Onaylı Yorumlar

Murathan Mungan’ın “sinema” hakkındaki yazılarının toplandığı oldukça doyurucu bir kitap. İyi kitap okumanın, iyi okur olmanın nasıl bazı özellikleri varsa, iyi film seyretmenin, iyi sinema seyircisi olmanın da benzer özellikleri olduğunu vurguluyor yazar. Filmlere düşünmek için değil etkilenmek için gittiğimizi, film seyretmenin hayatı seyretmek olduğunu söylüyor.
Oyunculuktan, film konularına, ideolojik filmlerden sanat filmlerine, inandırıcılıktan haz duyuruculuğa, görüntüden çekim tekniklerine, aklınıza gelebilecek sinema ve sinema seyircisi ile ilişkili hemen hemen her konuya değinmiş, ortaya hacimli bir kitap çıkmış.
Çok sayıda film ve yönetmen adı yer alıyor, tabii M. Mungan’ın bu film ve yönetmenlerin seçiminde doğal olarak “eşsinsellik” kavramını öne çıkarması kitabı özgün ve değerli kılmış. Bu filmlerden birkaçını MUBİ film platformunda gördüm, M. Mungan yorumuyla seyretmek ilginç oldu.
Sinema seviyorsanız kolay okunabilen “Kullanılmış Biletler”i okumanızı öneririm.

Dünyadaki en büyük araştırmalardan birisinin sonucu şudur: gerçek insani başarıya ve mutluluğa ulaştığını hissettiği gözlemlenen yetişkinlerin çocukluklarında, çocukluklarının geçtiği evdeki kitap sayısı ve çeşitliliğinin çok fazla olduğu, diğer bütün değişkenlerden -örneğin üniversite mezunu bir anne baba tarafından yetiştirilmek gibi- anlamlı şekilde yüksek çıkmıştır. Her çocuğun anne babası üzerinde hakları vardır. Bunlardan birisi zihinsel güçlerinin tetiklenmesidir. Zaman Tüneli, çocuklarınızın zihinsel güçlerini “süreç düşüncesini” beyinlerde geliştirerek tetikler. Bir olaya, sadece görünen yüzüyle basit açıklama yapmak yerine, o olayın olmasını sağlayan önceki bütün olayları düşünmektir araştırmaktır süreç düşüncesi. Sonrasını da buna göre planlamaktır. Çocuklarınıza verebileceğiniz en güzel armağanlardan birisidir, süreç düşünebilmelerini sağlamak. Şiddetle tavsiye ederim.

Bu kitabı, Kitapyurdu’nun yeni çıkan kitaplar bilgilendirmesinde görüp yayınlandıktan sonra hemen almıştım. 2020 yılının Şubat ayının sonunda başladım, üç gün sonra Mudanya’da bitirdiğimde, kitabın sonundaki dünyayı bekleyen 5 büyük tehlikeden birisi olan salgın riski dünyaya yayılmaktaydı, iki hafta sonra Türkiye de covid tehlikesiyle kapandı. Kitabın yazarı, kanser tedavisi görürken bu kitabı kızının ve eşinin desteği ile yazmış ve bu kitap bitirilmeden vefat etmiştir. Kitap, dünya hakkında bildiklerimizin niye yanlış olduğu ile ilgili gibi gözükmektedir, ancak bana kattığı esas bilgi şudur: medyanın dünyadaki insanlara etkisi. 1950’de yazılmış Yalnız Kalabalık’taki medya bölümü veya 2000’lerden sonraki dijital/medya etkisinin anlatıldığı şaheser olan “Ben ve Biz” tahlilleri akılda olarak okunursa dehşet bir lezzet vermekle kalmaz “şimdi ne yapmak lazım” diye düşündürür akil okuru.

