E-Dergi

Büyük bir formülün çalınması ve eve aynı gün Poirot ile birlikte bir İtalyan'ın gelmesi tesadüf olabilir mi? Ancak durumu kontrol eden Poirot kıvrak zekasıyla olayı yine açıklığa kavuşturabilmeyi başarıyor. Fakat siz katili bulabilecek misiniz? Kitabın başından beri hep aynı kişiler üzerine odaklanacak fakat sonucu öğrenince sizin tahmininizi çürütecek gerçeği dehşetle öğreneceksiniz.

Zalim, acımasız ve paragöz olan Dukakinoğlu Nil nehrinde batmış Reyyale gemisindeki hazineyi getirmek şartıyla Piri Reis'i Sencivanoğlu'na teslim edecektir. Cesur Sencivanoğlu hemen hazırlıklara başlar. Birden kendinizi Nil nehri boyunca uzanan bir güzergâhta yamyamlarla mücadele ederken bulacaksınız. Bu eşsiz eseri, tarihe meraklı maceraperestler zevkle okuyabilir.

Kafanızı kurcalayan pek çok esrarla beraber Tuna'nın başından Karadeniz'e kadar uzanan seyahatte yaşayabileceğiniz her türlü macerayı yaşayacak, kimi zaman Sigmaringen yarışmasının galibi kimi zaman ünlü haydut Serj Ladko olacaksınız. Tuna'nın yüz yirmi beş yıl öncesi durumunu okurken üzerinde polisiye sosuyla birlikte büyük bir akıntıya katılacak ve kitabın son sayfasına gelmeden bu akıntıdan kurtulamayacaksınız. Jules Verne'nin bu harikulade eserini, ünlü mütercim Namık Ferid Hansoy'un akıcı tercümesiyle büyük bir heyecanla okuyacaksınız.

Eserde; Osmanlı padişahlarının adalet hakkında yapmış oldukları işler kısaca özetlendikten sonra padişahlarca çıkarılan mevzuat derlemesine yer verilmiştir. Ekseriyeti mevzuat derlemesi niteliğinde olduğundan eser akademik nitelikte değildir. Osmanlı Devleti’nde adaletle ilgili düzenlemelerin az sayıda olması, işkencenin hukuki olarak öngörülmesi, suç ve cezaların şahsiliğine aykırı düzenlemelerin mevcudiyeti ve Mecelle gibi hukukun diğer alanlarında tedvin hareketlerinin gerçekleştirilememesi, Osmanlı’da adaletin mülkün temeli olduğu anlayışının sorgulanmasını ve konuya eleştirel şekilde bakılmasını gerektirmektedir. Kanuni Sultan Süleyman’ın Kanunnamesi’nde işkencenin açık bir şekilde delile ulaşma ve ikrarı sağlama aracı olarak öngörülmesi dikkati çekmektedir. Osmanlı’nın ilk dönem padişahlarına dönemlerine dair Avrupa’dan birkaç örnek verilerek Osmanlı’nın adalet anlayışı övülse de bu örnekler son derece sınırlı olup bunları mukayese aracı olarak görmek son derece yanıltıcı olur.

Ahmet Cevdet Paşa’nın kızı tarafından yazılan eserde; Paşa’nın eğitim hayatı, mesleki hayatı ve ilmi çalışmaları, ulema ve siyasi çerçevede yetkinliğinin ortaya çıkışı, bilinçli bir şekilde siyasetten uzak duruşu, uzun yıllar samimi ve gayretli bir şekilde çalışması, insani yönleri, yaptığı önemli çalışmalar ve diğer ilgili hususlara yer verilmiştir. Tanzimat Fermanı’nı ilan eden Mustafa Reşit Paşa ile Paşa’nın samimi ve insani münasebetleri ve uyumlu çalışmaları dikkat çekicidir. Öncelikle eserin dili çok ağır olup eski Türkçeye aşina olmayanlara eser tavsiye olunmaz. Tarih, siyaset ve hukuk tarihine ilgili olanlar eserden istifade edebilir. Eser, ayrıca modern biyografi anlayışından uzaktır. Hukuk tarihi bakımından gayret ve çalışmalarıyla bilinen Paşa hakkında modern tarzda bir biyografi çalışmasına ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. Maalesef bizde, tarihî ve siyasi şahsiyetler hakkında biyografi yazan Stefan Zweig gibi bir biyografi üstadının çıkmamasının eksikliği hissedilmektedir.