E-Dergi

Gerekçesi ne olursa olsun her yenilik beraberinde itirazları getirir, alışkanlıkları yerinden ederek yerleşik düzene çomak sokup geçim kaygılarını da körükleyince kaçınılmaz olarak dirençle karşılaşır. Girişimcilik ruhunun önünde duramayıp fitilini ateşlediği Sanayi Devrimi ile birlikte el emeğinin makinelere zorunlu devri sonucu teknolojik canavarlara yönelik bir nevi Vandalizm örgütlenmesi olan Ludizm'in metalden mamul işçilere kustuğu öfke seli savaş ekonomisinin yoksunlukları ile birleşince sefalet ve sefanın tarafları karşı karşıya geliyor, siyasî, iktisadî, dinî ve içtimaî unsurlar bir arada harmanlanıp çatışmalar ve yaşam mücadeleleri yazarın yetkin kaleminde ustalıkla işlenerek mizaçları farklı iki karakterin çevresinde ete kemiğe büründürülüyor. Bunu yaparken yazar kendi çapında özgün konusuyla, yaşadığı dönemi edebî romantizme ve iyimserliğe boğmadan, hayatın gerçeklerinin ışığı altında, değişik bakış açılarıyla o günlere dair merakımızı tatmin etmeyi başarıyor.

Kolej eğitiminin dört duvarı arasına kısılınca Louis Lambert, görme yetisini kaybedenlerde diğer duyularının gelişmesi gibi düşünce gücüne yöneliyor, onu bileyip keskinleştirince fiilen ve gerçekte yaşanmışçasına etkilere maruz kalabiliyor; statik yaşam modelinde bedensel hareketlilik yerini düşünce planındaki devinim ve aktiviteye bırakıyor. Önsözde çevirmenin belirttiği üzere görü eksenli bir zihin gelişiyor, Balzac'ın kendisinde olduğu gibi ilham perisiyle özel bağ kurulup bolca eserler üretmeye dayanıyor konu. Bunca ruhanî ve mistik konulara kapılan kahramanımız devreleri yakıp balataları sıyırırken tutulduğu aşk sonucunda da meczup olup tüm ayarları bozuluyor. Anlam verilemeyen kişisel değişimler toplumca delilik addedilirken Louis manevi lobotomi yaparcasına ruhuyla fiziksel varlığı arasındaki bağı koparıp üst mertebelere yol alıyor, dönüşümünü son raddeye ulaştırıp maneviyatın açık denizlerinde yelkenlerini korkusuzca şişiriyor.

Dönemin Fransa'sının toplumsal ve siyasi yapısı temelinde cereyan eden ve o günkü havayı yaşatan oyun kral ile kilise arasındaki iktidar paylaşımı ve adalet dağıtma anlayışına da ışık tutmaktadır.

Hindistan'ın egzotik vahşi tabiatında yetişen orman çocuğunun yanısıra foklar, firavun faresi, filler ve hizmet hayvanlarına dair öyküler fabl tadında.

Jane Eyre'de olduğu gibi yazar kahramanlarını hemcinslerinden seçmek zorundaymış, böyle bir kural varmış yönündeki kişisel algımı bu romanla yıkarken tersi örneklere alışkın olmamın yanında kadın tasavvurundan erkek zihnini okumayı ilginç buldum. Dönem eserlerine hakim kasvet, yokluk, sefalet, hastalık, acı, gözyaşı yüklü dramatik atmosferden sıfırdan ve imkânsızlıklardan gelip uyumlu bir birlikteliğin çatısı altında gelişen, azim, disiplin ve tevazuyla örülen başarı hikâyesiyle ayrışan kitapta tembelliğe meyletmeyen çalışmanın ve erdemli mizacın temelini oluşturduğu pozitif hava bolca teneffüs edilebilmektedir.