Onaylı Yorumlar

İlk okumaya başladığımda, bir kadının bir erkek için bu kadar küçük düşmesi beni oldukça rahatsız etti. Ancak hikâye ilerledikçe yazarın anlatımı içine çekiyor. Özellikle aşk hikâyesinden anne temasına geçişin çok başarılı ve akıcı bir şekilde yapılmış olması dikkat çekiciydi; geçişler hiç kopukluk hissi vermeden ilerliyor.

Kitapta eski zamanlara yapılan göndermeler ve o dönemin atmosferini yansıtan küçük ama etkili detaylar oldukça güzeldi. Eski dostluklar, komşuluk ilişkileri gibi unsurlar hikâyeye ayrı bir sıcaklık katmış.

Kitabın sonunda ise herkesin aslında ayrı bir hikâyesi olduğu çok güzel bir şekilde ortaya konuyor. Üç kuşak; anne, anane ve torun üzerinden anlatılan bu yapı, kadınların farklı dönemlerde yaşadığı benzer duyguları ve hayat mücadelelerini etkileyici bir şekilde yansıtıyor.

Sonunda Şehnaz karakterine ise gerçekten çok üzüldüm. Genel olarak kitap, hem duygusal hem de düşündürücü bir etki bıraktı.

Korku ve gerilim türünde az rastlanan bir mücevherle karşı karşıyayız. Bazı kitaplar sizi korkutmaya çalışır. Bu öyle değil. Bu sizi korkutmaya çalışmıyor, korkutuyor! Çünkü klişe değil; çok daha sinsi, çok daha zeki bir yerden geliyor! Olaylar sizi hiç acele ettirmeden, yavaşça içine çekiyor ve fark ettiğinizde iş işten geçmiş oluyor.

Bazı kanlı sahneler filme alınsa gerçekten rahatsız edici olabilir; ama asıl güç, tuhaf, tekinsiz bir atmosferden geliyor. Ürkünç sahneleri dokusu ve kokusuyla kuruyor bu kitap; bazen duyduğunuzdan, gördüğünüzden o kadar emin oluyorsunuz ki, başınızı kaldırıp sağa sola bakıyorsunuz. Tam yakaladım dediğiniz anda dağılan acayip şeyler oluyor oralarda... Sürekli bir tedirginlik hakim. Ne olacağını tam kestiremiyorsunuz ama iyi bir şey olmayacağını biliyorsunuz. Kesinlikle biliyorsunuz. Bu kitabı okuyup bitirebilirsiniz, ama o kafanızda asla bitmeyecek, hep orada olacak, gece vakti, ışıklar söndüğünde...

Tek Kelimelik Sözlük, klasik anlamda bir sözlük değil. Hatta çoğu zaman anlam vermek yerine anlamı yerinden söken bir metin. Her bölüm bir kapı gibi ama hepsi aynı yere çıkıyor, insanın içine, daha doğrusu insanın eksik bıraktığı yere. Ali Ural’ın en belirgin tarafı, kelimeyi yalnız bırakmaması. Her kelimenin arkasına bir hikâye, bir ayet, bir hatıra ya da bir düşünce yerleştiriyor. Bu yüzden okurken geçmişle, inançla, edebiyatla ve insanın kendi iç sesiyle karşı karşıya kalıyorsun. Ama asıl etkileyici olan kitap ilerledikçe kelimeler çoğalmıyor, sadeleşiyor. Sanki yazar onlarca kelime anlatıp tek bir kelimeye yaklaştırmaya çalışıyor seni. Ve o kelime tek bir yerde açıkça yazıyor ancak her bölümde iliklerine kadar hissettiriyor. Bu da kitabı okunup rafa kaldırılacak bir eser olmaktan çıkarıp, dönüp dönüp aynı sayfalarda durulan bir pusulaya çeviriyor.
Her kelime bir kapıdır, tek kelime onun anahtarıdır.

Bu eser kadını her yönüyle ele alan üzerinde uzun uzun konuşulacak bir eser fakat dili zor çeviri de eminim ki zor olmuştur ki çevirmen oldukça dolu eğitimli birisi biyografisinden gördüğüm kadarıyla. Etiyopya tarihi ve tarihte direnenler, bağımsızlık mücadelesi verenler arasında öncü kadınlardan bahsedilmiş. Zekasıyla bedeniyle varlığıyla öfkesiyle her yönüyle kadın mücadelesinden, gücünden bahsediliyor. Sömürgecilik ruhuna işlemiş sözde medenilerinde gerçek yüzü yazar tarafından tarafsız şekilde sunulmaya çalışılmış.
Sabırla okumayı başaranlar ne demek istediğimi anlayacaktır.

İlginç bir fikirle başlayıp bunu derinleştiremeyen bir kitap bence. Kitapta sürekli tekrar eden “insanla tanış–kitap öner” döngüsü bir noktadan sonra sıkıcı hale geliyor . İçindeki kitap referansları bazı okurların ilgisini çekebilir fakat birçoğunun japon edebiyatı olması ve çevirisinin olmaması ve sürekli yeni kitaplarla karşılaşmak bir noktadan sonra sıkmaya başlıyor. Ana karakterin içsel dönüşümü yani içedönük yapısından sosyal kelebeğe dönüşümünün evrimine yönelik gelişimi kendi içsel konuşmaları dışında belli bir derinlikle işlenmediği için yüzeysel kalıyor.

Ayrıca insanların çok kişisel duygularına kısa karşılaşmalarla “kitap üzerinden çözüm” sunulması da biraz indirgemeci hissettirdi bana. Kültürel olarak farklı bir bakış açısı sunması ilginç, genel olarak derinlik eksikliği kitabın en zayıf noktası.

