E-Dergi

Cemil Meriç bu toprakların yetiştirdiği nadir çiçeklerden biri. Şayet genç yaşında gözlerinden olmasaydı kimbilir ne büyük eserlere daha imza atacaktı. Meriçle yapılan konuşmalarda zaman zaman tekrarlar oluyor ki bu da normaldir. Çünkü hep farklı kişiler gidiyor ama sorulan sorular da bazen örtüşüyor. Yine de Cemil Meriç deryasının en has ve en duru cümleleri bu konuşmalarda. uzatmadan yalın ve vurucu cümlelerle edebiyat dünyamızın hemen her alanını irdelemiş. Üstadı yakından tanımak isteyenler için önemli bir eser. Evet üstadı yakından tanımak gerekir çünkü onun da ifade ettiği gibi "Bugün, dünün devamıdır; yarın bugünün".

Keşke Tanpınarın ömrü yetseydi de kitabı kendisi bitirseydi. çok fazla iç içe geçişler olmuş. muhtemelen tanpınar yaşasaydı bir eleme yapacak bir çeki düzen verecekti. Ama ömür yetmemiş. gene de taslaklardan çalışmalardan da olsa tanpınarı okumak her zaman mükemmel bir şey. Yalnız ciddi bir uyarı yapmak gerekecek. Bir yorumcu "tanpınarın çeviris çok iyi" demiş ve editörler de bunu yayınlamaya uygun bulmuşlar. Hadi yazan kişi salladı diyelim okuyan editör uyuyormu. kitabı okumasına gerek yok çünkü kitap tanpınarın nasıl çeviri olsun.

Sanırım yazar biz okurlara acıdı da 4. ciltte bu işi bıraktı. yoksa bu yazım ve olay kurgusu ile sanırım bir dört cilt daha kolaylıkla yazılırdı. Allah da acıdı halimize de yazdırmadı herife. birinci dünya savaşından başlayıp ekim ihtilali oradan da iç savaş ve ayaklanmalar bitmiyor ki. olayda ana kahraman her ne kadar bir kişi olsa da belki 20 ye yakın kişi daha detaylı olarak anlatılıyor. neyse bu kazaklar anlaşılan çok çekmişler. Allahtan yazarın anlatımı ve dili sade yoksa okunmaz dört cilt. sanırım ekim ihtilalinin bir faydası bize olmuş çünkü kaçan bütün soylu ve asilzade beyaz ruslar Türkiye'ye gelmişler. Arada bir ırk araştırması yapanlar baya bir slav geni olduğunu söylerler demekki ekim devrimi boşuna yapılmamış. sabırlıysanız ve de vaktiniz varsa okuyun derim sıkılmazsınız. Ama hemen sonuca gitmek isterim derseniz başka kapıya derim.

iÇ SAVAŞ BÜTÜN HIZIYLA DEVAM EDİYOR. İdeolojilerin insanları nasıl kamplara ayırdığı, kardeşi kardeşe düşman ettiği ve bir ulusun kendi kendi nasıl bitirdiğini yazar çok sade bir dille anlatıyor. Doğrusu rusyada yaşayan milletler hakikaten çok cefa çekmişler. İnanılmaz acılar yaşamışlar. Ama üçüncü cilt olmasına rağmen sıkılmadan okunuyor. Dörde de Allah kerim.

Hoca psikolog olduğu için ağırlıklı olarak hadiselerin incelenmesi bireysel olmuş ancak toplumsal analizlerde oldukça yerinde ve güzel. Kitabın dili de oldukça sade. kesinlikle yormayan ve bıktırmayan bir kitap. içerik olarak da oldukça iyi bir kitap. Askeriye kökenli yazarın terör konusuna getirdiği çözüm önerileri de oldukça yerinde. Ama en güzel anekdotlardan biri kenya Cumhurbaşkanın sözleri mealen: batılılar ellerinde incil ile ülkelerimize geldiler. o zman bizim elimizde de topraklarımız vardı. Bize gözlerinizi kapatıp dua edin dediler. gözlerimizi açtığımızda bizim elimizde incil onların elinde de bizim toprağımız vardı. evet alıp okunabilir en faydalı kitaplardan biri.