E-Dergi

Nörofelsefe profesöründen ahlaki davranış üzerine bir kitaptır. Vicdanı, ahlaki davranış hakkındaki yargı olarak tanımlar, akıllılığı (istisnalara rağmen) korteksin evrimine bağlar, dağ ve çayır sıçanlarını karşılaştırarak vicdanı beyin hormonlarına indirger, toplumsal onayın dopamin etkisiyle vicdanı (özellikle çocuklarda) şekillendirdiğini anlatır, sonra döner kişisel farkların fMRI araştırmalarıyla farklı özelliklere yol açtığını söylerken siyasi tutumun bile genetik olduğunu iddia eder. Bir sorun vardır; psikopatlar (ahlak yoksunluğu) nasıl ortaya çıkar? Dini, aklı (Kant) ve faydacılığı eleştirir, şempanze ve Eskimolardan örnek verir, en sonda yolsuzluğun yayılmış olduğu toplumlarla Japonların ahlakını karşılaştırır. (Japonlarda hormonlar eksik mi diye sorarsınız) ABD’nin herşeyi hormonla/evrimle açıklayabilme hevesinin nasıl boşa çıktığını ispat eden kitaplardan birisidir. İnsan nasıl insan olur için Kendini Savunan İnsan, Yaşamak bir Sanattır, Büyük Erdemler Risalesi’ni öneririm.

Nazi Almanya’sının diktatörü Hitler’in 1923’te hapishanede yazmaya başladığı kitabıdır. Kitapta, gençliği, ideal eğitim sistemi (ezberci yerine bilimsel+tarih ve meslek eğitimi), ilkeli çalışan (meslek şerefi, şahsi değil halk menfaati, hedef bilinci), millete zararlı şeyler (fuhuş, dinin siyasi kullanımı, dalkavukluk, yöneticilerin halktan kopuşu), sosyolojik (her duyduğuna inanan halk kitlesi), stratejik (İngiliz/Fransa/Rusya politikası, parti doktrini) ve diğer (sanat akımları, marksizm, basın, borsa) görüşleri bulunmaktadır. Irkçı Hitlerin düşman olarak belirlediği yahudilerle ilgili olarak 12 maddede açıkladığı global yahudi planını (dalkavukluk/ezilmiş taklidi ile sızan tüccar sinsinin, ekonomiyi ele geçirip erdemleri/dini bozacaklar, İsrail sözde bir sığınaktır, bölgede savaş/kıyım yapacak), her dünya vatandaşının “global barış için” bilmesi gerekir. Gerçek başarı ve mutluluk için kudret, damardaki (Aryan) kandan/(yahudi) ırktan değil, erdemli/insani akıldan ve ahlaktan geçer.

Stefan Zweig, Olağanüstü Bir Gece, Bir Çöküşün Öyküsü, Satranç’taki gibi sorgulamak ve arayış demektir, okuyucuyu gezdirir, düşündürür, geliştirir. Kendi Hayatının Şiirini Yazanlar’da otobiyografisini yazan 3 yazarın hayatlarını ve romanlarını yorumlar. Casanova’yı ahlaksız değil ahlak yoksunu olarak yorumlaması, prensleri eğlendiren gezici dalkavukları, Stendhal’de yalanı en iyi yalan söyleyeni anlayacağını, insan kalbini ve kendini keşfetme merakı (İçe Bakış Zekası), servet/ün/güç tapıncına ve günün moda düşüncelerine olan nefreti için kendi olma cesareti, Balzac’la mukayesesi, Tolstoy’da, para/üne sahip olmasına rağmen hiçlik duygusunun tarifi, şehvetin ve müziğin insanın düşüncesine etkisi, hayatın gayesini heryerde sorgulaması (ve Diğerlerini Anlama Zekası), Dostoyevski ile mukayesesi, boşluktan sonra ahlaki görev bilinciyle yazmasını (İnsanın Anlam Arayışı) okudukça bu kitapta da kendi hayatınıza bir yolculuk yaptırır, adeta kendi otobiyografinizi yazdırır. Muhteşemdir.

Oxford Matematik mezunu yazar, giriş bölümünde matematiksel zekanın sayma ile ilgisi olmadığını, insanların saymak için yaratılmadığını açıklar ve medya tarafından pompalanan yapay zeka korkusundan bahseder. Sonraki 7 bölümde, insanın yaratılış özelliği olarak yapay zekadan farklılıklarını, Yakın Değer (açılışını futboldaki VAR sistemiyle yapar), Metafor/Temsil oluşturabilme, Akıl Yürütme/Mantık, Hayal Gücü, Sorgulama/Merak, (Heves/Yetenek diyemediği) Mizaç ve İşbirliği/Kolektif Zeka olarak açıklar. Yazar, Harvard’da eğitim üzerine yüksek lisans yapmış gibi gözükmesine rağmen, Çoklu Zeka Teoremi’ni sanıyorum bilmediği için yukarıdaki maddeleri sadece Matematiksel/Analitik Zeka’ya uydurmaya çalışır. Kitap, bölümler içinde sürekli tekrarlar ve kategorizasyon hatalarıyla üst düzey dağınıklık içerir. Bu kitabın yerine, yapay zeka gerçeği ile ilgili, Yapay Zeka Miti, İnsan ve Makine, Akıllı Makineler Nasıl Düşünür kitaplarını öneririm. Sizce, insan niye yaratılmıştır?

Oldukça eski bir kitaptır, hala Tarım Bilimi alanında ABD’de en çok satan 100 kitaptan birisidir, ancak bu kitabın ana hedef kitlesi öğrencilere tarımın ilkelerini anlatan öğretmenlerdir. Toprakla başlar, bitki/tohum, meyve ağaçları, çiçekler, bitki hastalıkları, böcekler, pamuk/tütün/mısır gibi ABD’nin büyük mahsulleri, orman ağaçları, yemlik bitkiler, at/sığır/domuz gibi hayvanlar, süt ve mandıra ürünleri, kuşlar bölümleriyle devam eder. Öğrencilere yaptırılabilecek deneyler ve ABD Tarım Bakanlığı’nın bültenlerine başvurmak için çok fazla yönlendirme bulunmaktadır. Kitapta, “bir ulusun kaydettiği ilerleme, yetiştirdiği canlı hayvan türüyle orantılıdır” gibi vizyoner bir cümle geçse de, ABD’nin tüccar bakışını hissettirdiği, kötü baskı kalitesi, ve çok vahim çeviri hatalarıyla (örnek: bir tabloda “fat” şişman olarak çevrilmiştir) ülkemizdeki 24 Tarım Meslek Lisesinin öğretmenlerine bile önermem. Hobi bahçeciliği öğrenmek için almıştım, önerileriniz olursa çok müteşekkir olurum.