Refik Halid Karay en sevdiğim yazarlardan biridir ve okumanın teşbihten öte bir tadı olduğunun kanıtıdır. Türkçeyi tadı ve ahengiyle en güzel kullananlardan biridir bence ve bu kitapta da doğal olarak bu etkileri görmekteyiz. Anahtar kısa ama etkili bir hikaye. Sürükleyici ve merak uyandırıcı olsa da devamlı aksiyon bekleyenler için uygun değil. Dönemin bir çok eserinde olduğu gibi batılılaşma ve gelenekçi hayat tarzı arasındaki çelişkilerden beslenilmiş. Romanda modernizmle gelen sosyete hayatı, yapay ilişkiler ve gösteriş eleştirilmiş. Belirli yerlerde belirli dönemlerde moda olmuş gazetelerin verdiği "basit" cinsel içerikli sözüm ona romantizm kitaplarından esintiler taşıdığı için yadırgadım sadece. Onun dışında Refik Halid Karay dili kullanımıyla, ustalığı ve gözlem yeteneğiyle yine Refik Halid Karay tabii ki.

Çocukken okuyamadığım bu kitabı yıllar sonra elime almak,geçmişe açılan bir kapıyı aralamak gibiydi.Ancak hikâyenin zihnimde yer eden anlatıdan farklı olması beni şaşırttı.Heidi yine bildiğimiz gibi,sevecen,iyilik dolu bir çocuk.Fakat büyükbabasının derin ve hüzünlü geçmişi,teyzesinin tavırları ve Klara’nın evindeki insanların daha gerçek,daha katmanlı halleri beni hem şaşırttı hem de o döneme daha yakın hissettirdi.Çizgi filmdeki bazı kişilerin burada hiç yer almaması,hikâyeyi daha sade ama daha sahici kılmış.Klara’nın ayağa kalkması ise beni hem şaşırttı hem sevindirdi.Bu mucizenin Heidi’den çok,o içine kapanmış ama derinlerde sevgiyle dolu büyükbabanın ellerinden doğması,hikâyeye beklenmedik bir anlam kattı.Ve en çok da şu dokundu bana:Heidi’nin inancı…Onun saf ve sarsılmaz inancı,yalnızca kendi dünyasını değil,çevresindeki insanların kalplerini de aydınlatıyor.Bu kitabı okumak,sadece bir hikâyeye dönmek değil çocukluğumun en saf duygularına yeniden dokunmak gibiydi.

Roman klasik bir cinayet romanı değil. Yalnız zengin erkekleri öldürmekle suçlanan sıradan görünüşlü bir kadın ile bir gazetecinin röportajı ile başlayan kitap bambaşka bir sürece ilerliyor. Katil kadın ile gazetecinin röportajı gazetecinin özel yaşamına, arkadaşlık ilişkilerine, yemek kültürüne ve bir çok şeye etki etmeye başlıyor. Kitap sanki bir cinayet romanından ziyade Japon yemek kültürü, yaşam tarzı, kadına yüklenen sorumluluklar, kadından beklenen fiziki özellikler gibi bir çok konuya değinmeye başlıyor. Kitap sanki yavaş ilerliyor, biraz da sıkıyor gibi görünse de gazetecinin içsel çatışmalarını okudukça merak duygusu diri kalmaya devam ediyor.

Şeyh Muhammet Mevlüt toplumda kalbi hastalıkların yaygınlaştığını fark ederek kalbin hallerinin ihmal edilmesi üzerine beyitlerden oluşan bir manzume yazmış. Yazar Hamza Yusuf kitabında anlattığı her bölümde Şeyh Muhammet Mevlüt isimli bir zatın “mutahharatü’l kulûb” adlı şiirinden beyitlerle girerek düşüncesini aktarmaktadır. Bu kitabı almamdaki etkenlerden biri İslamiyet’i sonradan tercih etmiş ve Hamza ismini alan birinin İslamiyet’ e yönelimi olmuştur. İnsanın en önemli organı “ kalbi”ni güzelleştirmesi için diğer kitaplar gibi okunabilecek kitaplar listesine dahil edilebilir. Kalpler ancak Allah’ ı zikrederek huzura kavuşur, O’ nu anarak, O’ nu hatırlayarak, O’ nu hatırlatanlarla beraber olarak, O’ nu hatırlatanlarla beraber olunamıyorsa olanların kitaplarını alarak…

Agatha Christie’nin birçok kitabını okumuş biri olarak, bu kez Ölüm Adası ile Miss Marple karakteriyle ilk kez tanıştım ve bu tanışma benim için oldukça keyifliydi. Daha önce Poirot hikâyelerine alışkın olduğum için başta farklı gelir mi diye düşünsem de, Miss Marple’ın sakin ama son derece keskin zekâsı beni kısa sürede etkisi altına aldı.

Kitap baştan sona oldukça akıcıydı. Okurken her sayfada katilin kim olabileceğine dair fikrim değişti; bu da merak duygusunu sürekli canlı tuttu. Agatha Christie’nin okuru her an şüphede bırakan o klasik, ustaca kurgusu burada da kendini güçlü bir şekilde hissettiriyor.

Miss Marple’ın örgü örmesi gibi küçük ama karakteri derinleştiren detaylar da çok hoştu. Bu tür incelikler karakteri daha samimi ve gerçek kılıyor. Sakin görünümünün ardındaki güçlü gözlem yeteneği ve zekâsı hikâyeye ayrı bir tat katmış.

Kısacası hem sürükleyiciliği hem de karakteriyle çok beğendiğim bir kitaptı. Polisiye seven herkese gönül rahatlığıyla tavsiye ederim.