E-Dergi

Türkiye’nin demokratikleşmesi doğrultusunda sivil anayasa yapımı ve anayasa yargısıyla ilgili Ergun Hoca’nın farklı yerlerde yayınlanan makalelerinden müteşekkil eser anayasa hukuku ve siyasi bilimi verileriyle okuyuculara ufuk açıcı değerlendirmeler sunmaktadır. Türkiye’nin anayasa yapımı çalışmaları ve anayasa yargısı analizleri güncel anayasa hukuku ve siyaset bilimi çalışmaları doğrultusunda değerlendirilmekte ve çözüm önerilerinde bulunulmaktadır. Ayrıca yer yer mukayeseli örneklere yer verilmektedir. Nesnelliği titiz bir şekilde prensip edinen Ergun Hoca’nın hassasiyeti eserin tamamında hissedilmektedir. Eser, Türkiye’de anayasa yapımı ve anayasa yargısını demokratikleşme bağlamında hem anayasa hukuku hem de siyaset bilimi parametreleriyle birlikte okumak isteyenler için son derece yararlıdır.

Osmanlı'nın en tartışmalı tarihî dönemlerinden II. Meşrutiyet’e giden süreci ele alan eser son derece başarılı ve okumaya değer. Siyasi buhranların yaşandığı dönemlerde insanların veya kurumların düşüncelerinin nasıl kısa sürede değişebildiği, siyasi ihtirasın kısa sürede insanda meydana getirdiği değişiklikler ve kamuoyunun yönelimlerinin tespit edilmesinin önemi eserde dikkat çeken konulardandır. Bazen güncel olmayan kelimler kullanıldığından eserin sonuna bir lügatçe eklenmesi isabetli olurdu. Eser, dikkatimi anayasa hukuku – edebiyat ilişkisi bakımından fevkalade çekmiştir. Meşruti parlamenter sistemle ilgili önemli anayasal konulara ve aynı zamanda anayasal gelişmeler bakımından 1876 Anayasası’nın tekrar yürürlüğe konulması konusuna yer verilmesi hukukçular bakımından ilgi çekici olacaktır. Bu eser de dâhil olmak üzere anayasal gelişmelerin romanlar üzerinden incelenmesinin anayasa hukuku – edebiyat ilişkisi ve öğretici olması açısından son derece faydalı olacağı kanaatindeyim.

Anayasalcılık ve demokrasinin birbiriyle çelişip çelişmediği, günümüzde dünyada ve Türkiye’de zor günler geçiren anayasalcılığın araçları (kuvvetler ayrılığı, katı anayasa, anayasa yargısı, hukuk devleti, yargı bağımsızlığı, demokratik denetim mekanizmaları) ile anayasalcılık ve demokrasi bağlamında Türkiye’nin hâli pür melalinin; Ergun Hocanın yılların tecrübesiyle bilgilerinin adeta damıtılarak ele alındığı kıymetli bir eser. Dünyanın içinden geçmekte olduğu ve bir bakıma yönetim buhranı olarak nitelendirilebilecek hâli, anayasalcılık ve demokrasi ekseninde ele alan eser özellikle Türkiye’nin içinden geçmekte olduğu durumu tahlil etmek bakımından son derece önem arz etmektedir. “Suistimalci Anayasacılık” konusu genel olarak ve özelde Türkiye bakımından değerlendirilseydi eser daha ufuk açıcı olurdu. Eser konunun ilgililerine şiddetle tavsiye olunur.

12 Eylül 1980 askerî darbesi ve sonrası meydana gelen olaylar Meclis boyutuyla derinliğine analiz edilmeyen bilgilerle ve gazeteci bakış açısıyla ele alınmıştır. Askerlerin Mecliste teşkilatlanmaları, yasama çalışmalarını yürütmeleri, askerî çalışma düzeninin Mecliste de devam ettirilmeye çalışılmasının zorlukları ve zaman zaman gülünçlükleri, Meclis personelinin askerî yönetime birbirini gammazlaması ve benzeri bazı konular mutfaktan bilgilerle anlatılmıştır. Hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle askerlerin Meclise yerleşmelerine karşı çıkan Meclis Genel Sekreteri Kazım Öztürk’ün onurlu çıkışının Danışma Meclisi üyeliğiyle neticelenmesi, insanın düzene teslimiyetinin, bugün olduğu gibi dünde de geçerli örneklerinden biridir. Eser yüzeysel olduğu için sadece meraklılarına tavsiye olunur.

Kurgusundaki zorlama ve bazı tekrarlara rağmen İstanbul'un değişimine ve çelişkilerine ışık tutan ilginç bir eser. Aradan zaman geçtikten sonra, yazar iyi ki bu eseri yazmış, denebilecek pek çok geleneksel ve kültürel unsur eserde yer almaktadır.