E-Dergi

Münevver’in hayran olduğu İbo karakteri, kendi özelinde başlıca bir roman kahramanı olabilecek nitelikte resmedilmiş. Soru sormaktan ve soru yanıtlamaktan çekinmeyen, davasından dönmeyen, insanı soru sormaya ve meraka teşvik eden İbolar her minik çocuğun yoldaşı olsun temennisindeyim.

İç mekanların değil ama bahçelerin ve sokakların gözümün önünde canlanırcasına tasvir edildiği dış mekanlar, burnuma gelen kızartma-ekmek-karpuz-gül kokuları ile küfürlü konuşmaların banalleştirilmeden yedirildiği ve içine yer yer Boşnakça kelimelerin serpiştirilmesiyle nazarımda resmen kanlanan bu roman, okumaya devam etmek için kapağını her açtığımda karakterlerin canlanacağı fikrine kapılmama sebep oldu. Okumaya ara verdiğimde kahramanların n’apmakta olduklarını merak ederek ve sonu hariç tebessümle okuduğum Tatil Kitabı’nın yolu açık olsun.

Doğasında merak ve kitap okuma sevdası olan minik Münevver iftiraya uğramayı, sık boğaz edilince yalancılık etmeyi, “bakılmayı”, doğumu ve ölümü, korunmayı, adam yerine konulmayı, teselli edilmeyi, terkliği ve kavuşmayı, iki çeşit babalığı, ahretliği, konuşturmayı-doğru konuşmayı, korkmayı-güvende hissetmeyi, aile-yuva kavramını, sosyalizmi-faşizmi, devrimi-darbeyi, komşuluğu-birlik olmayı, kan kardeşliğini, ilk orucu ve nihayetinde dünyanın kaç bucak olduğunu; kitabın konu aldığı o üç aylık yaz tatilinde, komşuları Mübeccel Teyzenin kendisine oyalanması için verdiği köşeli dürbünden makaralarca envaitürlü fotoğrafa ve en çok da tarihe tanıklık eden dünyanın sayılı yapılarına hayranlıkla bakarak keşfeder.

Mahir Ünsal Eriş, okuma hevesinizi çekinmeden öykülerine ve romanlarına teslim edebileceğiniz, anlatma iştahını hiç kaybetmeyen, Türkçeyi tüm muzipliği ve ağırbaşlılığıyla harman edip kullanabilen bir yazar.

Koca Hala ve İbo’nun, kitabın başkahramanı kız çocuğu Münevver’in içsel kıyametini nasıl şekerlendirdiklerine şahit olduğumuz Tatil Kitabı ise Türkiye’nin kara yarası olan 80 darbesinin gölgesindeki taşra halkının ve bir gurbetçi hikayesinin ekseninde geçiyor.

Küçücük bir anlatıdan, kanımca, paralel evrenlere ve beraberinde solucan deliklerinden uzay-zaman kavramlarına devrilen bu romanı, genç okurları sahip olduklarına “şimdi”den sahip çıkmaya özendireceği/niyetlendireceği gözüyle bakarak bitirdim.

Not: “Yuva” sözcüğünün kitapta anlatıldığı anlamıyla kullanıldığına hiç şahit olmadığınıza bahse varım.

Kahramanların geçmişi nasıl betimlediklerine şahit oldukça, geçmişe dönebilseniz dahi, geçmişte kalan o dünyanın görüntüsünü asla kendi renkleriyle göremeyeceğinizi ve fakat sanki bir filtrenin ardından ya da ancak evvel zamanlara ait bir fotoğraftaki tonlarda göreceğiniz savına ulaşabilirsiniz.

Elinizden kitabı bıraktığınızda şu sorularla karşı karşıya kaldığınız hissine kapılarak bu romanın neden okunması gerektiğine dair doyurucu yanıtlar alacaksınız: Siz zamanda yolculuk yapabilseydiniz ve bu fırsata sadece bir defa sahip olabileceğinizi bilseydiniz, kendi geçmiş zamanınızda nereye gitmek isterdiniz? Yolculuk etmeyi tercih ettiğiniz ömrünüzün o dilimini hiçbir şeyi değiştirmeye kalkışmaksızın terk edebilir miydiniz? Geçmişinizde yaşadığınız bir acıya engel olmak şimdiki zamanda sahip olduğunuz olanaklara ket vurur muydu? Geçmişiniz mi yoksa şimdiniz mi daha değerli?- Derken kafanızdan paralel evrenleriniz geçip duracak…