E-Dergi

Wilde'ın cinsel yönelimi dönemin toplumunun ahlâk duvarlarına o denli toslamıştır ki ne kadar olgun, mantıklı ve sakin karşılayıp göğüslese de insan psikolojisi gereği bir noktada isyan ediyor, topluma "böyle olan bir ben miyim?" diye haykırırcasına, kanıt olarak kendisinin de kapılıp peşinden sürüklendiği edebî bir varsayımdan türetilmiş teorinin akıntısıyla sürüklenmiş, uğruna ölmeyi göze alabilmiş karakterine hayat veriyor, katı ve tutucu toplumla mücadelesi de böylesi bir esere ilham kaynağı olup edebî damarını besliyor.

Özel mülkiyete dayalı kapitalist düzende insanın kendini gerçekleştirmesinin sınırlı, yapay ve sahte olacağından, diğerkâmlık ve hayırseverlik erdemlerinin en büyük engeli teşkil edeceğinden ve kalıcı bir çözümden daima uzak kalınacağından hareketle bilinen ve algılananın aksine sosyalizm vb. sistemlerde söz konusu handikapların kendiliğinden ortadan kalkıp hakiki, zorlama olmayan, doğal ve kişilerin esas potansiyellerini açığa vurmasına zemin temin eden yapının belirip bireyselciliği zirveye taşıyacağı, tek tipliliğin kasvetli perdesinin yırtılacağı, sahip olma hırslarının dizginlenip bunlardan arınan bireyin sanat için sanatla toplumca aynı potada eritilmeden yahut gölgelenip silikleştirilmeden şahsi renkleri ile var olabileceği ve toplum mozaiğinde bireysel ve dolayısıyla kolektif mutluluğun temel yapı taşı olacağı vurgulanmaktadır.

Çarlık Rusyasında nihilistlerin devrimci zihniyetini Rus olmayan, dışarıdan bir yazarın aklından görmek değişik bir okuma deneyimi sunuyor.

Kimsenin göründüğü ve bilindiği kadar masum olmayabileceğine, hatasızlık ve lekesizliğin insana mahsus bir nitelik sayılamayacağına, dolayısıyla başkalarını yargılama topunun namlusunu çevremize yöneltmeden evvel kendimizi sıkı bir öz denetim ve eleştiriden geçirerek hakkaniyeti tesis etmemizin adaletine dikkat çekilirken şer sanılan ve hayatımıza müdahalede bulunan bazı kimselerin aslında mukadderatımıza ayar ve çekidüzen verme rolleri bulunduğunu göstermektedir.

"V.Hugo-Bir İdam Mahkûmunun Son Günü"ndeki atmosferin manzum anlatımında insanların sevdiklerini öldürmelerinin şekillerinden bahsediliyor; sonucun hayatın fiilen sona erdirilmesi olması durumunda işin cezai yanı ortaya çıkarken diğer mecazi hallerde de bunun gerekliliğini düşündürüyor.