Onaylı Yorumlar

Uçurum, ilk bakışta tarihsel arka planı güçlü bir politik roman gibi görünüyor ama özünde insan psikolojisinin derinliklerine inen bir karakter çözümlemesini de beraberinde sunuyor. Romanın en çarpıcı tarafı, dramatik bir noktadan, sanki bir sinema filminin final sahnesinden geriye doğru, adım adım açılan yapısı. Yazarın bu tercihi, hikâyeyi sıradan bir kronolojik anlatının ötesine taşımış. Sürgün, kayıp ve ideolojik şiddet yalnızca dışsal olaylar olarak anlatılmamış; karakterin kimliğini parçalayan dinamikler olarak işlenmiş. Zaten öyle olmasa, çok takdir ettiğim Zülfü Livaneli gibi bir büyük ismin, "bu neslin en iyilerinden" diyerek işaret ettiği bir yazar olarak anılamazdı Serhat Kaya. Yaşı artık 70’e yaklaşan emekli bir öğretmen olarak, kitabı merak edenler için şunu söyleyebilirim, Uçurum, sadece bir tarihi dönemi ya da yaşanmış olayları öğrenmek için değil; insanın içindeki karanlıkla yüzleşmek için okunacak ve bence kült olarak kalabilecek kadar iyi bir roman.

Sarsıcı hatta bir nebze rahatsız edici ama gerçek…
Gerçek bir olaydan esinlenerek yazılmış olan bu romanında yazar olayları Faik irfan,Yalçın ve Melek’in ağzından üç bölüme ayrılarak farklı perspektiflerden yaşananları dile getirmekte.Ayrıca her bir bölüm kahramanlarımızın karakter yapılarını sembolize eden bir anlatım tekniği ile yazılmış.Özellikle Melek’in anlatımında bilinç akımı tekniğine ek olarak şive de eklenmiş.Bu durum okuyucuya karakteri hissetmesi için avantaj ancak akıcılık anlamında dezavantaj olabiliyor bence.Yazarın da savunmasında bahsettiği gibi tek bir sözcük anlam bütünlüğünü etkilemekte.Meseleyi sadece baş karakterin, yani kadının başına gelenler açısından değerlendirmek eksik kalır,burada toplumsal sınıf farkının bir çocuğun dünyayı algılayış biçimindeki ve dolayısıyla değer ve adalet yargılarındaki onarılmaz etkisine şahit olduğumuz ilk bölüm en çok üzerine düşünülmesi gereken bölüm oldu benim açımdan. Melek tanıdık,Yalçın da…Ama en çok Faik İrfan tanıdık…

Aristoteles’in felsefi inceleme türünde sanat kuramı konulu eseriyle ilgili yorumum:Sadece şiiri anlatan bir kitap değil; aslında sanatın insan üzerindeki etkisini anlamaya çalışan bir düşünce metni. Aristoteles’in tragedya,olay örgüsü ve karakter üzerine yaptığı analizler oldukça sistemli.Arınma kavramı kitabın en güçlü fikirlerinden biri bence.Tragedyanın seyircide korku ve acıma duyguları uyandırarak bir tür duygusal arınma sağladığını söylüyor ve evet sanat sadece eğlendirmemeli,insanın iç dünyasını da etkilemeli.Ayrıca “mimesis (taklit)” fikri dikkat çekici.Ona göre sanat, gerçekliğin birebir kopyası değil;insanın dünyayı anlamlandırma biçimi.Aristoteles’e göre iyi bir tragedyanın temel gücü karakterlerden çok olayların düzeninden gelir.Bu düşünce günümüz romanlarında, filmlerinde ve dizilerinde bile hâlâ geçerli görünüyor. Eser yoğun ve teorik gelebilir.Aristoteles çoğu zaman örnekleri açıklamadan,kısa ve akademik bir dil kullanır o nedenle biz felsefecilere ve ilgilenene uygun.

Saatin sanat yönüyle ilgilenen bir kitap. Sadece saat meraklılarına değil, nesnelerin ardındaki düşünceyi, şiiri görmeyi önceleyen bir özgün eser. Saati estetiği ve kültürüyle; insanlık tarihiyle iç içe geçmiş düşünsel nesneler olarak yorumluyor. Bu kitap, zamana ve saate, insanla var oluşuna odaklanarak şiirsel bir yorum getiriyor. Saat edebidir. Mekanik bir varlık olarak görmek doğru değil. Zamanın insanla var oluşu, saatin insanın teniyle ısınıp bir hikâyesi oluşu; oldukça önemli. Bir mimarın saati makine olarak görmeyip sanatsal bir estetikle incelemesi okuru kışkırtıyor. Saat meraklılarını da kendi mimarlık disiplininden gelen bakışıyla derine çekiyor. Mekanik saatlerin önemi, koleksiyonculuğun psikolojisi ve eşyanın hafızasının oluşu içerisindeki saatin kapladığı büyük yer… Her biri ilgi çekici bir üslupla incelenmiş, değerlendirilmiş. Saat, hafızadır. Bellektir. Ve insanın kolunda ısınarak, insanla beraber var olabildiği için önemlidir. Onu hissetmek, zamanı hissetmektir.

