E-Dergi

Yayınevinin modern klasikler serisinin 1 nolu yayını olmasını sonuna kadar hak ediyor. Kitap diyor ki, dünya hayatı da denen o çok önemli işlerimiz, toplantılarımız, davamız, ülkümüz, siyaset, ekonomi, savaş vs. hepsi aslında ıssız bir adaya düşmüş bir grup haşarı çocuğun çığırından çıkmış oyun ve eğlencelerinden farksız uğraşlardır.

Çarpıcı. Mitojik bir kurgu. Huxley'in Cesur Yeni Dünya'sı gibi tipik batı-merkezli bir temel üzerine bina edilmiş. Tek dünya devleti kurulmuş - batılı anglofon- mamafih diğer kültür ve medeniyetlere dair tek bir cümle yok. Dinde Sami, kültürde Yunanî atıflara sıkça rastlanıyor. Kendilerinin kolonizasyon dedikleri sömürgecilik tarihine dair ciddi özeleştiri de okunuyor. Umumi bir dünya hikayesine soyunulmuş tabii bir noktadan sonra iş mecrasından çıkmış hikaye fantaziden öteye geçmiş gibi hissettiriyor.

Kitap hakkında hep tartışması yapılır, efendim ütopya mı distopya mı? Kanaatiacizemce ütopya imiş. Hem de çok sağlam! Eğitim, ikna ve kimya yoluyla mükemmel bir mutluluk düzeni kuruluyor. Şiddet yok. Dünyada bir cennet. Okurken aklınıza takılan bazı eğreti durumlar yazarın da dikkatini çekmiş olmalı ki önsözünde zikrediyor. Ama yeniden yazmadım diyor. Son olarak takdim, önsöz ve sonsözü kitaptan sonra okuyun yoksa pek çok sürpriz bozuluyor.

Kitabın ana metni yanında Mina Urgan tarafından yapılan tahliller çok faydalı. Yazar Thomas More'un hayatı da kayda değer, inançları uğruna ölen bir düşünür.

Distopya dalının ilk numunesi, tabiri caizse ağababası. Buna mukabil yazarı bizzat bu kitapta "devrimler sayılar gibi sonsuzdur" der. Oysa ülkesi "devrimlerin sonuncusunu yaptıklarını iddia eden Sovyet Rusya'dır. Kendisinden etkilenen İngiliz Huxley yada Amerikan Bradbury kadar serbest olamamış, yıllarca yasaklı kalmıştır. Dili o dönem literatürüne alışık olmayanlara biraz tuhaf gelebilir.