Onaylı Yorumlar

Yazarın "Yahudi'nin Kanlı Çöreği" isimli kitabını okumuş ve çok beğenmiştim bu kitabını da tereddüt etmeden aldım, pişman olmadım.

Biz Doğu Türkistan'ın bugün sadece Kızıl Çin işgali altında işkencelerden geçtiğini biliyoruz oysa Doğu Türkistan, komünizmin iki sırtlanı Rusya ile Çin'in bir dönemler çekişme alanıymış. Bu kitabı okuyanlar bunu çok iyi anlayacaklar.

Kitaptaki kahramanlar; Mustafa Murad Hazret, Hoca Niyaz, Osman Batur, Mansur Dorga ve Necmetülleyl hepsinin çektiği acılar verdiği mücadele ve bunların satırlara dökülmesi takdire şayan bir iş.

Başlangıç seviyesinde bir kitap sayın ve mutlaka okuyun/okutun.

Cabir Özyıldız'ın Eski Zaman Türküsü, içindeki 11 öyküyle bizlere Adana'nın kuytu köşelerinin, izbe sokaklarının panoramasını sunuyor. Transseksüelinden eroin bağımlısına, tinercisinden ganyancısına kıyıda köşede kalanların gerçekliğini adeta bir kameranın gözünden anlatmış bizlere. Yazarın sinemaya olan düşkünlüğünü kitabın girişinde olan Angelopoulos ve Bergman alıntılarından görebiliyoruz. Zaten bu da öykülere net bir şekilde yansımış. Özellikle güçlü atmosfer kurulumunu, detaylı mekân ve karakter anlatımını görebiliyoruz metinlerde. Hem anlattıklarının derinliği hem de diliyle iyi bir ilk kitap var karşımızda. Öykülerde "ben" anlatıcı kullanılmış. Fakat bu birinci şahıs anlatıcılar her ne kadar kendilerinden bahsetseler bile bizlere bir kamera ardından olayları ve karakterleri anlatır gibiler. Eski Zaman Türküsü için iyi bir ilk kitap olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.

Geçmiş miraslarıyla, eğitim sistemleriyle ve toplumsal organizasyonlarıyla, yakın geçmişte ve günümüzde de, Almanya’nın psikolojiye, Fransa’nın ise felsefeye/filozofiye dünyada liderlik yaptığını düşünüyorum. Bu inanılmaz lezzetli kitap, ancak ve ancak Fransa’dan çıkabilirdi, ve öyle de olmuş. Kitap yürümenin ne olduğunu basit bir şekilde anlatarak başlar. Amerika doğumlu ender düşünürlerden birisi olan (ki o da bütün bu ender kişilerde olduğu gibi Amerikan değerlerine karşıdır) Throeau’nun Walden’de yaptığı yürüyüşlerden, gelmiş geçmiş en önemli eğitim kitabı olan Emile’nin yazarı Rousseau’nun, batının Hristiyanlığın içini boşalttığını deşife eden büyük insan Nietzche’nin, Farabi’nin devamı olan Alman İdealizmi’nin ana aktörü Kant’ın yürüyüşlerinden örnekler verir. Meraklı ve bilgili okuru, Thales’in Türkiyemizin Aydın’ında, Platon’un ve Sokrat’ın akademilerinde, Hz. İsa’nın bahçede, Hz.Muhammed’in hicrette yaptıkları yürüyüşlere götürür. Sordurur: benim yürüyüşüm nedir? ve nereye?

Toprak Işık son on yılda daha çok çocuk edebiyatındaki başarısı ile anılıyor, biliniyor ama 2000'lerde bu kitapla sona eren (ya da öyle görünen) yetişkinler için mizah edebiyatından sağlam örnekler verdi. Bu kadar sade yazılıp bu kadar güldüren çok az roman vardır. Üstelik sade yazarken ütülene ütülene parlayıp, aşınmış TV-internet mizahına cumburlop etmeyerek. Şahsen Toprak Işık'ın İletişim'den çıkan 4 mizah edebiyatı ürününün yeterince satılıp, okunmamasını ben kitapların isimlerindeki kesinlikle bir ironi barındıran eril tona bağlıyorum. Kadın okurlar uzak durmuştur. İlk kitabının kapağı askerlik kokuyor, Halat Gösterisi tamam ama mesela "Kız Ararken" ve "Azgın Tekeler" son derece aklı başında, hiç de maço filan olmamalarına rağmen isimler bir şekilde hücum faul yapar gibi. Öte yandan ve velhasıl dört kitabı da kesinlikle aynı kalibrede olgun bir mizahı kucaklıyor. Rıfat Ilgaz, Hüseyin Rahmi, Memduh Şevket sevenler Toprak Işık'a da yer açmalı.

Uğultulu tepelerde ana karakterin intikam ihtiras hırs kin nefret dolu geçen ömrü, bunun yanı sıra sevgi sadakat bağlılık arkadaşlık gibi kavramlar da güzel işlenmiş. Bazı yerlerde gereksiz ayrıntılarla boğmuş gereğinden fazla uzatmış gibi hissettim. Kitaptaki karakterlerden Mrs Dean in nefret ettiği kişilerin bile iyiliğini düşünerek sadık kalması takdire şayan. Heathcliff'e romanın başında çok üzülüyordum ama kendini kin ve nefretle besleyerek intikam duygusuyla hayatı çevresindekilere zindan etmesini ve kendi oğlunun bile ölümünü bekleyecek kadar sevgisiz olmasını aklım alamadı. Hiç kimseyi sevmedi hayatı boyunca, Catherine'e saplantılı bir şekilde olan sevgisinin dışında. En üzüldüğüm karakterler her zamanki gibi çocuk karakterler. Kitap akıcıydı, beğendim.

