Sarıkamış/Birinci Dünya Savaşı Başlangıcında 3. Ordu/Kuşatma Manevrası ve Meydan Savaşı
Sarıkamış/Birinci Dünya Savaşı Başlangıcında 3. Ordu/Kuşatma Manevrası ve Meydan Savaşı
24Yorum
mimarjimm
10.03.2007
Yüzbin'e yakın vatan evladının çılgınca bir ihtiras uğruna tek kurşun dahi atamadan tabiata ve kişisel ihtiraslara yenilişinin öyküsü. Okurken donmuş parmaklarını sokup ısıtacak cebi, donmuş ayaklarını ısıtacak ayakkabısı olmayan dedelerimizin hikayesini okuyacak ve Allahuekber dağlarının soğuğunu içinizde hissedeceksiniz.<br />
İşbaraalp
31.08.2005
Bu kitabı okuduktan sonra Sarışamış harekatı hakkında muhakeme yapılabilmesi kanımca mümkün değildir. Kitap Şerif Bey'in hatıratının günümüze tercümesidir. Şerif bey Sarıkamış hareketı sonrasında Ruslara Esir düşmüş, esaretten kurtulup yurda döndükten sonra Enver Paşa tarafından emekli edilmiş kurmay bir subaydır. Bu kitapla birlikte Şevket Süreyya Ayder’in Enver Paşa isimli üç ciltlik eserinide okunması daha objektif bir değerlendirme yapılmasına yardımcı olacaktır diye düşünüyorum. O dönemde savaşta Yarbay olarak bulunan Şerif bey Hafız Hakkı paşanın kurmay heyetinde bulunmaktadır. Harekatı en ince ayrıntılarına kadar, hatta harika kordinatları ve askeri birliklerin numalarına kadar açıklamaktadır. Buda okuyucuyu biraz bunaltıyor. Askeri geçmişi olan kimseler bu bölümleri daha iyi kavrayacaklardır diye düşünüyorum. Hareketın başlangıcı, Enver paşanın aceleci tavrı, Ruslar kaçacak korkusu ile paniğe kapılması ve orduyu iki kolordoya bölerek birinin komutasını kendinisin alması, diğerinide Hafız Hakkıya vermesi, bunun sonrasında kışın en şert günlerinde dağları aşarak Ruslara baskın vermek istemesi neticesinde varılan acı sonuç. Üstelik askerlerin kışlık kıyafetlerini getiren geminin Karadeniz’de Ruslar tarafından batırılması sonucunda Osmanlı ordusu yazlık kıyafetle şavaşmak zorunda kalmıştır. Yeterli ikmal ve ihtiyatları yapılmamış ordu, başkumandan vekilinin acelesi ile mahvolmuştur. Şerif bey Enver paşanın askeri yönünün ne kadar zayıf olduğunu sık sık belirtmektedir. Enver paşa’nın bir çukura kıvrılıp kendileri ile birlikte toprak üzerinde uyumasından, Alman kurmaylarının etkisinde fazlaca kalmasına kadar pek çok şeyi öğrenebileceğiniz bir kitap.
Melike Ergül
26.02.2004
Birinci Dünya Savaşı sırasında Sarıkamış'ta bu kadar şehit vermemizin nedenlerini sıralayan bir kitap.Fakat bana göre tasvir yeterli değildi.Oysaki Birinci Dünya Savaşı Sırasında Bir yedek Subayın Anıları adlı kitap hem günlük mahiyetinde olup gerçek bir belgeye dayanıyor,hem de tasviri bakımında insanın aklında daha kalıcı bir iz bırakıyor.Hem Enver Paşa'nın hangi durumda olduğu belirtilmemiş.Aslında onda cevap hakkı doğmuş.Neyse yine de okumanızda fayda var o zamanı bilme açısından.
Ruken ZİLAN
23.05.2002
"Enver Paşa’nın Sarıkamış Harekatını tarih kitapları bir trajedi olarak nitelendirir. Gerçekten de doksan bin insanımızın boşu boşuna ölüp gittiği bu harekat bir trajedidir. Allahüekber dağlarında donarak ölen askerlerin iskeletlerinin uzaktan çalı çırpı gibi göründüğünü o dönemde yaşamış olan insanlarda tanık olmuşlardır. Bu görüntüyü Orgeneral Refik TULGA 1963’te 3 ncü Ordu Komutanı iken değiştirmiş toplattığı kemikleri toplu bir mezara gömdürerek oraya bir anıt diktirmiştir."
1 2