Onaylı Yorumlar

İskender Pala'nın kaleminden Yunus Emre'nin hikâyesini okumak, yalnızca bir roman okumak değil; kelimelerin ruhla buluştuğu eşsiz bir yolculuğa çıkmak gibiydi. Her sayfada dilin zarafetine, her cümlede derin bir hikmete hayran kaldım. Bir yazar, kelimeleri ancak bu kadar incelikle işleyebilir, bu kadar estetik ve anlam yüklü cümleler kurabilir.

Bu yıl içinde İskender Pala'dan okuduğum yedinci kitaptı. Her kitabını bitirdiğimde bir sonrakine başlamak için içimde tarifsiz bir istek uyanıyor. Sanırım artık hedefim, kaleminden çıkan bütün eserleri okumak.

Eğer kelimelerin büyüsüne kapılmak, Türkçenin inceliklerini yeniden keşfetmek ve kelime dağarcığınızı zenginleştirirken aynı zamanda ruhunuza da dokunan satırlarla buluşmak istiyorsanız, İskender Pala'nın kitaplarına mutlaka bir şans vermelisiniz. Bazı yazarlar hikâye anlatır; İskender Pala ise kelimelerle gönüllere dokunur.

Okurken kendimi denizin ortasında, zamandan biraz kopmuş gibi hissettim. Vivian Kohen’in dili sakin ama bir o kadar da derin; öyle büyük olaylar olmadan da insanın içine dokunmayı başarıyor. Hikâyeler kısa kısa ama her biri bittikten sonra bir süre durup düşünme ihtiyacı hissettim.
Kitaptaki karakterler genelde yalnız, biraz kırgın ve hayatla kendi içlerinde hesaplaşan insanlar. Ada atmosferi bu duyguyu daha da yoğunlaştırıyor; sanki herkes hem birbirine yakın hem de kendi dünyasında çok uzak. Bu çelişkiyi çok iyi yansıtmış bence.
En sevdiğim şey, yazarın açık açık anlatmak yerine hissettirmeyi tercih etmesi oldu. Bazı öykülerde neyin tam olarak söylendiğinden çok, bende bıraktığı duygu önemliydi. Ama bu durum yer yer kopmama da neden oldu; bazı hikâyeler bana fazla kapalı geldi.

Kitap benim için merakla başlayıp karmaşık duygularla biten bir okuma oldu.Kitabın konusu beni çok heyecanlandırmıştı.Bir odanın,içindeki eşyaların ve sessizliğin insan ruhunda bıraktığı izleri okumayı bekliyordum.Özellikle hayatımın bir dönemini hastane odalarında geçirmiş biri olarak,yazarın sıradan görünen nesnelerde saklı anlamları keşfetmesini umut ettim.Ancak kitap ilerledikçe oda,benim beklediğim kadar merkeze yerleşmedi.Yazarın düşünceleri,anıları ve aşk üzerine yaptığı çağrışımlar daha baskın geldi.Bu nedenle kitap biraz beklentimin altında kaldı.Yine de bana yakın yerler vardı.Özellikle insanın “ruh”ve“hayvan”olarak iki farklı yönünü anlatması etkileyiciydi.Çünkü ben de çoğu zaman bedenim bulunduğu yerde kalırken,ruhumun bambaşka düşüncelere,hayallere yolculuk ettiğini hissederim.Bu kitap bende hayranlıktan çok düşünme isteği uyandırdı.Beklediğim yolculuğu tam bulamasam da,kendi iç dünyama dönüp bakmama vesile olduğu için değerli bir okuma olarak hafızamda yerini aldı.

Çok satanlara daima temkinli yaklaşırım fakat bu kitabı okuma grubumuzla okuduk. Öncesinde filmini izlemiş bulundum. Buna rağmen okuduğum en estetik kitaptı diyebilirim. Yazarın betimlemeleri tarif edilemez zenginlikte. En derin acısından bahsederken bile öyle bir benzetme kullanıyor ki çaktırmadan gülümsetiyor, en olmadık bir anı çocuksu bir gerçeklikle tarif edebiliyor. İnsanın okuma zevkini yükselten, öte yandan yazma arzusunu tetikleyen bir eser. İnsana dair çokça zaafa ve zenginliğe temas ederek psikolojik ve sosyolojik nüktelerle hayatın olağan akışını sunuyor. Karakterlerin her birini derinlemesine işliyor. Hiçbiri yüzeysel kalmıyor. Türkçesi de ayrıca çok başarılı, bir an olsun yapay bir çeviri hissi vermiyor. Unutmayacağım bir kitap.

Eminim katili anladığımız, isminin yazdığı o sayfaya geldiğinde okuyan herkes benim gibi şok olmuştur. Asla ama asla beklemediğim bir ters köşe oldu. Hatta katili çok öncesinde anladığımı zannedip moralim bozulmuştu ama yazar öyle bir manevra yaptı ki, hala kendime gelemiyorum.

Ben Alice Feeney ters köşelerinin de hayranıydım ve kitaplarının hepsini okumuştum. Bunu bilen arkadaşlarım Freida McFadden’in de tarzının ters köşelerle dolu psikolojik gerilim kitapları yazdığını söyleyince yazarı keşfettim. Yazarla ilk tanıştığım kitabı bu oldu. Diğer kitaplarını da alacağım.

