E-Dergi

Tübitak Yayınlarının Türkçemize kazandırdığı şaheserlerden birisidir. A şirketi, B ürününü C şekilde geliştirmiş milyarlarca dolar kazanmış gibi jargon kitaplardan değildir. Gerçek bir inovasyon kitabıdır. Kitap, okurlara gerçek bir görüş kazandıran bir kitaptan beklenmesi gerektiği gibi, bilim, teknoloji ve endüstriyelleşmenin tarihiyle başlar, inovasyonu bir ürün gibi değil, bir süreç şeklinde anlatır. Inovasyonun ekonomiyle, ulusal sistemlerle, marketlerle, ürün geliştirme süreciyle ve strateji ile ilgisini anlatır, özellikle inovasyon araştırmasını teknolojik, mühendislik ve ticarileştirme araştırmalarına bölmesi kritiktir. İkinci bölümde teknoloji stratejisinden bahseder, üçüncü bölümde de pratiğe döker. Yönetim üzerine araştırma yapmış birisi olarak, bazı süreçlere belki de gerektiğinden fazla inovasyon bakışıyla baktığını düşünsem de, ARGE araştırmacılarına ve departman yöneticilerine yüksek düzeyde tavsiye ederim.

Milattan sonra 800-1100 yılları arasında gerçek islam hem coğrafi olarak geniş alanlara yayılmış, hem de Beyül Hikme (Hikmetlerin Evi) olarak hem evrenin merkezi şeklindeki şehir tasarımı hem de büyük alimleriyle Bağdat, tüm zamanların çağdaşlarına göre en yüksek farkla bilgi birikimi olan şehri haline gelmişti. Soyu ve inancı ne olursa olsun bütün ilim adamlarına “yeterki dünyayı geliştirecek bilgi üretin” islami vizyonuyla yönetilen Bağdat’ta matematik, kimya, astronomi, teknik tasarım gibi dünyanın geri kalanının neredeyse hiç bilgisi olmayan konularda dehşet eserler vermiştir. İşte bu muhteşem ortamda, yönetim bilimlerinin -bildiğimiz kadarıyla- kaptanı Maverdi idi. Önemli bir kitabı, Maddi ve Manevi Yüce Hedefler adıyla Türkçemize de çevrilen Maverdi’nin bu kitabı da devlet ve yönetim felsefesine giriş niteliğindedir. Eksikler (ve yanlış çeviriler) olsa da, islamın kurumlara ve meslek şerefine bakışını gösteren nüveler bulunmaktadır. Yöneticilere tavsiye ederim.

İşte o kitap bu kitap: yapay zeka üzerinde dünyada bir korku fırtınasını yayılırken, ana kitaplardan birisi de budur. Kitabın yazarının ne yönetim felsefesi ne de iş tasarımları üzerine uzmanlığı bulunmaktadır, bir fütürist olarak tanıtılmaktadır. Akıllı telefonlardaki aramaları söylediğiniz cümlelerle yapan bir arayüzü veya bir bilgi yarışmasını kazanan bir arama algoritmasını yapay zeka olarak tanımlar, sonra beyaz yakaların da işlerini kaybedecekleri korkusuyla devam ederken, benzer kitaplarda olduğu gibi işin içinden çıkamaz: süperzeka ve tekillik felsefelerine girmeye çalışır. Kapitalist sistemin boş işler oluşturmuş olduğunu söyleyemez, ve işte bu çapsızlığı yüzünden, yapay zeka korkusunu tetikleyen danışmanlık şirketi tarafından yılın kitabı da seçilmiştir. Yapay Zeka’nın ne olduğunu anlamak için Yapay Zeka Miti’ni ve iş tasarımlarıyla ilgili olarak “İnsan ve Makine” kitaplarını öneririm.

Pestalozzi, 18.yüzyılın ikinci yarısında ve 19.yüzyılın ilk döneminde yaşamış İsviçre kökenli bir eğitim reformistiydi. Paris’te, kendini vazgeçilmez sanan güçteki Napolyon’un eğitim felsefesine ilgisizliği üzerine İsviçre’de kendi okullarını kurmuş, bunu yaparken de çalışmaları Danimarka Kralı tarafından desteklenmiştir. Danimarka’nın bugün dünya eğitim sıralamasında en tepelerde olacağını 1800’lerin başlarında tahmin edebiliriz bu emareyle. Bir çocuğun, zihniyle, eliyle/bedeniyle ve kalbiyle öğrenmesi mottosudur Pestalozzi’nin. Gatto’nun ve İllich’inki gibi amerikanvari eleştiri kitaplarından değildir bu, gerçek bir eğitim kitabıdır. Emile’nin, John Dewey’in Nasıl Düşünürüz? eserinin, Kant’ın ve Russell’ın Eğitim Üzerine’sinin olduğu kütüphanenizde, olmazsa olmaz kitaplardan birisidir. Bütün eğitimcilere öneririm.

Aristo, Sokrat, Farabi, Maverdi, Rousseau, Kant, Nietszche ve Spinoza gibi çağlarını aşan büyük düşünürlerin temel konularından birisidir erdemler. Erdem nedir? İnsanı insan yapan şeydir erdem, karşıdan gelen insana benzer bir canlının hayvan mı, robot mu, yoksa insan mı olduğunu ancak erdemlere bakarak anlarız. Eğitimin ve psikanalizin temel amacı -dünyada daha iyi bir gelecek kurabilmesi için- erdemli insan, yani gerçek insan oluşturabilmektir. Büyük Erdemler Risalesi, şaşırtıcı olmayacak şekilde felsefenin global lideri Fransa’dan çıkmıştır. Andre Comte Sponville Hocamız, büyük üstatlar olan Aristo’nun, Nietzsche’nin, Kant’ın görüşlerini de katarak muhteşem bir çalışmaya imza atmıştır. Erdemsiz bir insan görünümlü canlının değil, erdemliler yani gerçek insanların kitabıdır bu. En büyük erdem olan sevgide, iman insanı insan eder der, kitabı Kurani bir mutlulukla bitirirsiniz. Muhteşem bir kitaptır.