Onaylı Yorumlar

G. Van Straten yaptığı araştırmaları oldukça kısa olan bu kitapta toplamış. Araştırdığı konu ise bir zamanlar yazılmış ama basılmamış, belki tamamlanmamış ama yazıldığına dair çok kuvvetli izler bırakmış ama şu anda hiçbir yerde bulunamayan kitaplar. Sekiz örnek içinde en ilginç olanı, kayıp kitabı bu araştırmayı yapan yazar da okumuş, dolayısıyla var olduğundan çok emin, ama kitabın bilinen üç taslağı hiçbir yerde bulunamamış. İtalyan yazar Roman Bilenchi’nin “Bulvar” isimli romanıdır bu kayıp kitap. Diğer yedi kitap içinde öyküsü en bilineni Walter Benjamin’in kayıp siyah bavulunda olduğu düşünülen kitap veya kitaplardır. Tadı kaçmasın diye kayıp olduğu düşünülen diğer altı kitaptan bahsetmeyeceğim. Toplam 65 sayfalık bu ilginç araştırma edebiyat dünyasına renk katmakta.

Jean Baudrillard'ın 1972 tarihli bu kitabı dilimize çok geç olsa da mükemmel bir çeviri ile kazandırılmış olması ne güzel. Prof. Dr. Oğuz Adanır ayrıca teşekkürü hak ediyor. Metin, 20. yüzyılın en etkili sosyologlarından Baudrillard'ın neoliberal-kapitalist toplum eleştirisini çok da sade okuyucuya hitap etmeyen, akademik bir dille sunuyor. Sahte kutsallar ve sahte sınıf göstergelerini "simülasyon" ile kavramsallaştırdığı sosyolojik bir bakışla kaleme alınan metin, güçlü bir burjuva kapitalizmi eleştirisinin ötesinde derin sosyo ekonomik ve politik analizlerle dopdolu. Konuya ilgi duyan ve sosyal bilimlerin akademik diline aşina okuyucunun kaçırmaması gereken bir eser.

Basit bir adamın romanı diye geçen bu kitapta; geçimini komşu çocuklarına Tevrat öğreterek sağlayan, kendi halinde Yahudi bir hoca olan Mendel Singer'in, Rusya'nın bir kasabasından başlayıp Amerika'da devam eden hayatı anlatılır.
Günün her anını dua ile geçiren Mendel, Amerika'ya zorunlu göç etmesi ve 1.Dünya Savaşı sonrası umudunu da inancını da kaybeder... Ta ki hayal bile edemediği o mucize gerçekleşene kadar...

"İnsan asla memnun olmuyor, dedi Mendel kendi kendine. Daha şimdi bir mucize yaşamışken, hemen bir sonrakini görmek istiyor..."

Nükleer savaş sonrası kötü bir yönetici olan Hugo ve askerleri tarafından etrafı duvarlarla çevrili bir dünyada; rejimi fark eden bir avuç insanın yaşam mücadelesi ve macerası.

Tek amacı sorgulamadan, düşünmeden sadece kendisine hizmet etmelerini ve ördüğü duvarlardan dışarı adım atmamaları olan kötü yönetici Hugo, geçmişi unutturmak için verdikleri yemeklere hap da koyar... "Eğer unutursan ona daha kolay inanırsın... Hiç kimse geçmişi olmayan bir insan kadar savunmasız değildir. Kim olduğunu hatırlamazsan, herhangi birinin istediği herhangi biri gibi olmak çabuklaşır."(s. 75)

Hugo, sanata ve kitaplara da yer vermedi. Hepsi yasaktı.  "Oysa karşındaki insanın yok olup giden bir hiç olmasını istiyorsan bombalardan daha etkili bir şey vardır: Onu kitapsız ve hayalsiz bırakmak." (s. 191)

Kitaptan daha nice ibretlik alıntılar çıkar ama daha da tadını kaçırmadan size bırakıyorum...:)

Yazarın sıradışı yazım stiline rağmen son derece akıcı bir anlatımı var. Nokta ve virgülden başka hiçbir noktalama işareti yok. Hatta konuşma çizgileri dahi yok. Dümdüz gidiyor metinler.

Kitap, distopya türden bir eser. Yazar, körlük salgını toplumsal yaşamı nasıl da felakete dönüştürdüğünü; (insanın içi kaldıramayacak kadar) etik değerlerin nasıl da yerle bir olduğunu merak uyandırıcı bir dille anlatıyor. Okurken düşündüren bir yanı var kitabın. Bedensel körlükten ruhsal körlüğe...
"Körüz çünkü ölüyüz ya da ölüyüz çünkü körüz"

Ve son eklemek istediğim; her ne kadar yapay zeka, otomatik dijital dünya vs. düşünülse de insan fonksiyonunu devre dışı bırakan bir dünyanın söz konusu olamayacağını apaçık görmüş oluyoruz. Herkesin kör olduğu bir toplumda su, elektrik, yönetim, kanalizasyon...gibi hayati önem taşıyan düzenin yok olması, felaketin başka bir boyutu.

