Onaylı Yorumlar

Hükmedici bir annenin ve itaatkâr bir babanın; hiç sevmedikleri oğulları Duygu'nun kişiliğinde açtıkları yaraları ve onu nasıl bir adama dönüştürdükleri anlatılıyor. Çocukluğundan beri annesi tarafından aşağılanmış, değersizleştirilmiş ve sevgiden yoksun bırakılmış Duygu, hep bir ikililik hali içinde yaşıyor. Bir tarafı acımasız, soğukkanlı, kendisine yabancıyken; diğer yanı sevgi arayışında etrafındaki insanlara umut besleyen, "Katil" mahlasıyla şiirler yazan, sanattan anlayan ince ruhlu biri.
Tabii Duygu'ya dair önemli bir detay da biseksüel olmasıdır. Romanı okurken kendinizi bir aşk üçgeninin içinde bulduğunuzda şaşırmayınız.
Alegorik anlatımı pek seven biri olmadığım için şiirler hoşuma gitmedi. Genel olarak benim için ortalama bir kitaptı.

Merhaba, kitabın dili gayet akıcı, anlaşılır, çevirisini de başarılı buldum. Ayrıca yazarın dili de nüktedan ve karşılıklı sohbet ediyormuşçasına okuyorsunuz. Bu denli kalın olmasına rağmen keyifle okuduğum kalınlıktaki eserlerden diyebilirim seve seve. Bir diğer Hadise ise yazarın entelektüel birikimini ziyadesiyle hissettirmesi.

Kitap ise insan davranışının oluşumunu tarihsel, biyolojik vb. disiplinlerarası bir yaklaşım ile inceliyor. Güncel bilimsel bilgilerden faydalandığı gibi, gerek tarihsel, gerek Antropolojik alanda da birçok bilgi veriyor. Birkaç kitabı okusanız belki anlamayacak ya da bağdaştıramayacağınız bilgileri size sunuyor ki ben bu hususu kıymetli buluyorum. Yazar kitabının sınırlarına da incelikle değinmiş, şahsen David Graeber'den sonra karşılaştığım en etkilendiğim ikinci isim oldu kendileri, şiddetle tavsiye ediyorum.

Bilinç Akışı tekniği ile yazıldığı için başlaması kolay ama bitirmesi oldukça zor bir kitap oldu benim için.
Kitapta terapist Birkan ile danışanı gazeteci olan Yankı'nın terapi seansları anlatılıyor ancak bazen Birkan kendisini içeriden anlatıyor bazen Yankı kendinden bahsediyor. Olayları kim kimdi kim ne demişti oturtmak zor oluyor. Ayrıca Birkan daha kendi annesine sınır koyamamış bir insan olarak Yankı'nın annesinde de kendi annesine dair benzerlikler yakalıyor o nedenle anlattığı şeylerin bazılarında bir bağlam kuruyor.
Kitabın sonu ilginç bir şekilde bitiyor acaba Birkan bunları kafasında kurdu mu diyorsunuz ya da gerçekten olay oldu Yankı kaçtı mı diyorsunuz ya da bunlar hiç olmadı Birkan aslında kendisinden mi bahsetti hepsi kurmaca mı diyorsunuz? Gerçekten değişik diyebileceğim bir kitaptı sonu tamamen sizin hayal gücünüze bağlı.

İlk okumaya başladığımda, bir kadının bir erkek için bu kadar küçük düşmesi beni oldukça rahatsız etti. Ancak hikâye ilerledikçe yazarın anlatımı içine çekiyor. Özellikle aşk hikâyesinden anne temasına geçişin çok başarılı ve akıcı bir şekilde yapılmış olması dikkat çekiciydi; geçişler hiç kopukluk hissi vermeden ilerliyor.

Kitapta eski zamanlara yapılan göndermeler ve o dönemin atmosferini yansıtan küçük ama etkili detaylar oldukça güzeldi. Eski dostluklar, komşuluk ilişkileri gibi unsurlar hikâyeye ayrı bir sıcaklık katmış.

Kitabın sonunda ise herkesin aslında ayrı bir hikâyesi olduğu çok güzel bir şekilde ortaya konuyor. Üç kuşak; anne, anane ve torun üzerinden anlatılan bu yapı, kadınların farklı dönemlerde yaşadığı benzer duyguları ve hayat mücadelelerini etkileyici bir şekilde yansıtıyor.

Sonunda Şehnaz karakterine ise gerçekten çok üzüldüm. Genel olarak kitap, hem duygusal hem de düşündürücü bir etki bıraktı.

Korku ve gerilim türünde az rastlanan bir mücevherle karşı karşıyayız. Bazı kitaplar sizi korkutmaya çalışır. Bu öyle değil. Bu sizi korkutmaya çalışmıyor, korkutuyor! Çünkü klişe değil; çok daha sinsi, çok daha zeki bir yerden geliyor! Olaylar sizi hiç acele ettirmeden, yavaşça içine çekiyor ve fark ettiğinizde iş işten geçmiş oluyor.

Bazı kanlı sahneler filme alınsa gerçekten rahatsız edici olabilir; ama asıl güç, tuhaf, tekinsiz bir atmosferden geliyor. Ürkünç sahneleri dokusu ve kokusuyla kuruyor bu kitap; bazen duyduğunuzdan, gördüğünüzden o kadar emin oluyorsunuz ki, başınızı kaldırıp sağa sola bakıyorsunuz. Tam yakaladım dediğiniz anda dağılan acayip şeyler oluyor oralarda... Sürekli bir tedirginlik hakim. Ne olacağını tam kestiremiyorsunuz ama iyi bir şey olmayacağını biliyorsunuz. Kesinlikle biliyorsunuz. Bu kitabı okuyup bitirebilirsiniz, ama o kafanızda asla bitmeyecek, hep orada olacak, gece vakti, ışıklar söndüğünde...

