E-Dergi

Van Weyden'ın kendini kaptan Wolf Larsen idaresindeki Hayalet adlı uskunada bulduktan sonra hanım evladı kişiliğinden sıyrılıp Larsen'in kural tanımaz yapısı altında hayatın çetin yollarındaki mücadelesiyle evrilmesinin hikâyesidir.

Kapitalist-sosyalist doktrinler, sermaye-emek çıkar çatışmasına dair ezeli mücadelenin distopik versiyonu akıcı, sade ve yalın üslupta kaleme alınmış. Batının Türkiye algısında 'harem' ve 'çok eşlilik' olgularının bu kurgusal eserde de âdeta sokuşturulmuş gibi sırıtması, üzerinde düşünülmesini gerektiren önemli bir ayrıntıdır. Her ne kadar kitabın yayım tarihi Osmanlı dönemine rast gelse de, TC sonrası döneme ait John Steinbeck'in Rusya Günlüğü'nde benzer anekdotun yer alması, ilgili algının dogmatik ve ön yargıların yoğun tahakkümü altında olduğunun net ispatıdır.

Beyaz Diş'in varlık yapısı şablonunda ehlî-yabani sınırın iki yakasında yolculuk ederken kendi tabiatımızı da sınama fırsatı sunulmaktadır. Erdemlerimiz, toplum içindeki davranış biçimlerimiz ve ahlâk kurallarına uyma saiklerimize ışık tutulması sayesinde içsel sorgulamalara teşvik edilip yüreklendirilirken optimum ve makûl davranmanın denge noktalarını tespit etme dürtümüz de kamçılanıyor.

Evcil yaşamdan koparılıp yaban hayata sürüklenen bir köpeğin öyküsü olarak nitelemek, kitabın içeriğini en yalın hali ile belirtmek olur. Bunun yerine, köpekler örneği üzerinden insanoğlunun da avcı-toplayıcı topluluklardan tarım ve hayvancılıkla uğraşan, akabinde sanayi toplumu olma yoluna adım atan bir yapıya kavuşma yolculuğunun tarihsel gelişimine atıfların yapıldığı, şartlar gerektirdiğinde ve mecbur bıraktığında önceki evrelerin genetik mirası nedeniyle içindeki ilkel genlerin tekrar aktive edilebileceği gerçeğine vurgu yapıldığını söylemek daha doğru geliyor.

Tristram'ın gözünden ve zihninden ailesi ve çevresinin gündelik yaşamı kâğıda dökülürken amcası ve aslan asker Şvayk'ın laf ebesi ruhu içine kaçmış kıvamındaki hizmetkârı Trim ciddi oranda kitabın gündemini meşgul ediyor, bize de keyifle okumak kalıyor.