E-Dergi

kaplumbağa Ziya'nın sert ilgisizliği narsist tavus kuşu Sara'nın gururunu kırar. Sara başlar sabırla kur yapmaya. ister ki Ziya kafasını çıkarıp hayran hayran baksın. o da gagayı indirsin kafasına. böylece intikamını alsın.

ikinci bölümde kaplumbağa kabuğunun içine giriyoruz. konuya ziyanın gözlerinden bakıyoruz. sara açısından hafif bir hayal kırıklığı yaratan hatta biraz komik olan olayların ziya açısından nasıl birer trajedi olduğunu görüyoruz. ne oldu da ziya kaplumbağa oldu? ikinci bölümle birinci arasında ironik bir zıddiyet var.

sever görünen gamsız kadınla sevmez görünen gamlı yiğitin romanı. kadın gaddarlığı üzerine bir roman biraz da. haremlik-selamlık kültürünün kalkmasıyla birlikte "meclisin mumu" olma hastalığına tutulmuş cumhuriyet kadının öyküsü.

reşat nuride alışıldık olduğu üzere kurgu çok sağlam. bir takım mantıksız abartılar mevcut. fakat asla romanın tadını bozmuyor.

yazar çok fazla yabancı kelime kullanmadığı halde anlaşılmamayı becermiş. aynı paragraf içinde kipten kipe atlayarak okuyucunun zaman algısını berbat ediyor. bu kitabı okumak akıntıya karşı kürek çekmek gibi. nitekim sıkılarak bırtaktım. yazar da zaten hiçbir şeye karışmadan, burnundan kıl aldırmadan şöyle bir dolaşmış, gördüklerini anlatıyor. arada kendi ideolojisine uygun düşen bir takım cılız laflar da ediyor. değersiz bir kitap.

hayal kırıklığına uğradım doğrusu. kitabın aslı 40 sayfa. "161 sayfa" beyanına aldandık. sayfa sayısı için almadık tabiki. ama yine de bir aldanış oldu: 65 sayfa kadar tıpkıbasım eklemesi, 10 sayfa kadar sözlük. 27 sayfa süren yayıncı eklemesi olan "inceleme". bunlar kitabın fiyatını şişirmek için basit ayak oyunları.

SCH. bu eserde aşkın cinsel kökenine vurgu yapıyor. her ne kadar tersi iddia edilse de aşk cinsellikle yakından ilgilidir diyor. insanın kendisinde bulunmayan şeye çekilmesi: erkeğin letafet ve doğurganlığa, kadının kuvvet ve cesarete çekildiğini iddia ediyor. insan türünün ve genel olarak canlıların karşı cins ile ilişkisinde -bilinçli veya bilinçsiz- doğacak çocuğun menfaatlerini baz alarak hareket ettiğini iddia ediyor. mesela çok güzel de olsa aptal bir kadın bize çekici gelmez. çünkü doğuracağı-yetiştireceği çocuk açısından bakarız ona. ondan çocuk sahibi olmayı düşünmesek de. "Doğacak çocuk" olgusu cinsel bilinçaltını domine eder. SCH. ye göre göre tabii.

kitapta sıkça vurgulanan bazı fikirler:
sanat ahlak ve din aynı köke aittir. sanat tekamül etmez. ilim tekamül eder. bu ikisi birbirine indirgenemez. bir topluluk uygar olduğu halde kültürsüz, kültürlü olduğu halde gayri-uygar olabilir. Gerçek ahlak sırf kendisi olan bir şeydir, faydacı değildir. bazı insanlık durumları ahiret hayatının varlığına delildir. örnek: kahramanca ölümün yüceltilmesi.
insanın kimliği yaptığı şeyler değil yapmak istediği şeyler ve eğilimleridir. zor, uslubu ağır fakat sindirerek okursanız ufkunuzu ciddi ciddi açacak bir kitap. Buradan Alija'ya saygı ve sevgiler.