E-Dergi

Uzun zamandır okuduğum kitapların en güzeli ve beni bilgi bakımından en tatmin edeni desem yeridir. Sultan Abdülhamid hakkında yapılan onca acımasız eleştirilere rağmen hala Mustafa Armağan gibi yazarların sayesinde bizim gibiler az da olsa bilgi sahibi olabiliyor. İnsanlar acımasızca eleştiri yapmak yerine nesnel bir biçimde araştırma yapmaktan nedense kaçıyorlar. Bunların en belirgin örneği de Emre Kongar. Tarihçi olmamasına rağmen, belgelere dayandırmamasına rağmen istediği biçimde atıp tutabilen insanlar çoğunlukta. Umarım bu tip insanların köküne birileri kibrit suyu döker..... Mustafa Armağan'a teşekkür ederim...

"Medine'deki son şehidimiz Milaçıklı Hasan oğlu Hüseyin...
Bilmem Medine'ye uğrayanlardan bir selam alıyor musun?
Bilmem tanış çıkanlar var mı?
Sen Hasan... Ben Hüseyin...
O mübarek dizlerde bekle beni..
Secde yerinde kana kana şefaat içeceğiz.
Gök ekin gibi biçildik,
Eski sevdalara bayrak biçeceğiz...

Nice Kerbela'dan aştık da geldik Ya Rasülallah...
Okşa bizi biraz... Sev bizi biraz... Yorgunuz diyeceğiz..."

Bizim sevgimiz bambaşka bir sevgiydi. Sultan Abdülhamid Hicaz demiryolunu yaptırırken, sırf Allah Rasülünün manevi şahsiyeti rahatsız olmasın diye raylara ses çıkarmamaları için yumuşak keçeler döşetmişti. Araplar ise bir hırsa kapılıp hepsini talan etti. İttihat ve Terakki'nin uygunsuz davranışları yüzünden isyan ettiklerini söylediler. Türkiye'nin hilafet ve Saltanatı kaldırmış olmasından dolayı isyan ettik dediler. Oysa onların isyanı buna değildi. Oysa onlar bütün bunlar yapılmadan önce isyana kalkışmışlardı. Bizim Kabe'yi topa tuttuğumuzu söylediler halka. Bakın Abdullah ne diyor:

"Namaz bizim namazımızdı, kitap bizim kitabımızdı. Şehadet kelimesi dinimizin esası, zekat vergimiz, oruç perhizimizdi ve hac bizim memlekette yapılıyordu... Bizler üstün olduğumuz halde hakir görülürken hakir görülmesi gerekenler tepemize biniyordu..."

Sanırım bu cümle her şeyi anlatmaya yeter de artar bile. Sadece asırlar içinde Osmanlı egemenliği altında bir ve bütün olarak yaşamayı hazmedemediler. İngilizlere ardından Fransızlara güvendiler. Büyük Arap direnişi dedikleri şeyden bugün ellerinde onlarca parçaya ayrılmış emirlikten başka bir şey kalmadı. Dahası Osmanlı zamanında uğramadıkları "Sömürge" denen canavara da uğramış oldular. Üstelik şimdi Suudi ailesinin elinde bulunan yönetimin tekrar Haşimi ailesine verilmesi için direniyorlar. Her sözünün ardında "Allah her şeyi görendir." diyordu Abdullah. Gerçekten doğruydu bu söz. Allah her şeyi gördü ve seni emellerine ulaştırmadı. Bağımsız bir birlik ararken Allah sana sömürülmüş küçük parçaları müstehak gördü... Allah her şeyi görendir...

Bir yabancının kaleminden Türk romanının ilk dönemi bu kadar güzel anlatılabilir. Özellikle "İlk Usta" başlığı altında incelediği Halit Ziya Uşaklıgil ve eserlerini derinlemesine inceleyerek bize sunmuş. Romanda okuyucunun dikkatinden kaçan üslup ve yapısal özelliklerin altını çizmiş. Halit Ziya'nın daha 17 yaşındayken yazmaya başladığı ve Türk Edebiyatı'nın devi haline getirdiği romanlarını tarih akışı içinde değişimleriyle ve gelişimleriyle beraber izlemeniz mümkün. Romanımızın dününü ve bugününü merak edenler... Kıyaslama açısından hoş bir eser. Okumanızı öneririm....