Rahatsız edici atmosferi ve okuru psikolojik olarak zorlayan anlatımıyla akılda kalan bir roman. Gerçek bir olaydan esinlenmesi hikâyeyi daha da sarsıcı hâle getiriyor ve insanın karanlık yönünü oldukça çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor. Yazarın dili akıcı olduğu için kitap kısa sürede okunuyor ve merak duygusunu canlı tutuyor.

Buna rağmen kitap bende beklediğim etkiyi tam olarak yaratmadı. Karakterlerin bazı yönleri yeterince derin işlenmemiş gibi hissettirdi ve yaşanan şiddetin zaman zaman hikâyeye hizmet etmekten çok okuru sarsmayı amaçladığını düşündüm. Bu nedenle duygusal bağ kurmakta zorlandım ve anlatımın tekdüzeleştiği bölümler oldu.

Genel olarak etkileyici ve cesur bir roman olsa da herkese hitap edeceğini düşünmüyorum. Özellikle ağır psikolojik şiddet içeren hikâyelerden rahatsız olan okurlar için oldukça zorlayıcı olabilir.

İçinde 83 parça yazı ve yazarının oluşturduğu görseller yer alıyor. Yazılar çoğunlukla "küçürek öykü" tarzında. Yazıların bazıları ise şiir formatında(şiirimsi). Ancak bu yazıların hiçbirine "aforizma" denilemeyeceğini düşünüyorum. Görsellerin çoğuna anlam veremesem de -benim kusurum- bazı yazıları çok iyiydi. Sayfa 19'da anlatılan "göz kenarındaki kanyonu sevdim.", sayfa 145'teki "Yalnızlık" konulu yazı, sayfa 105'te "ağaç" konulu metin gibi... Okunur mu? Okunur. Bir alıntı ile bitirelim: "Benim yolum kendi içinde kaybolur/ Susuz kalan, baraj balıkları gibi çaresiz" (sayfa 115)

Yazarın kitabını bir tevafuk eseri gördüm. Genç kızlarımız için hazırlanmış sade ve yalın bir dille “Neden Yaratıldım?, Yaratıcı Bizden Ne istiyor?, Allah’ı Tanımak, İki Dünya Bir Amaç ve Müslüman Kimliği” ana başlıkları ile insanın kendini aramasını, içine dönmesini ve bulmasını sağlamış. Ben 1 günde bitirdim. Hiç sıkılmadan hızlıca bitecek türden… Eğer özetlemek gerekirse, “Sen, bu uçsuz bucaksız evrende unutulmuş bir nokta değilsin. Özel bir niyetle, sevgiyle ve bir amaçla yaratıldın. Yaratıcıyı tanıdıkça kendini bulacak, iki dünyayı tek bir ulvi amaca kenetledikçe hafifleyecek ve bu bilinci Müslüman kimliğinle hayatına yansıttıkça da varoluşunun en güzel meyvelerini vereceksin.” Hepimiz için yol da arayış da Rabbine ulaştırsın.

Okurken bazı yerlerde içim sıkıştı, bazı yerlerde ise tuhaf bir umut hissettim. Alice Walker öyle bir anlatım kurmuş ki, sade gibi görünen cümlelerin altında çok ağır bir hayat yatıyor. Celie’nin sesi başta kırık, çekingen ve kabullenmişken; sayfalar ilerledikçe o sessizliğin yavaş yavaş güçlenmesine tanık olmak beni en çok etkileyen şey oldu.
Kitap aslında sadece bir kadının hikâyesi değil; yok sayılan, bastırılan, değersizleştirilen pek çok hayatın ortak sesi gibi. Kadın olmak, siyah olmak, yoksul olmak… Hepsi üst üste gelince ortaya çok sert bir gerçeklik çıkıyor. Ama buna rağmen tamamen karanlık bir kitap da değil. İçinde dayanışma, sevgi ve kendini bulma gibi çok güçlü damarlar var.
Mektup şeklinde ilerlemesi başta biraz mesafeli hissettirdi ama sonra o samimiyetin içine çekildim. Sanki Celie gerçekten birine içini döküyormuş gibi, çok gerçek ve filtresizdi.

Başkomiser Perihan Uygur serisinin önceki kitaplarını sevdiğim için Kumarbaz’a da yüksek bir beklentiyle başladım ancak ne yazık ki bu kez aradığımı bulamadım. Başlangıçta merak uyandıran kurgu, sayfalar ilerledikçe gereğinden fazla dallanıp budaklandı. Farklı olay örgüleri, çok sayıda karakter ve peş peşe eklenen detaylar ana hikayenin odağını giderek zayıflattı. Bir noktadan sonra cinayetin nasıl çözüleceğini merak etmekten ziyade, anlatının yeniden kendi odağını bulmasını beklediğimi fark ettim.

Tuna Kiremitçi'nin kalemi her zamanki gibi akıcı olsa da bu durum kurguyu tek başına sürüklemeye yetmedi. Sayfaları bir sonraki gizemi merak ederek değil, bir an önce kitabı tamamlamak amacıyla çevirdim. Üstelik final de beklediğim etkiyi yaratmayınca, kitap bende güçlü bir iz bırakamadı.

Perihan ve ekibini sevsem de; Kumarbaz, konuların bu denli dağılarak metni ara ara bir polisiye olmaktan bile çıkarması yüzünden benim için serinin ritmini en çok düşüren macerası oldu.