E-Dergi

Roman belki başka bir yazar için kariyerinin en başarılı eseri olarak kabul edilebilirdi ama Tolsoy için asla. Hacı Murat, “Savaş ve Barış” ve “Anna Karenina” gibi iki zirvenin yanında bir tepe kadar gösterişsiz kalıyor. Aslında romanın konusu çok iyi seçilmiş; kahramanlıkla hainlik parentezi arasında sıkışmış bir çerkez savşçısı, Hacı Murat. Buna karşın, Hacı Murat okuycunun kafasında Savaş ve Barış’taki bir unutulmaz Pier Bezuhov karakteri, Anna Karenina’daki Levin, Vronski ve Karenin karakterleri gibi ete, kemiğe ve ruha bürünemiyor, o kadar sahici olamıyor. Zaten erişilmesi çok güç iki zirveye tırmanmış bu yaşlı ve yorgun adamdan daha fazlasını beklemek de insafsızlık olurdu.

Kitap Gregor Samsa'nın bir sabah böcek olarak uyanmasıyla başlıyor. Kafka daha ilk cümlelerden başlayarak müthiş bir yabancılaşma duygusu yaratıyor. Bu duygu bir süre sonra öyle güçlü bir ilüzyona dönüşüyor ki okuyucu artık Gregor Samsa'nın daha bir gün öncesine kadar bir insan olduğunu unutuyor, kendisini onun bir böcek olarak dünyaya geldiği duygusuna kaptırıyor. Bu ilüzyon sayesinde okuyucu yaşanan bütün dışlama ve aşağılamaların Gregor Samsa'nın değil, onu anımsatan bir böceğin başına geldiğini, gerçek dünyada insanların başına böyle şeylerin gelmeyeceğini düşünmeye başlıyor. İşte tam bu noktada Kafka çok zekice bir sonla bizi bu ilüzyondan kurtarıyor!!!. Okuyucu ortada bir böcek filan olmadığını, bütün olup bitenlerin toplumun genelgeçer değer yargılarına uymadığı için dışlanan bir insanın beyninde yaşadığı "dönüşüm"ün dayanılmaz acısı olduğunu anladığında yanlızlık ve korkuyu bütün hücrelerinde hissediyor.