E-Dergi

Orta Zamanın Türkleri, Haşim Şahin’in özellikle Hürriyet Tarih’te yayımlanan makalelerinden derlenen bir çalışma. Kitap, Orta Çağ’ın Türk ve İslam tarihine dair önemli şahsiyetlerini, olaylarını ve kültürel unsurlarını ele alıyor. Anlatım dili oldukça akıcı; tarih meraklısı olmayan bir okurun bile rahatlıkla takip edebileceği bir üsluba sahip.

Ancak kitabın temel yaklaşımı daha çok “hikâye eden”, yani olayları sıralayan bir yapıda. Analitik derinlik, karşılaştırmalı çözümlemeler ya da modern tarih yazımının tartışmacı çerçevesi çok ön planda değil. Bu nedenle, akademik bir çözümleme arayan okuyucular için eksik kalabilir. Öte yandan merak uyandıran konuları sade bir dille sunması, döneme dair temel bir panorama çizmesi bakımından oldukça faydalı.

Sonuç olarak, Orta Çağ Türk–İslam dünyasına ilgi duyan ve konulara hafif, akıcı bir giriş yapmak isteyenler için keyifli bir okuma; fakat derinlikli analiz bekleyenleri tam anlamıyla tatmin etmeyebilir.

İlyas Üzüm’ün “Tarihsel ve Kültürel Boyutlarıyla Alevîlik” kitabı, genel hatlarıyla objektif bir dil kullanıyor ve konuyu akademik bir mesafeyle ele alma çabası taşıyor. Ancak bu mesafe zaman zaman fazlasıyla temkinli bir üsluba dönüşüyor. Aleviliğin tarihsel kökenleri, inanç sistemi, Osmanlı dönemiyle ilişkisi ve günümüz Türkiye’sindeki toplumsal konumu gibi kritik başlıklar pek işlenilmemiş gibi. Yazarın “suya sabuna dokunmadan” tavrı, konunun derinliklerini merak eden okuyucu için tatmin edici bir bütünlük sunmuyor.

Bilgilendirici kısımlar mevcut olsa da, Aleviliğin ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı ve tarihsel süreçte nasıl konumlandığı konusunda daha kapsamlı, daha cesur bir analiz bekleyenler için eksik kalabilir. Buna rağmen, konuyla yeni tanışanlar için temel bir giriş niteliği taşıdığını söylemek mümkün.

Yahudi tarihçi İlan Pappé, Filistin-İsrail meselesini tarihsel bağlam içinde oldukça sade ve anlaşılır bir dille ele alıyor bu kitapta. Hem konunun temel dinamiklerini öğrenmek isteyen okurlar hem de tarihsel süreci daha derinlemesine anlamak isteyenler için iyi bir başlangıç noktası olarak görüyorum bu kitabı.

Yazarın anlatımı akademik olmasına rağmen akıcı, olayları ideolojik bir dilden uzak şekilde sunmaya çalışıyor. Hatta Filistinlilere daha olumlu baktığını bile söylemek mümkün.

Kitabın en zayıf yanı, görsellerin ve haritaların bulunmaması. Özellikle bölge tarihine aşina olmayan okurlar için yer isimlerini ve olayların gelişimini takip etmek zaman zaman zorlaşabiliyor. Yine de bu eksikliğe rağmen, Filistin-İsrail meselesine dair dengeli, düşünmeye sevk eden ve bilgilendirici bir eser olduğu ortada. Bu konu için başlangıç kitabı olarak okunmalı.

Celal Şengör’ün “Sormadın ama Anlattım” kitabı, akıcı diliyle kolay okunan bir röportaj derlemesi. Ancak konular çoğu zaman yüzeyde kalıyor; derinlemesine analiz veya her konuya yeni bakış açıları bekleyenler için tatmin edici olmayabilir. Buna rağmen Şengör’ün kendine has üslubu ve entelektüel enerjisi, kitabı meraklı okurlar için okunabilir kılıyor.

Popüler bir konuya değinmesine rağmen, derinlemesine bir analiz yerine daha genel ve herkesin kolayca anlayabileceği bir anlatım tercih edilmiş. “Kadın Beyni – Erkek Beyni” ayrımını, bilimsel temellerden ziyade gündelik örneklerle aktarıyor. Bu da kitabı daha çok geniş kitlelere hitap eden popülist bir okuma hâline getiriyor.

Okuması kolay, akıcı bir dil kullanılmış; ancak mizahı yer yer yapay kalmış. Yazar, iki tarafa da hoş görünmeye çalışırken zaman zaman yüzeysel bir anlatıma düşmüş.

Kısacası, derin bir inceleme beklemeyen, konuya hafif ve keyifli bir giriş yapmak isteyenler için uygun bir kitap.