Sultan Vahidettin hakkında yazılan, çizlen eserlerin belki de en önemlilerinden birisi olabilirdi bu kitap; üzülerek belirtmeliyim ki bu kitap sadece Ulu Önder'in ağzından Sultan Vahidettin'le ilgili fikri kaygıları anlatmaktadır. Ulu Önder hiç bir sözünde O'nun vatan haini olduğunu söylememiştir.

Olayın şu boyutuna bakacak olursak... Sultan tahta oturmadan evvel peşinde pekçok insan vardır ve O'nu etkilemenin yollarını aramaktadırlar. Kendi fikirleri doğrultusunda O'nu yönlendirme peşindedirler. Sultan Vahdettin'in tek hatası Atatürk kadar ileri görüşlü olamayışı ve Mustafa Kemal'i de hakkettiği anlamda tanıyamayışıdır. Eğer O'nun gerçekten vatanı kurtarmak için canı gönlüyle çalıştığını bilebilseydi, O'nun diğerleri gibi makam peşinde koşmadığını anlayabilseydi Ulu Önder'e gereken değeri verebilirdi. Sultan'ın hatası sadece uzağı göremeyişindendir...

Bir arkadaş "Vahdettin sadece sarayında oturmuş ve bir şey yapmamış." diyor. Sultan sarayını terketseydi ve Mustafa Kemal gibi Anadolu'ya geçse işgal resmi bir mahitle "SAVAŞ" adını alırdı ve Anadolu'da örgütlenme olmadan işgal orduları Anadolu üzerine yürürdü.

Kimseden Mustafa Kemal'in ileri görüşlülüğü beklenemez. Ne Sultan Vahidettin'den ne de bizden... Biz de olayları sadece yüzeysel gördüğümüz için bir tarafı göklere çıkarıp, diğer tarafı yerlere batırmakla meşgulüz. Tıpkı daha bir veliahtken Sultan Vahidettin'in etrafında dolanan çapulcular gibi... Onlardan bir farkımız olmasını istiyorsak, olaylara dönemin tarihsel gerçekleri açısından bakmak gerektiğini kuşkusuz hepimiz kabul ederiz. Keşke eser Atatürk'ün Samsun'a çıkışıyla noktalanmasa da devam edebilseymiş. Bundan sonrasını NUTUK'tan takip edebilmemiz mümkün.

Son olarak şunu belirtmek stiyorum. Sultan Vahidettin öldüğü zaman Atatürk şu cümleyi sarfetmişti: "VATANINI VE MİLLETİNİ SEVEN ÇOK DÜRÜST BİR İNSANI KAYBETTİK. İSTESEYDİ OSMANLI HAZİNESİNİN YARISINI GÖTÜREBİLİRDİ..." Her yazılanın doğru olmadığı gibi, her doğrunun da yazılmadığı bir gerçektir. İnsanlar yazılanlarla vicdani değerlerini paralelleştirerek yargıya varmak zorunluluğundadır... Benim gözümde Mustafa Kemal bir dahi, bir kurtarıcı ve Türkiye Cumhuriyetimizin kurucusudur. Sultan Vahidettin ise sadece mazlum bir padişahtır. Dönemin şartları onu bu şekilde tanımamıza neden olmuştur...

Kitabı okuyalı çok uzun zaman oldu. Arkadaşımdan ödünç alıp okumuştum; ama kitaplığımda olmasını istediğim için satın aldım. Özellikle son dönemde ortaya çıkan derin devlet-mit ilişkileri, devletin kendi kurumlarıyla iç hesaplaşmaları, Hiram Abas'ın hayatının altında birer dipnot gibi verilmiş sanki. Kimbilir, belki daha nice mit görevlisinin hayatı bu şekilde kitap haline getirilebilir.. Severek iki kez okuduğum bir kitap... Özellikle devlet, siyaset ve derin terimlerine ilgi duyanların okumasını tavsiye ederim...