Okuma ve yazma üzerine denemeler okumayı seviyorum. Bu kitapta da ünlü yazarların okuma deneyimleri ve okuma eyleminden anladıkları, beklentileri, nasıl başladıkları, hissettikleri hakkında kısa kısa yazılardan oluşuyor. Türk edebiyatı için de bu tarz kitapların yayınlanması çok iyi olurdu, özellikle Çağdaş Türk Edebiyatı için. Maalesef bu konuda yayın dünyası zayıf. Deneme türüne yeterinde ilgi gösterilmiyor. Özet olarak okuma deneyimi üzerine çok farklı zihinlerin yazdıkları yazılar, hoş bir tat bırakıyor, keyifliydi.

Rönesans dönemi, içi boşaltılan Vatikan’daki ilahi güç yerine para sahiplerine biat etmenin, yani kapitalizmin başladığı dönemdir. En önemli aktörlerden birisi Medici ailesidir. Gücün kontrolsüz bir şekilde toplandığı, insanların inançlarının ve günlük yaşamlarının değiştirildiği dönemdir. Bu kadar güce neden olacak para nasıl oluşmuştur? Tarihteki ilk çift mizan muhasebe sistemi, ilk bankacılık nasıl kurulmuştur? Entrikalar, komplolar, sözde sanatın desteklenmesi, para hareketlerine gönderme yapan bu eser, İtalya uzmanı Tim Parks tarafından kaleme alınmıştır. Kitabı, Bretton Woods sonrası dünyadaki para hareketlerini, sanatın değişimini, siyaset zenginlik ilişkisini düşünerek okumanızı tavsiye ederim. Dünyaya gerçekten değer katmak isteyen ve erdemleri olan her insana tavsiye ederim. (Ayrıca, günümüzdeki para hareketlerinin tetiklediği psikolojiyi anlamak için bir başyapıt önerim var. Rainer Funk’un “Ben ve Biz”i)

İnsanlığa zulüm acı getirmiş, mazlumları yurdundan etmiş siyonizmin yerleşmesi için sadece idealist bir kişinin bıkmadan vazgeçmeden verdiği mücadelenin kitabı. Eliezer Ben-Yahuda’nın takıntı derecesindeki idealinin, İbranicenin -bütün Yahudilerce- konuşulan, bilgi üretilen, akademide, medyada, evde, sokakta konuşulup yazılmasını sağlayan bir kişinin mücadele hikayesi. Şartlar ne olursa olsun "idealist kişi idealini gerçekleştirmek için yorulmadan çalışmalı ve bütün yolları ideali için zorlamalıdır." Toplum ve devlet oluşturmanın yolunun dil birliğinden geçtiğini vurgulayan iyi çalışılmış, kolay, resimlerle ve dipnotlarla zenginleştirilmiş bir eser. Hikayesi anlatılan kişinin idealini muhalifi olsam da usulü ve gayreti takdire şayan. Her idealist okumalı. Yazar eserin sonunda İslam dünyasından verdiği üç örnek şahıs (Gazali, Şeyh Arslan ve Şatıbi) ile de ideali için uğraşmanın Müslüman örneklerinin de bulunduğunu, yeni bir okuma önerisinde bulunduğunu da ifade etmek gerek.

Öncelikle belirtmem gerekiyor ki kitabın adındaki “yetenekli” kelimesi, orjinalindeki “gifted”in birebir karşılığı gibi olsa da, bu kitapta “kurtulmuş” anlamında. Neden kurtulmuş? Annesinin (veya kendisini yetiştiren kişinin) çocukluğunda yaşadığı travma ile, kendisine “sahip olduğu bir köle” gibi davranmasıyla kurduğu başarılı ve mükemmel olma baskısından ve kontrolünden kurtulmuş çocuklara, yani neredeyse her kişiye seslenmektedir. Yetişkinlikteki boşluk hissi, erdemsizlik, hırslar, anlamsızlık, kıskançlıklar, sevgisizlik gibi problemlerin kökeninin, yetiştiren kişinin (çoğunlukla annenin) kendi çocukluğundaki travmaya bağlıyor yeni psikoterapi araştırmaları. Olgunlaşmamış Ebeveynlerin Yetişkin Çocukları, Çocuklukta İhmalin İzi: Boşluk Hissi gibi kitaplarla birlikte okunursa faydalı olur. Ancak, bu problemi nasıl bertaraf edebiliriz? konusunda Amerikan psikoterapisi “yüzleşmekten ve bireysellikten” başka bir çözüm getiremez. İnsan nasıl insan olur?

Temiz bir dille yazıldığı için basıldıktan hemen sonra Brezilya ilkokul müfredatına alınan, Brezilya tarihinin en önemli kitabıdır. Şeker Portakalı, bir öyküdür, bu kadar acıklı olay içeren bu öykünün çocuklara -bir destek olmadan- okutulması ne kadar doğrudur? Zeze’nin öyküsü, nezaket, adalet, merhamet, bağışlama ve sevgi gibi yüce değerleri, kaderi ve hayatın anlamını sorgulatır insana. Bu kitabı okurken bu değerleri sorgulayanlara, değerler üzerine muhteşem bir eser olan Andre Comte Sponville’nin Büyük Erdemler Risalesi’ni, anlam üzerine ise Viktor Frankl’ın İnsanın Anlam Arayışı’nı tavsiye ederim. Son olarak bir soru sormak istiyorum: Finlandiya ilkokul müfredatında yetim kalmış yedi kardeşin, ayakta kalabilmek için çalışmak ve okumak gerektiğini anlamaları, verdikleri mücadele ve mutlu sona kavuşmaları bir örnek olarak anlatılırken, Brezilya müfredatında böyle bir eser olması tesadüf müdür?