E-Dergi

Eseri önemli aydın ve gazetecilerimizden sayılan Hüseyin Cahit Yalçın çevirisiyle okuyacaksınız. Bu baskısını Ötüken Neşriyat ciltli ve kaliteli bir şekilde 2018 yılında sundu bizlerin okumasına.

Esere gelecek olursak:

Yıl 1789, 18.yy sonlarındayız. İhtilal, gerçekleşmiştir daha doğrusu gerçekleşiyordur Fransa’da. Ve bizler hiçbir devrimin, ihtilalin ‘kan ve gözyaşından’ uzak olamayacağını görürüz burada.

Bir roman kurgusu içinde Fransız Devrimindeki yöneticileri, şahsiyetleri, sanatçıları okuyacaksınız aynı zamanda. Eser içinde bulundurduğu bol dipnot ile bizlere okuma ve anlama konusunda fazlasıyla yardımcı oluyor.

Gamelin adındaki Devrim savunucusu ve bir süre yargıçlık yapacak olan kahramanımızla birlikte adım adım takip edeceğiz 1789 sonrası 3-4 yılı.

Ve şu Gamelin sözüyle eserin temasını görelim:

“ Her tarafta suikastçılar ve hainler görüyordu. Ve düşünüyordu: Cumhuriyet! Bu kadar gizli ve açık düşmanlara karşı sana tel bir imdat var. Kutsal giyotin, vatanı kurtar!.. “

Evlisiniz ve o gün her zamanki gibi aynaya bakarken bir şeyi yine farketmiyorsunuz ve eşiniz farketmediğiniz o şeyi dile getiriyor:

“ Ben de burnunun yamukluğuna bakıyorsun sandım.”

Varoluşsal bir sancının romanı bu.

Bizim kendimiz ve çevremizdekilerin biz hakkındaki düşüncelerinden hangisiyiz?

Biri mi?
Hiçbiri mi?
Yoksa Binlercesi mi?

Kimlik bunalımı, Varoluş problemi, Gerçeğin göreceliği bu kadar mı etkili dile getirilir.

1934 Nobel ödüllü de bir yazar Pirandello.

Sanırım Türkçe’de iki yayınevi tarafından basımı yapılmakta. ALFA’dan çıkan eserinde çevirmen 1986 doğumlu gencecik biri olmasına rağmen o zor cümlelerin altından rahatlıkla kalkabilmiş izlenimi veriyor.

Daha ne bekliyorsunuz...

Tereddüt. Eserle ilgili bilgilendirme yapar mısınız diyecek olsak sanırım ilk sözcük bu olurdu.

Peki neyin veya nelerin tereddüdü bu değil mi?

En fazla göze batan bir muharririn iki hanımefendi arasındaki tereddüdür. Roman içinde roman kurgusu ile başlayan eser; sevmek ve nefret etmek, isyan ve boyun eğmek, iyilik ve kötülük, yapmak ve yıkmak gibi derin konular arasında gidip geliyor.

Muazzam tahliller de bulacaksınız. Hem karakter hem de psikolojik hallere dair.

Herkes kendinden bir şeyler bulacaktır burada.

Buyurun okuyunuz efendim.

Seni senden iyi tanıyabilir mi hiçkimse?
Veya sana senden yakın ?

Sonda söyleyeceğimi en başta söyleyeyim. Alınız, okuyunuz bu incelemeyi.

O sürgün şairi güzelim Nazım’ın şiirlerini okudunuz; ama o şiirlerin hangi yaşanmışlıklar sonrası ortaya çıktığını öğrenemediniz mi? Adresi Asım Bezirci.

Bir yanda Nazım’ın yaşamını anlatırken bir yandan da o dönemlere denk gelen şiirlerini de anlatıyor Bezirci.

Dostu Vala Nureddin’in, Kemal Sülker’in, Memet Fuat’ın araştırmaları yanına koyulacak muhteşem bir eser.

Şimdi hangi sözcüklerle anlatmalı seni?
Hangi cümlelerle ifade etmeli?

İnsan aciz evet. Ama Martin Eden’i anlatmaya çalışırken ‘sözcükler’ açısından fazlasıyla aciz.

Çünkü onu anlatırken her sözcük özenle seçilmeli. Zira hem eserin kalitesine yakışır olmalı hem de son sayfasına kadar sürecek olan büyüsüne engel teşkil etmemeli sözcükler.

Yorum ve incelemelere baktığımızda fazlasıyla ‘spoiler’ mevcut maalesef. O yüzden çok bilindik bir tabirle anlatmalı onu: Görünen anlamda ‘aşkı uğruna’ bir bilen ve bir yazar olma yolundaki genç. Martin Eden.

Eser yaklaşık üç yıllık bir süreyi kapsamakta. Martin Eden’in o süre zarfında nereden nereye geldiğini okuyacaksınız. Ama ne okuma.

Aşk, dostluk, burjuvazi, bilim, din. Hepsini bulabileceğinize şüpheniz olmasın.

Okuyunuz efendim. Zira daha fazla sözcük, eserin büyüsüne engel olacaktır.