E-Dergi

Kitap şeklen gayet sağlam, ciltli, baskı güzel, dizgiler özenli. Bu bir doktora tezi. Yani birilerinin gözüne girmek için yazılmış. Arşivlerin bol bol tarandığı her sayfanın yarısını işgal eden dipnotlardan anlaşılıyor. Arşivler zaten resmî yazışmalar ve hükümetin tamim, nizamname gibi mevzuat yayımından başka bir şey değil. Bunlar da tabii ki savaş şartlarında etkisi temenniden öte gitmeyen belgelerdir. Bir de günlük gazetelerden haberlere de epey atıf var ki onların sıhhati zaten malumuâlemdir. Yüzbinlerce insanın kıtalararası göçünden, iskânından, hayat-memâtından bahsediyoruz ama bu devasa işin uygulama yönü nasıl olmuştur, o husus çok irdelenmemiş. Yine de ayrıntılara dair fikir vermesi açısından istifade ettik.

Balkanlarla ilgili hikayeleri sevdinizse bunu okuduktan sonra Goriçkalı Rıza Bey'in oğlunun maceralarının anlatıldığı Viran Dağlar'ı okuma listenize almanız tavsiye olunur.

Sinemaya da uyarlanmış meşhur Dila Hanım'ı herkes bilir. İşte bu oradaki Goriçkalı Rıza Beyin oğlu Zülfikar Beyin uzun biyografik romanı. Hatta Cumalı'nın akrabası. Kitap Makedonya 1900 kitabındaki diğer hikayelerine göndermeler içeriyor. Ön araştırmayla ve Makedonya toponomisi ve tarihi ile birlikte okunduğunda 500 sayfalık kitabı vücuda getiren yazarın gerçeklik hassasiyetini takdir etmemek mümkün değil. Gerçek mekanlar, yaşamış insanlar, meşhurlarla kesişen yollar... Öyle ki bir coğrafya, bir tarih kitabı bile sayılabilir.

Aradığım masa takvimini sadece burada buldum. Eksiği yok fazlası var; bir yaprak mükerrer çıktı.

1. Balkan Harbi konusunda en yetkin eserlerin başında gelen bu kitap savaş günlerini yaşamış, medyadan takip etmiş bir yazarın titiz çalışmasının ürünü. Kitabın ilk yarısı Balkan tarihinin temel özeti şeklinde. Yazarın tahlilleri de olabildiğince objektif ve derin bir kültürü olduğunun göstergesi. Fotoğraflar, gazete muhabirlerinin izlenimleri, haritalar kitabın belgesel özelliğini kuvvetlendiriyor. Savaş tarihi meraklıları için bir şaheser. En önemlisi, bizim için Anadolu yanında anavatan kabul edilen Rumeli’nin elden çıkışını okumak, bilmek, yapılan hatalardan dersler çıkarmak gerek.