Tek Kelimelik Sözlük, klasik anlamda bir sözlük değil. Hatta çoğu zaman anlam vermek yerine anlamı yerinden söken bir metin. Her bölüm bir kapı gibi ama hepsi aynı yere çıkıyor, insanın içine, daha doğrusu insanın eksik bıraktığı yere. Ali Ural’ın en belirgin tarafı, kelimeyi yalnız bırakmaması. Her kelimenin arkasına bir hikâye, bir ayet, bir hatıra ya da bir düşünce yerleştiriyor. Bu yüzden okurken geçmişle, inançla, edebiyatla ve insanın kendi iç sesiyle karşı karşıya kalıyorsun. Ama asıl etkileyici olan kitap ilerledikçe kelimeler çoğalmıyor, sadeleşiyor. Sanki yazar onlarca kelime anlatıp tek bir kelimeye yaklaştırmaya çalışıyor seni. Ve o kelime tek bir yerde açıkça yazıyor ancak her bölümde iliklerine kadar hissettiriyor. Bu da kitabı okunup rafa kaldırılacak bir eser olmaktan çıkarıp, dönüp dönüp aynı sayfalarda durulan bir pusulaya çeviriyor.
Her kelime bir kapıdır, tek kelime onun anahtarıdır.

Bu eser kadını her yönüyle ele alan üzerinde uzun uzun konuşulacak bir eser fakat dili zor çeviri de eminim ki zor olmuştur ki çevirmen oldukça dolu eğitimli birisi biyografisinden gördüğüm kadarıyla. Etiyopya tarihi ve tarihte direnenler, bağımsızlık mücadelesi verenler arasında öncü kadınlardan bahsedilmiş. Zekasıyla bedeniyle varlığıyla öfkesiyle her yönüyle kadın mücadelesinden, gücünden bahsediliyor. Sömürgecilik ruhuna işlemiş sözde medenilerinde gerçek yüzü yazar tarafından tarafsız şekilde sunulmaya çalışılmış.
Sabırla okumayı başaranlar ne demek istediğimi anlayacaktır.

İlginç bir fikirle başlayıp bunu derinleştiremeyen bir kitap bence. Kitapta sürekli tekrar eden “insanla tanış–kitap öner” döngüsü bir noktadan sonra sıkıcı hale geliyor . İçindeki kitap referansları bazı okurların ilgisini çekebilir fakat birçoğunun japon edebiyatı olması ve çevirisinin olmaması ve sürekli yeni kitaplarla karşılaşmak bir noktadan sonra sıkmaya başlıyor. Ana karakterin içsel dönüşümü yani içedönük yapısından sosyal kelebeğe dönüşümünün evrimine yönelik gelişimi kendi içsel konuşmaları dışında belli bir derinlikle işlenmediği için yüzeysel kalıyor.

Ayrıca insanların çok kişisel duygularına kısa karşılaşmalarla “kitap üzerinden çözüm” sunulması da biraz indirgemeci hissettirdi bana. Kültürel olarak farklı bir bakış açısı sunması ilginç, genel olarak derinlik eksikliği kitabın en zayıf noktası.

Refik Halid Karay en sevdiğim yazarlardan biridir ve okumanın teşbihten öte bir tadı olduğunun kanıtıdır. Türkçeyi tadı ve ahengiyle en güzel kullananlardan biridir bence ve bu kitapta da doğal olarak bu etkileri görmekteyiz. Anahtar kısa ama etkili bir hikaye. Sürükleyici ve merak uyandırıcı olsa da devamlı aksiyon bekleyenler için uygun değil. Dönemin bir çok eserinde olduğu gibi batılılaşma ve gelenekçi hayat tarzı arasındaki çelişkilerden beslenilmiş. Romanda modernizmle gelen sosyete hayatı, yapay ilişkiler ve gösteriş eleştirilmiş. Belirli yerlerde belirli dönemlerde moda olmuş gazetelerin verdiği "basit" cinsel içerikli sözüm ona romantizm kitaplarından esintiler taşıdığı için yadırgadım sadece. Onun dışında Refik Halid Karay dili kullanımıyla, ustalığı ve gözlem yeteneğiyle yine Refik Halid Karay tabii ki.

Çocukken okuyamadığım bu kitabı yıllar sonra elime almak,geçmişe açılan bir kapıyı aralamak gibiydi.Ancak hikâyenin zihnimde yer eden anlatıdan farklı olması beni şaşırttı.Heidi yine bildiğimiz gibi,sevecen,iyilik dolu bir çocuk.Fakat büyükbabasının derin ve hüzünlü geçmişi,teyzesinin tavırları ve Klara’nın evindeki insanların daha gerçek,daha katmanlı halleri beni hem şaşırttı hem de o döneme daha yakın hissettirdi.Çizgi filmdeki bazı kişilerin burada hiç yer almaması,hikâyeyi daha sade ama daha sahici kılmış.Klara’nın ayağa kalkması ise beni hem şaşırttı hem sevindirdi.Bu mucizenin Heidi’den çok,o içine kapanmış ama derinlerde sevgiyle dolu büyükbabanın ellerinden doğması,hikâyeye beklenmedik bir anlam kattı.Ve en çok da şu dokundu bana:Heidi’nin inancı…Onun saf ve sarsılmaz inancı,yalnızca kendi dünyasını değil,çevresindeki insanların kalplerini de aydınlatıyor.Bu kitabı okumak,sadece bir hikâyeye dönmek değil çocukluğumun en saf duygularına yeniden dokunmak gibiydi.