Onaylı Yorumlar

Mesudi, 3. yüzyılın sonu ile 4. yüzyılın başı arasında yaşamış bir yazardır. Bağdat'ta doğdu ve burada bir medresede çeşitli ilimler okudu. H. 300 yılının başlarında Bağdat'tan ayrıldı ve çeşitli seyahatlerde bulundu.

İran'ı ve bugün İran, Horasan, Afganistan, Hindistan ve Çin olarak bildiğimiz Kerman bölgesini dolaştı. Doğu ve Kuzey Afrika başta olmak üzere Afrika'yı gezdikten sonra Yemen ve Şam'a gitti. Şam'dan sonra ömrünün sonuna kadar yaşadığı Mısır'a gitti.

Yazarın 17-34 eseri olduğu tahmin edilen Mesudi’nin günümüze sadece 2 tanesi ulaşabilmiştir: Muruc ez Zeheb ve Kitab et Tenbih vel İsraf.

Eser, o dönemde yazılan diğer eserler gibi, önce dünyanın yaratılışından ve yeryüzünün şeklinden, ikliminden ve coğrafyasından söz etmekte, sonra da zamanından oldukça farklı bir anlatım ile aktarmaktadır. Çalışmaları teoloji/teolojiden tarihe, coğrafyadan etik ve siyaset felsefesine kadar uzanır.

Ayrıca Çin'den Hindistan'a, Hazar bölgesinden doğu ve kuzey Afrika'ya kadar İslam dünyasının dört bir yanında ziyaret ettiği ülkeler ve bugün Orta Doğu coğrafyası ve ülkeleri hakkında çok değerli bilgiler veriyor.

Büyük patlama, en sade izahıyla evrenin oluşumuna dair kabul edilen bir başlangıç durumudur. Kitapta da buna dair etraflıca bilgi ediniyoruz. Ayrıca kitapta, evrenin yaşı konusunda 14 milyar civarı yıldan bahsediliyor. Muazzam. Elbette kitap konuya yalnızca bir giriş niteliği sunabilir. Denklemler, modeller, teoriler ve bol kavram içeren bu kitabın bilgi anlamında giriş seviyesinde doyurucu olduğunu ve fazlasını da içerdiğini gönül rahatlığıyla söyleyebilirim.

Büyük Patlama, evrenin oluşumuna ve felsefesine değinerek bizi kozmik maddelerin yapısıyla tanıştırmakta ve devamında da uzay ve zamanı detaylı bir biçimde incelemekte. Evrenin tarihi ve devamında çeşitli şüpheleri ele alan ve sorgulayan bölümlerle devam ediyor. Evrenin başlangıcından geleceğine, bizim kainattaki yerimize ve zamanımıza değinerek uzaya farklı bir perspektiften bakmamızı sağlayan ve bilgiye doyacağınız bir okuma yolculuğu. Bir de okurken bilimsel niteliği yüksek, kurgu dışı bir çalışma olduğunu unutmamak gerekiyor.

Sırf kainattaki varlığımızın anlamını yeniden gözden geçirebilmek adına bile okunması gereken bu bilgi seli hakkındaki düşüncelerimi Belçikalı astrofizikçi ve katolik rahip Georges Lemaitre’den dikkate değer bir alıntıyla bitirmek istiyorum: “Biz sahneye çok geç çıktık, bu nedenle yaradılışın görkemli doğumuna (matematiksel) kıyafetler giydirmekten başka şansımız yok.”

Yuval Noah Harari'nin "İnsanlardan Tanrılara Sapiens" adlı kitabı, insanlığın durumu ve türümüzün potansiyel geleceği üzerine oldukça düşündürücü ve özgün bir inceleme sunuyor. Kitabın yazım tarzı oldukça ilgi çekici ve herkesin anlayabileceği bir tarzda olup, karmaşık fikirleri açık ve öz bir şekilde sunmaktadır. Bana göre, Harari'nin kitabı insanlık tarihi, kültürü ve biyolojisi üzerine geniş kapsamlı bir analiz sunmakta ve bugün insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük sorulardan bazılarına düşündürücü ve yer yer haddini aşan boyutta eleştirel şekilde bakmaktadır.

Kitabın en güçlü yanlarından birinin felsefi derinliği olduğunu düşünüyorum. Harari, insan varoluşunun doğası ve hayatın anlamı üzerine incelikli ve sofistike bir analiz sunuyor. Kitap, biyolojik doğamız ile aşkınlık arzularımız arasındaki gerilimi araştırıyor ve insan bilgisinin sınırları ve bilincin doğası hakkında önemli sorular ortaya atıyor. Kitap, Harari'nin argümanlarına derinlik ve rezonans katan edebi referanslar ve işaretler açısından da oldukça zengin. Özellikle insanın nöropsikiyatrik yönlerini gözden kaçırmayan ve davranışçı bir bakış açısıyla bakıldığında, kitabın temel iddialarının gözlenen boyutta tutarlı olduğunu düşünüyorum.

Buna karşın, kimi okuyucuların kitabın bazı yönlerine itiraz edebileceğini düşünüyorum. Harari'nin bakış açısı genel olarak oldukça seküler ve saf materyalist. Sıklıkla dini temelli dünya görüşlerinin sınırlılıklarını vurguluyor. Bu durum, inanç ve maneviyata daha fazla önem veren okuyucular için yer yer can sıkıcı olabiliyor. Ayrıca, bazı okuyucular Harari'nin insanlığın geleceğine dair vizyonunu oldukça kötümser ve distopik bulabilirler, çünkü ileri teknolojilerin potansiyel riskleri ve insanın eskime olasılığı hakkında endişelerini açık bir şekilde dile getiriyor.

Sonuç olarak, bu kitap, benim için insanlık tarihi ve doğası üzerine çok düşündürücü bir okuma deneyimi sundu. Harari'nin analizleri birçok soruyu ele alıyor. Ancak, okuyucuların Harari'nin seküler ve materyalist bakış açısı nedeniyle bazı yönlerine itiraz edebileceklerini ve gelecek vizyonunu kasvetli bulabileceklerini ifade etmeden geçemeyeceğim.