Bir kitap hem bu kadar ince olup hem de bu kadar dolu nasıl olur anlaması gerçekten çok zor. Hayatımda okuduğum en iyi felsefe kitaplarının başında olacağı kesin. Dopdolu ve mükemmel bir anlatımı olmasının yanında oldukça da sade bir çevirisi var. Baskı kalitesi de mükemmel.
Kitapta, toplumun gönüllü kölelere ya da kullara nasıl dönüştürüldüğü işlenirken tiranların yani yöneticilerin onları yönetmek ve bir nevi tasma takmak için hangi yollara başvurduğuna değiniliyor. Kul ve köle arasındaki temel farklılık anlatılırken toplumun zaten topluma ait olan zenginliklerin kendisine yeniden tiranlar tarafından verilmesi ile nasıl köleye dönüştüğü anlatılıyor.
Kitabın anlatımı çok güzel. Bence bugünü de oldukça iyi anlamak için yazılmış gibi duran bu eseri muhakkak almalı ve okumalısınız. Altını çizerek okuyacağınızı garanti ediyorum. Bu nedenle kaleminizi de yanınıza almayı sakın unutmayın.

İlk kitaptan itibaren heyecan, ilgi, merak, imrenme, hüzün, hayret, şaşkınlık... onlarca duygu eşliğinde okuduğum maceranın sonuna gelmek buruk bir hüzne boğdu beni. Bir son olduğunu bilerek bitmesini istemeden bitirdim. Çaylak ve Filozof bundan sonra yeni kitaplarla bizimle olmasa da sohbetlerini bir yerlerde sürdürüyor olmalı diye umuyorum. Her birini çıkar çıkmaz alıp okuduğum ama içim titreyerek herkes bu ikiliyi tanımalı diye düşünerek ödünç verdiğim ve bana dönmeyen eksik parçaları tamamlayıp ara ara okuyacağım, okudukça yeni noktalar fark edip düşüneceğim bu seri; kitaplığımda ulaşılır bir yerde var olacak. Müstesna şahsiyetler, sizi tanıdığıma sizinle düşündüğüme, sizinle hayatın ve ötesinin anlamını sorguladığıma memnun oldum.

“O” nasıl bir sondu öyle! Bütün olaylar hayatın doğal ahengi içinde ağır ağır akarken, 539 sayfa boyunca sakin bir akışla okuduğum romanın son sayfasına geldiğimde karşıma çıkan o vedalaşma satırları beni darmadağın etti.

Şimdi o satırlar; geceleri rüyalarımda, gündüzleri ise zihnimin karanlık dehlizlerinde bir yağlı boya tablo gibi duruyor. Sanki silinmeyen bir iz bıraktılar.

Neden böylesiniz siz, büyük romancılar? Hangi duyguları yaşadınız, hangi yaraları taşıdınız da bize böyle derin acılar ve güzellikler okutuyorsunuz?

Yine de iyi ki varsınız. Çünkü bazı cümleler insanın kalbinde yıllarca yankılanacak kadar güçlü oluyor.

“Yazarın tarzını beğendim. Öykülerde hayvan temasının öne çıkması ve hayvanların gözünden öyküleri okumak oldukça keyifliydi. Kitapta 21 öykü var. Öyküler hızlıca okunuyor. Bazı öykülerde dramatik bir atmosfer öne çıkarken bazı öyküler fantastikle gerçekçiliğin arasında yer alıyor. Yazar dili de kullanırken jargonla desteklemesi güzel olmuş. Kitabın arka kapak yazısında dediği gibi insanın hayat karşısındaki kırılma anları, çocukluk dönemi öfkeleri aktarılmış. Favori öykülerim ise; “Reflektörlü Atlar” , “Altın Boğa” ve “Sabu”.

Genel olarak baktığımızda Türkistan topraklarının nasıl kaybedildiği sorusuna en güzel cevap niteliğinde olan bir eser. Dönemin koşullarına bakıldığında Türkistan coğrafyası Ortaçağ Avrupa milletleri misali geri kalmış, eğitim sıfır, askeri ve idari açıdan ilerleme kaydedilmemiş. Bir diğer taraf olan Ruslara baktığımızda amaçları ve idealleri uğruna çalışmış ilerlemiş ve amacına ulaşmıştır. Ve bunda en büyük pay ise "Mihail Dmitrieviç Skobelev'e" aittir.
Skobelev hem Türkistan topraklarında yapmış olduğu işgaller hem de Osmanlı Rus Savaşında göstermiş olduğu gayretler onu Rus halkının nezdinde ayrı bir konuma yükseltmiştir. Tabi bu Ruslar için milli kahraman ama biz Türkler için katliamcı bir askerdir. Çünkü Ahal Teke Türkmenlerine yapmış olduğu büyük katliam hiçbir zaman unutulmaz.Bu arada Kırgızların o dönem lideri olan Kurmancan Datka ile de barış antlaşması yapan yine Skobelev'dir.
Kitabı dili ise sade ve anlaşılır. Herkese tavsiye ederim.

Küçücük de olsa bir umut değil mi insanı hayata bağlayan. Ne kadar görmezden gelinirse gelinsin orada bir hayatın varlığı ve zorluğunu göz önüne sermiş İrfan Yalçın.

Genelevde yaşayan kadınların hayatını anlatırken kuş besleme , odasını süsleme gibi ayrıntılar ile oradaki hayatın insani yönünü ortaya koyarken bilmediğimiz bir hayatın kapılarını açıyor bize…

Merhamet, umut, direniş , ezme/ezilme, güçlü olanın güçsüze her şeyi yaptırması, insanın kendini birilerine/ bir yere güvenme ihtiyacı Yazarın ayrıca öne çıkardığı konular olarak göze çarpıyor.

Gerçekçi ama Anlatım açısından diğer kitaplarına istinaden daha zayıf.

Selametle…