform hareketlerine de deginerek kiyaslama yöntemiyle Fransa’daki, halk hareketi olarak baslayip burjuvanin önderlik etmesiyle basariya ulasan devrimin, savas Avrupa’sinda asama asama geçirdigi esikleri mercek altina aliyor. Devrimin kendisine önderlik eden ama sonra gerisinde kalan ve onu anlamaktan uzaklasan çocuklarini yemede ne kadar istahli ve acimasiz olduguna dair kanit niteliginde. Anlatimi akici ve objektif diyebilirim. Okuduktan sonra pisman olmayacaginiz bir eser.

Baska bir kitaba yazdigim yorumu burada tekrar yazmak istiyorum:”Acilari yaristirmayi degil yatistirmak; unutmayi degil, hatirlayip ders çikarmak adina tüm okurlara tavsiyemdir. Barisin ve kardesligin dilini yüceltmek adina...!

Kendisi de Girit kökenli olan yazarin zengin referanslarla olusturdugu bu kaynak; demokratik ihtilallerin ve milliyetçilik akiminin getirdigi sonuçlara karsi duramayan Osmanli monarsisinin parçalanisini haber veren Girit’in özerklik kazanmasi olayini, adanin tarihsel sürecini, zamanla degisen demografik ve ekonomik yasamindan kesitler sunarak aktarmistir. Osmanli’nin son zamanlarinda diger ülkelerle olan iliskilerine nerdeyse tamamen hakim olmus olan denge siyasetini gütmesini ve Avrupa ülkelerini birbirine karsi kullanarak birçok insanin ölümü pahasina da olsa ada üzerindeki hakimiyetini uzatmak amaciyla gerçeklestirdigi oyalama taktiklerine de örnekler veriyor. Osmanli’yi anlamak adina tümevarim yöntemiyle sizi Osmanli gerçegine götürecek degerli bir çalisma.