E-Dergi

Kadının göğsüne iliştirilen bir A harfi ile alenen tahkir edilerek suçu ile orantısız şekilde insanlık onurunun günbegün çiğnenmesi, erkeğin ise aynı süreçte gizli kalarak vicdanî yükü altında ruhunun peyderpey ezilmesi isyan ettirirken bunun yedi yıl sürmesi yedi ölümcül günahı akla getirmektedir. Her ne kadar zina olayı tek kişilik bir günah olmasa da ne hikmetse taraflardan kadın olana yüklenilmekte, günah keçisi bellenmekte, kadın cinsiyetinin şeytanın uzantısı sayılması hastalığından onulamamaktadır. Roman, kadına salt kadın olmasından kaynaklı ezeli bir hınç, damgalama ve toplumdan aforoz etmenin nasıl tüm aklî unsurları saf dışı edip ona her türlü muamelenin merhamet ve hakkaniyet sınırları dışında bırakılabileceğinin, bundan âdeta barbarca bir haz duyulabileceğinin zavallılığını ürpertici şekilde hissettirmektedir.

Birbirine zıt karakterleri okurken insanın şahsî fıtratının sınırlarının dışına çıkıp çıkamayacağını, olumsuz yanlarını törpüleyip ıslah etmede başarılı olup olamayacağını, mizacının ve ruhsal durumunun ne kadarının doğuştan, yani sürecin en başından belirlenip ne kadarının yaşam boyu koşullarınca şekillendirildiğini sorgulatan, bazı insanların melek suretinde ve misyonuyla yeryüzüne belirli oranlarda serpiştirildiğini, çekilen acılara derman vazifesi görmek ve şifa olmak suretiyle karamsarlık ve hüzün bulutlarını dağıtarak dünyaya geliş amaçlarını yerine getirdiklerini, ilahî planda hayatın tam bir denge ve neden-sonuç ilkesi üzerinde temellendirildiğini düşündürten yaşamları tüm çıplaklığıyla kaleme alan eserdir.

Çocukluğunda ruhuna serpilen, sanatın müzik ve edebiyat gibi zaman üstü, coğrafî aidiyetin ayak bağlarından azat eden, ruhu özgür, yaratıcı ve bağımsız kılan tohumları onu insanlık davasının yılmaz savunucusu, ideal evrensel insan modelinin peşindeki tavizsiz ve azimkâr emekçisi yapmıştır. Tüm yaşamının ve ortaya koyduğu eserlerinin ibresi her tür dünyevî menfaat, kibir, çatışma dürtüsünün üzerindeki şaşmaz bir kıbleyi işaret ederken kalbinin her atışıyla insanlık trajedisinin yangınına su serpmekten asla geri durmayan bu yardımsever, ümitvar, sebatkâr kişilik üretim ve yaratım yoluyla yaşamın değirmenine su taşıyanların varoluşun asli unsuru olmaya layık bulunduklarını savunur. Delilik olarak gördüğü kan dökücü savaşların karşısına dikilip hayatın ritminin karşılığı notaların edebî transkripsiyonu aracılığıyla yeryüzü cennetinin temsilcisi ve destekçisi olarak yaşamını adalet ve evrensel akla adarken barış, ahlâk, vicdan ve insanlık abidesi olarak tarihteki yerini derinleştiriyor.

Ait olduğu İngiliz ve Protestanlık damarına basılınca ülkesine ve mezhebine daha da sıkı tutunup taviz vermeyen Lucy "Profesör"ün kadın versiyonu olarak çıkıyor karşımıza. Son romanı olması, içine doğmuşçasına sanki ömrünün son demlerini yaşayan, kendini ölüme yakın konumlandıran yazarı ilahî kelamın kıssalarından bolca alıntı yaparak uhrevî kavramlara aynı mebzuliyette atıfta bulunup edebî üslûbunu mütedeyyin hamurla yoğurmasına yol açmış hissi vermektedir. Her ne kadar romanın son kelimesi "Elveda" oradaki bir karaktere yönelikse de yazar âdeta edebî kariyeri ile birlikte yaşamının da jübilesinin kehanetinde bulunurcasına okurlarına son kez seslenir gibidir.

Âdem, Havva ve Şeytan'ın ağzından Âdem ile Havva'nın ebediyet diyarı Cennet Bahçesi'nden yasak meyveden yemeleri sonucu maddî-manevî göreli olumsuzlukların, iyi ile kötünün, ahlâk yasalarının, edep kaidelerinin, ölüm hakikatinin hüküm sürdüğü yeryüzü boyutuna geçirilmeleri, beşerî vasıflarının fabrika ayarları ile yüzleşmeleri, cinsiyetlerinin fıtrat mayasıyla ve acılı deneyimlerle yoğrulmuş öğrenme sürecine taraf tutulmalarıyla Kutsal Kitap'dan mülhem dünyevî yaşamın başlangıcına dair Twain'ce bir denemedir.