E-Dergi

Ali şeriati'nin bu okuduğum ilk kitabı,aslında kitabı pek sayılmaz,neden derseniz irticalen yapmış olduğu konuşmaların teyp kasetlerinden kitaba aktarılmış bir metin.Bu tip kitap çalışmaları genelde edebi yönden çok eksiklikler ihtiva ediyor.

Kitap aslında bir dinler tarihi değil,dinlerin oda sadece hint ve çin dinlerinin bir sosyolojik anlatımı mesabesinde,yani klasik bir dinler tarihi kitabı gibi bütün dinleri,doğuş,inanç,gelişme,ayin ve ameller olarak incelemiyor.Dinler tarihi deyipte Hristiyanlık ve Yahudilikten bahsedilmezmi ayol..O yüzden ben pek beğenmedim ama yinede istifade ettiğim noktalar oldu tabi.

Edward said,Oryantalizm adlı kitabında Oryantalizmin sömürgeciliğin keşif kolu olduğunu söyler.Ki buna katılmamak mümkün değildir.Yazarda bir Oryantalist yani şarkiyatçı başka bir tabirle,Aslında Fransızca Orient-doğu- kelimesinden türetilmiş bir kelime ve doğu bilimci manasına geliyor.Eskilerin deyimiyle Müşteşrikte diyebiliriz sanırım.Kuşkusuz Edward said tespitinde gayet haklıdır ve bu ilim dalının yegane amacı tabiki doğuyu çok iyi tanıyıp onu daha rahat sömürmenin yollarını aramaktır.Doğu'nun din,dil,kültür,medeniyet tarihini en ince noktasına kadar araştırıp edindiği bilgileri hem halkına sunma ve hemde servis yapılması gereken yerlere servis etmektir.Yoksa 20 yüzyılın başında Hisdistan'a hakim olan İngiltere'nin Afganistana göz dikmesi ve orada Hanefi ve Şafii Müslümanlar arasında incir çekirdeğini bile doldurmaya
cak ufacık bir ihtilaftan ötürü nasıl birbirlerini boğazladıklarını ne ile izah edebiliriz.

Kitabı okudum ve çok beğendiğimi söylemek isterim.Az çok tarihle ilgilenen biri olarak oldukça objektif bulduğumuda söylemeliyim.Yazarın bu okuduğum ilk kitabı olmasına rağmen bende iyi bir etki bıraktı.Tarih anlatıcılığı ise bana Üstad İlber Ortaylıyı hatırlattı doğrusu.Yazar Türklerin miladi 200 gibi kuzey tarafından gelip tarih sahnesinde boy gösterdiklerini anlatıyor.O dönemden başlayarak 2000 li yılların Türkiyesine gelinceye kadar,anlatmayada devam ediyor.Kısa fakat öz,can alıcı noktalara işaret ederek bizi tarihin içinde dolaştırıp duruyor.Burada şunuda eklemek lazım yazar sadece bir boydan değil,Anlattığı tarih sürecinde,yeryüzünde faliyet gösteren bütün Türkleri tek tek ele alıp atbaşı götürüyor.Kitabın bölümleri içinde,bir Anadoluda bir Hindistanda bir Rusyadaki altınorduda bir Kuzey afrikada devinip duruyor.

Bu kitaba yazılmış olan eleştirilerede bir göz attım fakat genel olarak kitaba karşı negatif bir düşünce oluştuğunu müşahade ettim.Bu negatif düşüncelerinde oldukça yersiz ve anlamsız bulduğumu söylemeliyim.Yazar gayet objektif bir çalışma yapmış bunu takdir etmek gerekirken bu anlamsız yüklenmeleri doğru bulmuyorum.Ne yapması gerekiyordu acaba ! Olmayan şeyleri yazıp sadece deli gibi yücelterek ve göğe çıkararakmı tarih yazacaktı.Böyle yapsaydı ne kadar tarih olurdu ? Galiba hep bu şekilde tarih yerine mitoloji ve saçmalıkları(Hurafe-Efsane) okudukları için gerçek tarihle karşılaştıkları zaman tepki gösteriyorlar.

Son olarak şunuda ifade edeyim.Yazar Oryantalist olabilir ama bu onun objektif olamayacağı anlamına gelmez.Beş parmak nasıl bir değilse,Onlardada farklı düşünen farklı yorumlayan olacaktır ve gayet doğaldır.Mesela Alphonso de lamartine ile Joseph Hammer'i bir tutabilirmisiniz.Eğer tutarım diyorsanız ikisi arasındaki farkı bilmiyorsunuz demektir.Kitablarını okumamışsınızdır.Ayrıca bazı serzenişler var mesela" biz tarihimizi neden avrupalılardan öğreniyoruz,biz neden yazmıyoruz" Yaz kardeşim elini tutan mı var.Adam 50 yılını bu işe vermiş gece gündüz bununla yatıp kalkmış.Gezmediği incelemediği toprak parçası kalmamış,herkese çalıştığının karşılığı vardır.

Mahmud toptaş hocanın bu tefsiri,gerçekten her insanın rahatça anlayabileceği güzel bir çalışma.Eser cilt,baskı ve kağıt olarakda gayet kaliteli.İlmi bir tefsir değil fakat kur'an nın doğru anlaşılması için Mahmud hocanın İslamı anlama ve anlatma noktasındaki beceriside yatsınamaz.Şöyle kafam karışmadan rahatça anlayabileceğim bir tefsir arıyorum diyenlere tavsiye ederim.

Halk arasında dolaşan ve oldukça zararlı olan bazı sözlerin toplanmış olduğu bir kitap.Bu sözleri oldukça fazla duyarız.Bunu İslami eğitimin küçük yaşlarda doğru bir biçimde verilmeyişinede bağlayabiliriz.Bu tip sözler insanı dininden imanından edebilir.O yüzden yazar güzel ve farklı bir çalışma yapmış diyebiliriz.Yine halk yani sıradan insanların buna avam tabakasıda diyebiliriz,İçinde dolaşan bu tip ifadeleri yazar avam'ın anlayacağı bir dilde basit ve sade bir şekilde anlatmaya çalışmış.Ben kitabın dilini çok basit bulduğum için,biraz sıkıcı geldiğini söylemeliyim.Ama yinede oldukça faydalı bir çalışma olduğunu tekrar ifade edeyim.

Gerçekten faydalı bir lugat çalışması,yazar aslında Risale-i nur daki osmanlıca,farsça ve arapça kelimelerin daha iyi anlaşılması için yazmış.Öyle de olsa umumi olarak kullanılmaz diye bir kaide yok.Benim şahsen çok istifade ettiğim bir çalışma.Cildi,kağıdı ve baskısıylada oldukça kaliteli bir eser.Risale-i nur okuyanlar,anlamadıkları bütün kelimeleri bu lugatte bulabilirler.