Kitap hakkındaki yorumumu yapmadan önce bu kitapla ilgilenenlere boynumun borcu olarak söylemek istediğim bir şey var: “Liberte Yayınları”ndan çıkan John Stuart Mill’in “Hürriyet Üstüne” isimli eseri bugüne kadar günümüz Türkçesi’nde yayınlanan en anlaşılır ve en kolay okunan eser... Belge Yayınları’ndan yayınlanan “Özgürlük Üstüne” ise, bu kitabın 1955 yılında yapılan çevirisi ile birebirdir ve o kitabın cümleleri hem daha uzun hem de anlaşılması, sindirilmesi kolay değil.
Kitaba gelince; “giriş”, “düşünce ve tartışma özgürlüğüne dair”, “mutluluğun unsurlarından biri olarak bireycilik”, “toplumun birey üzerindeki otoritesinin sınırları” ve “uygulamalar” başlıklarından oluşan eser yayınlandığı günden beri tazeliğini, güncelliğini koruyan bir eser... Hatta Mill, bu eser için anlatmak istediklerinin yıllar sonra daha iyi anlaşılacağını söylemiş ve haklı da çıkmıştır.
Mill’e göre, tek bir kişinin hakikat iddiası bile dinlenmeye ve özgürce ifade edilmeye değerdir. Serbest tartışmanın düşünce zenginliğini getirebileceği düşüncelerinden hareket eden Mill, tüm insanlık bir araya gelse bile onların tek bir kişiyi susturma hakkına sahip olmadığına inanır. Eylem özgürlüğümüzün sınırı, başkasının özgürlüğünün tehlikeye düştüğü noktadır. Mill’e göre, bu tehdit ancak somut bir hale dönüştüğü zaman sınırlanabilir.Demokrasi, Mill’e göre, hem mutluluk hem de zenginlik ortamı yaratabilen tek sistemdir.
Mutlaka okunması gereken ve üzerinde çokça konuşulması gereken bir eser... Mill bu satırlarıyla sadece geçmiş yüzyıllara ışık tutmadı, içinde bulunduğumuz yüzyıla da, gelecek yüzyıllara da ışık tutuyor. Okuyun ne dediğimi anlayacaksınız.