Dünyadaki en büyük araştırmalardan birisinin sonucu şudur: gerçek insani başarıya ve mutluluğa ulaştığını hissettiği gözlemlenen yetişkinlerin, çocukluklarında ne zengin ne fakir bir ailede büyüdükleri, ne üniversite mezunu bir anne baba tarafından büyütüldükleri, ne de küçük yaşlarda kurslara gittiği gibi korelasyonlar bulunamamıştır. En büyük korelasyon: çocukluklarının geçtiği evdeki kitap sayısı ve çeşitliliğidir. Her çocuğun anne babası üzerinde hakları vardır. Bunlardan birisi de bir insanın gerçekten yaşamasını sağlayan üç gücün yönlendirilmesidir ve tetiklenmesidir: zihinsel, entellektüel ve bedensel güçler. Çocuğunuzun zihinsel güçlerini tetiklemek için sosyal medyadaki veya televizyondaki sapkın idoller yerine, bu kitaptaki gibi doğru örneklerin olduğunu bildirmek bir ebeveynlik görevidir. Kız erkek bütün çocuklar için şahane bir eserdir.

Kısacık bir kitap, ama o kadar anlam yüklü ki.
"Başlangıçta tek bir dil vardı. Bu dil nesnelerdi, şeylerdi, duygulardı, renklerdi, rüyalardı, mektuplardı, dergilerdi. Başka bir dilin var olabileceğini, bir insan evladının anlayamayacağım bir kelime telaffuz edebileceğini hayal bile edemezdim." diyor yazar kitabında. Dört yaşında okuyabilmiş, önüne çıkan her şeyi okumuş, okumayı o kadar çok sevmiş, ama savaş, mültecilik, sığınmacı kampı, gittiği yerde dil bilmeden yaşama tutunma çabaları sebebiyle kendine okumaz yazmaz demiş. Dört yaşında okumaya başlamış, 26 yaşında yeniden okuma yazma öğrenmeye başlamış. Uzun mücadelelerle geçen bir ömrü anlatan kısacık bir kitap.

Büyük umutlar, büyük hayal kırıklıkları, büyük pişmanlıklar, büyük gurur, büyük kin ve intikam duygusuyla yapılan yanlışlar, çaresizlik, sadakat , sevgi ve daha bir çok duygu...

Çocuk Pip'in saygı görmeyişi onun yerine hep konuşanların ve karar verenlerin olması bir cümleden korkup kafasında hayaller kurarak büyütmesi, felaket senaryoları yazması beni üzdü ama çocuk gözüyle bakarsak aslında yaşadıkları çocukların gerçek dünyasıydı. Bizim basit gördüğümüz şaka olarak yaptığımız bir sözle çocukların iç dünyalarında neler oluyor nasıl travmalar meydana geliyor Pip'in bazı şeyleri hiç unutamamasından anlıyoruz ve hatırlıyoruz da, sonuçta yetişkinler olarak hepimiz çocuk olma yolundan geçtik. Romanda paraya ve zenginliğe olan saygı ve yalandan sevgiyi de yoğun görüyoruz, bunun yanında gerçek sevgiyi de farkediyoruz. Kitabı çok beğendim, beni çocuk Pip'in duygu düşünce ve korkuları daha çok etkiledi. Kitabın sonunda en azında Pip kendi payına düşen dersi aldı.

Japon iktisadi düşünce tarihinin 1600'lü yıllardan başlayarak 2000' li yıllara kadar olan dönemsel temelde öne çıkan iktisat otoritelerinin görüşleri ekseninde incelenmesidir. Yazar çalışmasında japon iktisadının kendi iç dinamikleri, geleneksel inançlar, kültürel ve sosyal yapının etkileri ile batı dünyasının özellikle de Alman, İngiliz ve Amerikan iktisat düşünürlerin Marksist ve Kapitalist savlarının etkisinin harmanlanmasının neticesinde oluştuğunu ifade ediyor. Tarihte değilse de bundan sonra japon iktisat düşüncesinin dikkate alınacağını varsayıyor. Meraklılarına derli toplu doyurucu bir iktisat yolculuğu sunuyor.

