E-Dergi

Osmanlı'nın son 42 yılını anlatıyor.Her türlü iddia belgelere dayandırılarak anlatılmış.Abdulhamit'in Hatıra Defteri( İSMET BOZDAĞ),elçilerin hatıraları,telgraflar... ve daha birçok belge. Ama bence bu belgeler bir kaynakça veya dipnot dizini içinde verilmiş olsaydı daha iyi olurdu.ABDULHAMİT HANIN hem neden bu kadar eleştirildiğini hem de neden büyük bir padişah olduğunu bu kitapta bulabiliyoruz.Tarihte hep birileri tarafından uzayan dallarımız kesilmek istenmiştir.Bugünü anlamak için tarihimizi de iyi bilmemiz gerekir.O yüzden okumak ve araştırmak şart.

33 yıllık hükümdarlığının her evresi tartışılan birinin kendi yazdığı anılarını okumak elbette faydalı ve zevkliydi.Ancak ilk başta şüphelerim de vardı.Böyle bir vesikanın padişahın elinden çıktığına inanmadım.Okudukça olaylara yaklaşımı ve tarihi belgelerle ispatlanması kanaatimi değiştirdi.Herşeye rağmen de objektif değil.Kendi yaptıklarının devletin bekası için olduğunu söylese de tarihçiler onun yaptıklarını hala tartışmaktadır.Elbette iyi şeyler de yapmıştır,ancak eleştirilecek yanları da vardır.Bazıları için iyi yönde bir silah,bazıları için de kötü yönde iyi bir malzeme olan Abdulhamit Han,birçok konuda açıklamalar yapıyor.Yazarları,askerleri ve ilim adamlarını yetiştirmek için çaba sarfettiğini,onları Avrupaya eğitim için gönderdiğini,zamanında birçok okul açtığını ifade ediyor.Devleti devraldığı zamanda borcun 300 milyon olduğunu,kendisinin 30 milyona indirdiğini ( s:15) ifade ediyor.Yangını söndirmek için gelenlerin su yerine petrol kullandığını(s:17) söylüyor.Mutlaka okunmalı ve o devre ait bilgilerin başmimarının kaleminden de değerlendirmek önemli bence.

Büyük gazateci Uğur MUMCu'nun bu muhteşem eseri TC tarihi açısından dönüm noktası özelliğinde. Gazi Paşa'ya suikast yapmak isteyenlerin gerçek niyetleri bir bir açıklanıyor. İstiklal Mahkemelerinin tutumu da açıkça görülüyor.Ve yazar kitabında tarafsız davranmış. Dr. Nazım ve Cavit Bey'in asılmasının bir temele dayanmadığını, İttihat Terakki ile Millicilerin bir hesaplaşması olduğunu söylüyor. Yılmaz KARAKOYUNLU'nun deyimiyle ÜÇ ALİLER DİVANI birçok kişiyi idam sehpasına götürüyor.Ve cumhuriyet yolunda Şeyh Sait olayından sonra Atatürk yien aynı tavırla suikast olayına yaklaşıyor ve tüm engelleri bir bir ezerek devrimlerin yolunu açıyor. Ayrıca kitapta Gazi'nin eski silah arkadaşları ( KAZIM KARABEKİR-RAUF ORBAY-ALİ FUAT CEBESOY) ve çalışma arkadaşlarıyla ( ADNAN - HALİDE ADIVAR çigti...) nasıl bir muhalefete düştüğünü gözler önüne seriyor. Hatta İsmet Paşa ile arasını açan olaylardan biri de bu konuda Ata ve İsmet Paşanın tutumlarındaki farklılıktır.İkisi arasında geçen telgraflar gerçeği gözler önüne seriyor. Mutlaka okunmalı ve Uğur MUMCU'nun dediği gibi :"BU OLAYLAR YAŞANMIŞ;DOĞRU VE YANLIŞ YÖNLERİYLE ARTIK GEÇMİŞTE KALMIŞLARDIR. BU OLAYLARI YENİDEN YAŞAMAYA VE SONUÇLARINI DEĞİŞTİRMEYE OLANAK YOKTUR.ÖNEMLİ OLAN BU OLAYLARDAN BUGÜNLER İÇİN KALICI DERSLER ÇIKARABİLMEKTİR. ( S:108)"

Bir kitap bu kadar detaya inmesine rağmen kendini bir solukta okutabiliyorsa bence biyik kitaptır.Acaba bu kadar kişinin yer aldığı başka kitap var mı?Ve yazar bu eserinde birçok araştırmaya da kapıyı açıyor.BUNU GEÇELİM,AYRINTIYA FAZLA GİRMEK İSTEMİYORUM,BİRAZ SIKIYORUM AMA BUNU DA YAZMAK ZORUNDAYIM... gibisinden ifadelerle sohbet havasında okuyucuyla buluşuyor.Ve kitabı bitirdiğimde gördük ki, ülkemizi belli ailelere bağlı kişiler elinde tutuyor.Ve devlet kadrosunda yer alan kişilerin kardeşleri,çocukları,yeğenleri,akrabaları hep bi yerlerde.İttihat ve Terakki ile başlayan zirve mücadelesi 1960 ihtilaline kadar devam ediyor kitapta. Ve dipnotlardan anlıyoruz ki 1971 ve 1980 dönemlerinde ve de bugünlerde hala bu kişilerin izleri var.Türk siyasetine damga vuran hep aynı kişiler.En çok beni DOKTOR NAZIM etkiledi. Kitapta bizim çok iyi bildiğimiz insanların bilinmeyen yönleri de var. Halide Edip ile eşi Doktor Adnan'ın İzmir Suikastı öncesi olayı bilmeleri ve korkuya kapılmalarından yurt dışına kaçmaları ne kadar ilginç.Halbuki biz onu Halide Onbaşı olarak bilirdik. Aslında o bir SEBATEYİST imiş.Mutlaka okunmalı...Mükemmel eser.Bu kitabı okuyan kesinlikle artık olanlara daha farklı bakacaktır. İzmir Suikastı,1960-1971-1980 dönemleri,İttihat ve Terakki dönemi...Bu açmazlara da el atıp konuyu daha derinleştirmek lazım.

Bu kitap başlı başına bir baş ucu kitabı kesinlikle. Kurtuluş Savaşı yıllarımızı kimsenin bilmediği ve pek ele alınmamış yönüyle ele alıyor. Denizlerde verilen mücadele, Anadolu Hükümetinin cephane ve ikmal malzemesi taşırken çektiği zorluklar, Yavuz-Rüsumat-Alemdar gibi gemilerimizin kahramanlılarını, denizcilerimizin gözüpekliğini anlatıyor. Hatta o kadar ilginç şeyler yaşanıyor ki İtalyan ve ABD denizcileri gemi ve personellerimize hayran kalıyorlar. İnsanın binmeye korkacağı gemilerde tonlarca yük taşınıyor ve Anadolu tüm zorluklara rağmen ikmal malzemesiyle donatılıyor. Top,uçak,cephane,silah ve daha neler... İstanbul'dan, Moskovadan taşınıp duruyor.Ayrıca Milli Mücadele yıllaına farklı açılardan da bakıyor. Çok güzel değerlendirmeler yapılmış. Ve anlatılanlar anılarla desteklenmiş.Bu kitabı okurken yazarın bunu nasıl yazabildiğini düşünüp durdum. Eğer böyle bir eser ortaya çıkıyorsa mutlaka değerlendirilmeli ve okunmalı,anlatılmalı,benimsetilmelidir.


-