Yaser Arafat kimdir? Gözü kara bir gerilla mı, usta bir politikacı mi, modern terörizmin öncüsü mü yoksa kurnaz, pazarlıkçı sürgündeki göçebe bir lider mi?...Her ne ise şurası bir gerçek ki o, döneminde, Filistin halkının yazgısını yönlendiren bir sahsiyetti.
Kitap Arafat'ı anlatsa da aslinda Arafat’ın nezdinde Filistin mücadelesine de ışık tutuyor.
Arafat nasıl oluyor da tek başına Filistin davasının simgesi haline geldi? Mısırda doğan bir Filistinli nasıl oldu da Filistin halkının yazgısını yönlendirdi?
Hem araplar hem İsrail'in tertiplediği yüzlerce suikasttan kurtulan bir aktivisti, bir politikacıyı, bir lideri, zaaflariyla ve hırslarıyla farklı bir pencereden görecek ve Filistin, İsrail, Arap çekişmesinin 1994'e kadar olan dönemine tanıklık edeceksiniz.

19. yüzyılın üç önemli psikoloji bilgininden biri olan Alfred Adler bu eseri, Adler’in Viyana’da hakla açık verdiği konferansların derlenmesi ile oluşturulmuştur. İnsanın çevre ile sosyal ilişkileri bağlamında daha dengeli bir yaklaşımı olan Adler, bu eserinde insanı tanımda önemli olan unsurları (Ruhi hayat, hatıralar, çocuk ve toplum ilişkisi, dünya görüşünün oluşması, rüyalar, aşağılık duygusu ve saygınlık çabası, hayata hazırlık, kadın – erkek ilişkileri, kardeşler ve karakter türleri) açıklamıştır. Adler, çağdaşı Freud’dan ayıran temel nokta rüyalar, hatıralar ve iç dünyanın insanı tanımada kullanılmasına rağmen bunları cinsel dürtülere bağlanmaması ve daha sosyal bir psikolojik yaklaşımın benimsenmesidir.

Fahrenheit 451'i çok eskiden okumuştum. Tekrar okumadan önce bile okurken ne kadar etkilendiğimi hatırlıyordum. Kitap sihrinden hiçbir şey kaybetmemiş, aksine etkileyiciliği katlanarak artıyor. Dünya günler geçtikçe daha da çok benziyor Montag'ın yaşadığı zamana. Kitap okumak, nitelikli kitap okumak azalıyor. Belki de bu yüzden kendimi Ray Bradbury'nin kurguladığı bu dünyanın içinde daha çok hissettim. Bütün bunlar bir yana, karakterler öyle güzel işlenmiş ki, sanki gerçekten yaşayan -ya da yaşayacak olan- kişiler bunlar.
Montag'ın içindeki değişim, Mildred'in o donukluğu, Faber'in yenemediği korkuları, Clarisse'in yaşama duyduğu ilgi (İçten içe aslında ölmediğini düşünüyorum... Ya da bunu istiyorum.), Granger, Yüzbaşı Beatty, ... hepsi bir şekilde tanıdık gelen ve kendimi yakın hissetmeme neden olan karakterler.《Kerosen (Gaz yağı): Yanıcı hidrokarbon sıvı. Yunanca keros (mum) ve elaion (yağ) sözcüklerinin birleşimiyle oluşmuştur.

Kitap okurken sayfaların su gibi akıp gittiğini, şurayı da okuyayım, şu paragrafı da okuyayım, şu sayfayı da okuyup öyle bırakayım dediğimiz kitaplar olmuştur. Bu kitap tam da öyle bir kitap. Bazı polisiye romanlar sizi sarmaz, bazı polisiye romanlar hiç heyecanlı olmaz. Bazı polisiye romanlarda ise tam kitabın ortasına geldiğinizde katil belli olur, kitabın sonu görülür ve o kitabı okuma isteğiniz kaçar. Fakat bu kitapta kitabın sonunu tahmin etmek oldukça zor.

Kitapta sade ve akıcı bir dil kullanılmış. Kitapta geçen olayların fazla olması kitabın temposunu ve gerilimini artırmış. Şunu söylemeden geçemeyeceğim, kitabı okurken daha önce okumuş olduğunuz bir kitaba ya da izlediğiniz bazı filmlere/dizilere benzetebilirsiniz. Polisiye severlere kesinlikle önerebileceğim bir kitap.

Bu leş gibi dünyada kadın olmanın zorluklarını kısa kısa gerçek kadın hikayeleri ile anlatıyor Canan Tan. Eşinden, nişanlısından, abisinden, babasından şiddet gören kadını mı ararsın, cinsiyetinden dolayı kariyer yapamayanı mı yoksa okuyamayanı mı?! Her türlü sıkıntı başınıza taç etmeniz gereken kadınların başında. Bazı sayfaları, bölümleri, dehşete düşerek okudum. Bir insanın bir insana yapabileceği kötülüğün hududu olmadığı gibi, bir insanın kendisine yapabileceği kötülük ise bunun fersah fersah ötesine geçebiliyor. Görece şanslı olanlar arkasını dönüp kötülükten kaçabiliyor. Ama ya o kadar şanslı olmayanlar? Tüm kalbimle dilerim ki herkes kalbinin güzelliğince insanlarla karşılaşsın. Kötüler kötülerle birlikte olup yalnızca birbirlerine zarar versinler. Kalpleri güzel insanların karşısına da hep iyi insanlar çıksın.