Osmanlı Ordusunda Dört Yıl (1915-1919) Hakkındaki Yorumlar

Bir Venezuella’lı subayın gelip 1.Dünya Savaşı sırasında ülkemizde görev almasını okumak çok ilginç. İlk ağızdan o günün şartları hakkında bilgi vermesi açısından oldukça da önemli bir kitap. Tarihimizi bilmek isteyenlerin mutla okuması gerektiğini düşünüyorum.

Kitabı merakla okudum.1915 olaylarına nehrin dışından bir perspektif sunulmuş.Oldukça doğal bir tarzda yaşananlar kaleme alınmış.Okuduğuma pişman değilim.Ergenekon dedelerin osmanlı milletinin başına açtığı laneti yaşamış.Bütün gördüklerine rağmen savaşın sonuna kadar istifa etmemesi midemi bulandırdı.Nigolas Paşa'mız oldukça humanist ve tarihe ve kulture meraklı.Herhalde Anadolu daki tarih ve kültürel zenginlik onu cezbetti.Zaten maceracı bir kişilik,dolayısıyla yeni macera hevesi paşayı etkilemiştir.

Rafael de Nogales’in I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusunda görev yaptığı yıllarda yaşadıklarını ve gözlemleriyle anlatması. Cephe tasvirleri, subaylar arasındaki ilişkiler, Alman–Osmanlı ittifakı içindeki gerilimleri ve bürokrasisi, lojistik sıkıntıları anlatıyor. Bir zafer ya da kahramanlık hikâyesi değil, savaşın nasıl bir düzensizlik, yorgunluk ve ahlaki çöküş ortamının olduğunu yansıtıyor. Özelikle Doğu Anadolu’ya ve Ermeni meselesine dair bölümleri anlatırken bir empati kurmaya çalışmıyor; gördüğünü, anladığını ya da anlamlandırmakta zorlandığını olduğu gibi aktarıyor. Enver Paşa ve üst düzey komutanlardan cephedeki sıradan askerlere kadar uzanan gözlemler, devlet gözü ile cephe gerçeği arasındaki uçurumu gösteriyor. Beni en çok etkileyen zaferler ya da askeri başarılar değil; sürekli ertelenen umutlar, anlamsızlaşan fedakârlıklar ve geriye dönüp bakıldığında telafisi mümkün olmayan bir yıkım duygusu oldu. Savaşın insana ne yaptığını anlamak isteyenler için tavsiyemdir.