E-Dergi

Bazı öyküler okurunu gerçekten peşinden sürüklüyor. Kimi geçmiş ve gelecekle örülüp kurgulanmış, kimisi farklı karakterlerin hikayelerini ortak bir noktada buluşturuyor. Anlatma biçimini ve betimlemelerini sevdim. En sevdiğim öykü Bunny Clay'in Götürülüşü oldu.

You Should Have Left. Filmini izlemiştim. İlginç bir konusu var. Kitabı da okuyacağım.

Her yazarın bir meselesi vardır derler ya hani; Kapka Kassabova bu kitapta çok hassas bir meseleyi okurun merakını diri tutarak kaleme alıyor. Bana göre “Sınır”ı etkileyici kılan unsurlardan ilki yazarın edebiyat geçmişini yeteneğiyle harmanlaması. İkinci olarak da Bulgaristan’dan Yeni Zelanda’ya ve oradan İskoçya’ya uzanan bir yaşamının olması. Bunca farklı kültürün izleri ve arayışları onu nihayetinde köklerine kavuşmaya itince ortaya bu kitap çıkmış olsa gerek.

“Sınır”ın edebi bakımdan doyuruculuğunu biraz açmak istiyorum. Kelimelerin sözlük anlamlarını söylemek istediklerine yediriyor; geçtiği yerleri kültürel ve mitolojik geçmişleri ile birlikte ele alıyor bu tarih ve coğrafyayla sarmalanmış nitelikli anlatı. Anlatı diyorum ama aslında ne salt bir anlatı, ne tek başına gezi kitabı, ne de yalnızca hikayelerden ibaret. Okurken kendi zamanında aktığı ve sınırları her anlamda ele aldığı için, tür bakımından bu kitabı bir kalıba sokmaya çalışmak da pek doğru olmaz gibi geliyor.

Kitap boyunca, anlatıcıyla birlikte çıkacağınız Bulgaristan - Türkiye - Yunanistan sınırlarındaki yolculuğa daha yakından eşlik edebilmeniz için ilk sayfalara çizilmiş sınır ve kontrol noktalarının da işaretlendiği bir harita bulunmakta. Trakya’nın tarihiyle bezeli bir yolculuk bu. Öte yandan insanın içinde gidip görme isteği uyandırıyor. Sınır bölgelerindeki yerleşik hayatlara tanıklık edebilirsiniz. Bana hassasiyeti, unutulmuşluğu hatırlattı. Misafiri kolay kolay bırakmak istemeyişleri bundan. Metropolün kibir savaşlarından uzak, bambaşka dertleri, masum sevinçleri olan insanların hikayeleri var bu kitapta. Mültecilerin yaşadıkları zorluklar da var. Sınırları geçmek için göze alınanlar, geride bırakılanlar, Avrupa rüyası uğruna feda edilen yaşamlar. Sınırların etrafında konumlanan bu bambaşka yaşamlarda ortak bir nokta yakalamaya çalışıyorum okurken. Zaman, sınıra yaklaştıkça inceliyor ve dönüşüyor sanki. İnce bir tedirginlik ipinin üstünde cambazlık yapıyor. Topraklar, köyler, insanlar ne için bereketsiz kalıyor? Göçler insanlardan neler alıyor, ardında neler bırakıyor?

Geçmiş ve şimdi arasındaki sınırlara mistik bir yolculuk kitabı “Sınır”. Yalın ve özenli bir anlatımı var. Çeşitli dillere çevrilmiş, ödüller almış bu kitabı meraklısına öneririm.

Jung’un kendi tabiriyle ‘teorilerle ağırlaştırılmaktan kaçındığı’ harika bir psikoterapi kaynağı. İlk yarısı dil bakımından biraz daha sade denebilir. İkinci yarısında aktarım ve mitolojiyi harmanlayarak yorumluyor; Latince ve Yunanca kavramlar yoğun, hepsinin anlamı aynı sayfada mevcut. Kişiye yeni bakış açıları ve farkındalıklar kazandırıyor. Muazzam kültürel birikimi ve bitmek bilmeyen merakı sayesinde ilgilisini özgünlükle kucaklıyor.

Edebiyatın akademik bakımdan ele alındığı kaynaklar arasında Anlatım Teorisine Giriş'in benzerlerine göre daha kolay kavranabilir olduğunu söylemeliyim. Kurmaca anlatımda zaman, olay örgüsü, anlatıcı, dünya kurma gibi pek çok kavramı edebiyatın dışındaki disiplinlerle (psikoloji, antropoloji, tarih, sosyoloji vb.) bir arada değerlendirerek ele almasıyla okuruna 270 sayfalık geniş bir yelpaze sunuyor.

Her geçen gün başka disiplinlerle beslenmeye daha açık olduğumuz, sınırlarımızı esnekleştirdiğimiz çağımız için bu kitap meraklısı olan herkesin içinde kendisine faydalı şeyler bulabileceği bir kitap. Hikaye oluşturmanın mantığını kavratabilecek Anlatım Teorisine Giriş; yazarlara, reklamcılara, hikaye anlatıcılarına da işin akademik mutfağını açabilir.

Kurmacanın unsurlarına detaylı, bilimsel ve örneklerle kolay kavranabilir hale getirerek yaklaşması kurmacayı derinden tanımak isteyenler için güzel bir imkan sağlıyor. Anlatıcı konusunda yer alan tablolar örneklerle de pekiştirilmiş; anlatıcıların özelliklerinin ve farklılıklarının daha iyi anlaşılabilmesi açısından çok faydalı buldum.

Konuları etkili, bilinen örneklerle aktarması kavrayışı kolaylaştırıyor. Bu kitapta dünya klasiklerini de bulabilirsiniz, Yunan filozoflarını da. Cortazar'dan Kafka'ya, Günter Grass'tan Cervantes'e pek çok yazarın eserlerinden örneklere rastlamak mümkün. Anlatım Teorisine Giriş kesinlikle evrensel bir kaynak. Son kısımlarda yer alan kavramlar sözlüğü ve anlatımbilimiyle alakalı web siteleri de okuruna kitapla sınırlı kalmaksızın araştırmalar yapabileceği bir alana kapılar açıyor.