E-Dergi

Tolstoy'un kısa hikayelerinden biri. Yazdıktan sonra yayınlanmaya değer bulmayıp yayınlanmasını istememiş ve bu yüzden yıllar sonra yayınlanmıştır. Kitap iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm lirik bir hikayeden ibaret ama ikinci bölüm ise kısa ve derin mesajları ile hikayenin güçlü ve mesajlarını barındıran bölümü. Tolstoy'un aksine eleştirmenler kitap hakkında düşünceleri olumlu olmuştur. Belki de Tolstoy'un bu hikayenin yayınlanmamasını istememesinde ki asıl neden kitabın son söz bölümünde de değilinlen kendi hayatından yaşadığı bir olayda kendini haklı çıkarmak için yazmış olmasıdır. Tolstoy genç bir kız ile yaşadığı aşkı ve sonrada terk etmesinin haklı gerekçesini, aslında böyle bir aşkın evlilikle sonuçlanması durumunda iki tarafada mutsuzluk getireceğini bu hikayede ispatlamaya çalışmış olması yayınlanmamasını isteme nedeni olabilir. Bence okunması gereken güzel bir hikaye...

Tolstoy'un kısa hikayelerinden biri. Yazdıktan sonra yayınlanmaya değer bulmayıp yayınlanmasını istememiş ve bu yüzden yıllar sonra yayınlanmıştır. Kitap iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm lirik bir hikayeden ibaret ama ikinci bölüm ise kısa ve derin mesajları ile hikayenin güçlü ve mesajlarını barındıran bölümü. Tolstoy'un aksine eleştirmenler kitap hakkında düşünceleri olumlu olmuştur. Belki de Tolstoy'un bu hikayenin yayınlanmamasını istememesinde ki asıl neden kitabın son söz bölümünde de değilinlen kendi hayatından yaşadığı bir olayda kendini haklı çıkarmak için yazmış olmasıdır. Tolstoy genç bir kız ile yaşadığı aşkı ve sonrada terk etmesinin haklı gerekçesini, aslında böyle bir aşkın evlilikle sonuçlanması durumunda iki tarafada mutsuzluk getireceğini bu hikayede ispatlamaya çalışmış olması yayınlanmamasını isteme nedeni olabilir. Bence okunması gereken güzel bir hikaye...

Bu çalışmaya psikoloji kitabı demek doğru değil. Öncelikle bu tespiti yaparak başlayalım bu bir tasavvuf kitabı. Günümüzde tasavvufu konu edinen her kitap çok sattığı için doğru bir pazarlama stratejisi olabilir. En azından berbat yazılan ve sadece tasavvuf olduğu için çok satan saçma kitaplardan değil.

Kitap psikoloji tarihinin kısa bir anlatımı olan önsözle başlıyor. Bu bölüm kitabın en güzel yeri ve bu güne kadar gördüğüm kısa ama en doyurucu anlatımlardan biri. Sonrasında konu tasavufa geçiyor ve yaşadığımız psikolojik sorunları tasavvuf yolu ile çözebileceğimiz noktasında konuyu bütünleştiriyor. Çok güzel Mesnevi ve Fususu'l-Hikem alıntıları var ve bu sayede kitabın akıcı olmasını sağlıyor. Lakin psikoloji namına önsöz hariç çok şey barındırmıyor. Benim gibi psikoloji düşüncesi ile alırsanız çok büyük bir hayal kırıklığına uğrarsınız. Hele önsöz sonrası beklentim çok artmışken...

Batıda da psikoloji bilimi için zamanla alternatif yöntemler geliştirildi. Freud karamsarlığı ve insanın kusurlarına başka şekilde anlatım arayanlar dini konular ile tanımlamalar getirmek istedi. Daha sonra bunun yerini Budizim, Zen vs gibi mistik inanışlar aldı. Bu bir çözüm arama durumuydu. Bunun İslamiyete uyarlanmış halide doğal olarak tasavvuf. Bu dönemde de iyi satıyor. Lakin bunun yanında şunu eklemek lazım gerçekten bu bazı insanlar için çözüm olabilir. Alternatif tıpta bazı hastalar için tıp biliminden çok daha verimli sonuçlar verebiliyor. Bu kitabı okuyup hayatı değişen insanlar olabilir bu amaca hizmet ediyorsa çok güzel ama psikoloji üzerine aynı şeyi söylemek zor. Böyle bir önsözü yazabilecek yazarın psikoloji namına daha doyurucu ama az satan eserler yazabileceğine inanıyorum umarım bir gün yapar. Ya da gerçekten psikolojinin eksik kalan kısımlarını tasavvuf ile kapatacak bir kuram geliştirmek istiyorsa bu kitabın üzerine çok ama çok çalışılmalı. Genel olarak okuyana hitap edip satabilir ama bu çalışmadan bir psikoloji kuramı çıkmaz.

Kitap Tolstoy'un üç hikayesinden oluşuyor. Kitaba ismini veren Efendi ile Uşağı, Tipi ve Polikuşka.
Polikuşka'nın tek hikaye olarak basımı var ama çeviren kişi Mehmet Özgül olduğu için toplu olması bir avantaj.
Tipi Tolstoy'un yalın hikayelerinden biri ama diğer iki hikayenin arasında biraz sönük kalmış. Polikuşka güçlü bir olay örgüsü ve kitaba ismini veren kahraman tiplemesi ile Tolstoy'un güçlü hikayelerinden biri...
Kitaba ismini veren Efendi ile Uşağı isimli hikaye ise Tolstoy'un kısa hikayeleri içindeki en iyisi denebilir. Hatta kiatabın son sözünde eleştirmen tarafından Tolstoy'u en iyi anlatan eser olarak belirtilse de diğer büyük yapıtları düşünüldüğünde bu yoruma çok katılmamakla birlikte çok güçlü bir eser olduğunu söylemek lazım. Efendi ile Uşaklığın nerede başlayıp nerede bittiği, mutluluk ve yaşamın sıfatlarda gizli olmadığı ve bazen sıradan denen yaşamların ne büyük anlamlar barındırdığını fark ettirmeden anlatan etkileyici bir hikaye. Tavsiye ederim.

Tolstoy'un 5 kısa öyküsünden oluşan bir kitap. Büyük yapıtlarındaki güç olmamakla birlikte özellikle kitaba ismini veren ve kısa bir öyküde üç katmanı sığdırdığı Üç Ölüm öyküsü ve son öykü olan Albert çok iyi eserler. Sırf ikisi için bile bu kitap okunabilir.