İsmet Özel ne güzel demiş :"İntihar, geride kalanlara yönelik ağır bir suçlamadır." diye. Madam Bovary, ataerkil toplum yapısının hakim olduğu 1800'lerde yaşamaktadır. Ciddi bir toplumsal cinsiyet eleştrisi de olan bu kitap, Emma gibi bir baskın karakter ile kocası Charles'in ezilmiş kimliğini ele alıyor. Don Quijote'de, Sir Gawain'de ve nicelerinde özgürlük arayışı hep erkeklere yüklenmiş ve övünç kaynağı olmuştur. Ancak 1800'lerde surda gedik açıldığını görebiliyoruz. Emma da bu noktada önem taşımaktadır, zira bu surdaki gedik kendisidir. Kocasını aldatmış, iki farklı sevgilisi olmuştur. Toplumun ve kilisenin tabularının aksine hareket etmiştir. Kitapta yer yer geçen rahip karakterini da bu tabuların sembolü olarak görülmelidir. Eski dünyanın bir kalıntısıdır o. Emma güçten düştüğü durumlarda kendisine yönelmiş, ancak baş kaldırabileceği gücü elde ettiğinde kiliseyi silip atmıştır. Kesinlikle okunmasını önerdiğim bir kitap, romantizmden modernizme geçişi çok güzel sunuyor.

İçeriğine geçmeden önce kapakta yer alan "Çocuklar İçin Denemeler" ifadesi dahi ilgimi oldukça çekmişti. İlk defa çocuk ve deneme ifadesini yan yana gördüğümü itiraf etmeliyim. Hâliyle merak duygusu kitabın sayfalarını aralamadan başladı. Kimi zaman "Ah nerede o eski incelikler, komşuluklar, sevgiler vb.!" dediğimiz olmuştur. Bazılarını bildiğimiz, bir kısmını da hiç duymadığımız birçok nahif davranışa bu kitapta yer verilmiş. Gerek yazarın üslubundan gerekse ele alınan konuların zarifliği ve sıcacık hissettiren görsellerden kaynaklı olarak eser, kişiyi bambaşka bir dünyaya taşıyor adeta. Sanki bahsedilen her şey çok uzak bir dönemde yaşanmış ve bitmiş de zamanda yolculuğa çıkmış gibi bir his uyanıyor kişide. Oysa o kadar uzağa gitmeye gerek yok çünkü hepsi bizim olan, toplumumuzun kökeninde mevcut şeyler. Sadece hatırlamaya ihtiyacımız var. Özellikle "Acil Eylem Planı" bölümü, bunun için bir yol gösterici olacaktır.

Çoğu kişinin kimi zaman zihninde bir soru işaretiyle kimi zaman da güvensizlik duygusuyla yaklaştığı bir beceriden bahsediyoruz. İçerikten daha ziyade önem verilen biçimsel kaygının, sınırlı bir vakit içinde yazma eylemini yetiştirme telaşının da önemli bir etken olduğunu belirtmek gerekir. Tüm bunlara çözüm niteliğinde olan, dikkate alınması gerekenin "süreç temelli yazma anlayışı olduğu söylenebilir.

Çocukların kitap kahramanlarıyla özdeşim kurduğu bilinmektedir. "Uzaya Giden Tren" kitabının kahramanları ise araştıran, sorgulayan, kendi öğrenmelerine yön veren, iş birliği içinde hareket edebilen çocuklar olmalarından ve kitapta yazmanın aslında keşfetme süreci olduğunun hoş bir olay örgüsü içinde gösterilmesinden ötürü okunabilecek bir eserdir. Ayrıca içerisinde yer alan yaratıcı yazmaya ilişkin çeşitli konu başlıkları ise ufuk açıcı. Görseller, çocukların kurdukları sınırsız hayaller, kitaba bir şans vermenin kapısını aralamaktadır.