E-Dergi

İngiliz tarihçi Lawrence Freedman’in bu kitabının orjinal adı: Strateji: Bir Tarih’tir. Stratejinin kökenini şempanzelerde aldatma ve plan yapabilme gibi becerilere dayandıran Freedman, diğer hayvanların örneğin bukalemunların gizlenme yetisinden bahsetmez. Daha kitabın başında olayı ıskalar. Tevrat ve Yunanlılardan hemen sonra köken olarak Sun Tzu ve Makyavelli’yi beraber anması, daha sonra güç stratejileri olarak Clausewitz’inden bahsedip, yüzlerce yıl yaşanan ordu savaşlarına bakışın gelişmesini yok sayması da ikinci bir ıskadır. Strateji kategorizasyonunu aşağıdan yukarı ve yukarıdan aşağı olarak ikiye ayırması, birincisine örnek olarak sosyalist devrimi, ikincisine örnek olarak da kurum stratejilerini vermesi -sadece akademik alanda çalışmış birisinden beklenebilecek- üçüncü ıskadır. Peter Paret’in Strateji kitabı gibi kaliteli derlemeler varken, böyle büyük hatalar barındıran bir kitabı, sadece konunun meraklılarına göz atmaları için önerebilirim.

Yine bir üst seviye felsefe kitabı, ve yine dünyanın felsefe lideri Fransa’dan. Hayatta en önemli şey mutluluksa, mutluluk nedir? Lenoir, Aristo ve Epikürden başlayarak, büyük düşünürlerin ve peygamberlerin mutluluk tanımlarını, mutluluğun bulaşıcı olup olmadığını, mutlulukla mutsuzluğun bir arada olup olamayacağını, mutluluğun şansla bağlantılı olup olmadığını, bireysel mutlulukla birlikte mutluluğun ilintili olup olmadığını sorgular. Bu kitap, okurda merak uyandırır, düşündürür, vizyonunu açar, mutlu bir hayat için aksiyona geçmesini tetikler. Kitap bitince, Viktor Frankl’ın İnsanın Anlam Arayışı’nı ve Kuran’ı mutluluk gözlüğüyle tekrar bir okuma isteği oluşturur, Rad Suresi 28.Ayet’i keşfettirir, bütün mutluluk düşüncelerinin üzerine çıkartır, şükrettirir. Muhteşemdir bu kitap gibi düşünce kitapları.

Peter Paret’in Modern Strateji kitabı gibi kapsamı büyük olmasa da, Kutadgu Bilig’i de eklemiş, memleketimizin subaylarından Ömer Esenyel’in bu kitabı, Türkiye’de yazılmış olan en önemli strateji kitaplarından birisidir. Sun Tzu ile başlar, İngiliz Donanmasının başarısının sırlarından birisi olan Thukydides’in deniz savaşlarını yorumlamasıyla devam eder, Fransız ordusunun arkasındaki en önemli strateji dehası De Saxe’i unutmaz. Gerekli ilgiyi görmese de kitabın içeriği muhteşem üstü. Türkiye’de ileride inşallah kurulacak milli bir yönetim programında mutlaka okutulması gereken müfredatın izlerini taşır. Ömer Hocamıza teşekkür ederiz, muhteşem eser.

1974’te ikiz kulelerin arasında ip üzerinde yürümüş olan Phillippe Petit’in bu kitabını okumaya başladığımdaki düşüncelerimle, bir iki bölüm okuduktan sonraki düşüncelerim tam anlamıyla zıt oldu. Diğer inovasyon kitaplarının çoğu, ünlü popüler şirketlerin fikirlerini nasıl bulduğuyla ilgili efsaneler anlatmakta, okuyucuya gerçek değer katmamaktadırlar. Bu kitap ise, inovasyonun, bir fikir bulmak pratiği değil, bulunan fikrin üzerinde azimli bir şekilde uğraşarak çalışarak hayata geçirmek olduğunu anlatır. Petit’in çalışma sayfalarının görüntülerini görünce, Atatürk’ün “Çalışmadan, öğrenmeden, yorulmadan rahat yaşamanın yollarını alışkanlık haline getirmiş milletler; evvela haysiyetlerini, sonra hürriyetlerini ve daha sonra da istikballerini kaybetmeye mahkumdurlar” sözünü hissettirir. Bu kitabın gelmiş geçmiş en önemli inovasyon kitaplarından birisi olduğunu düşünüyorum. Bütün kamu/özel sektör yöneticilerine, çalışanlarına ve üniversite öğrencilerine tavsiye ederim.

Strateji ve yönetim kitaplıklarında mutlaka olması gereken şaheserlerden birisi olarak değerlendiriyorum. Kitap, Roma İmparatorluğunun çökmesinden rönenans dönemine, yaklaşık 1000 yıllık dönemde, sadece Avrupa değil, Orta Doğu ve Uzak Doğu’daki savaşları da, kronoloik sırayla anlatması, savaş taktiklerini muhteşem resmetmesiyle, kullanılan savaş aletlerini anlatmasıyla, okurda süreç düşüncesini tetikler. Tekrar satışa çıkarsa kaçırılmaması gereken eserlerden birisidir.