E-Dergi

Kim ne derse desin "Martin Eden" Jack London'ın ustalık eseridir. Hikaye bütünlüğü gayet iyi; fakat roman sonunun ana hikayeden bir miktar uzak kaldığını hissettim. Bu eser London'ın diğer birçok eseri gibi herhangi bir şeye angaje değil. Yalın ve gayet anlaşılır bir metne sahip. Elbette sıkı London okurlarının genellikle en beğenemedikleri romanı da yine "Martin Eden"dır. Tabi bu bence gayet normal; zira roman sosyalizme angaje bir roman değil. Neyse kısacası şunu ifade edebilirim ki romanın 435 sayfalık kalınlığa sahip olması lütfen gözünüzü korkutmasın; zira roman okuruna inanılmaz derecede keyifli okuma konforu sunmaktadır. Özetle okumak için tedarik etmek isteyen herkese zevkle tavsiye ederim.

Bu romanı sanki Jack London değil Vladimir İlyic Lenin yazmış. Nitekim London'ın her eseri kesinlikle iyi olmamakla beraber bu kadar kötü de değil. Öncelikle hikayede bir bütünlük olmadığı gibi hikaye sosyalizm ütopyasına inanılmaz derecede angaje. Her bölümü birbirinden sıkıcı ve iç karartıcı. Romanın dili son derece ucuz. Karakterlerin içinde bulundukları evren distopik olmaktan çok sürreal, daha kötüsü ise kurdukları hayal tamamen irrasyonel. Kısacası şunu ifade edebilirim ki çok sıkı Bir London'ın okuruysanız ve London'ın tüm eserlerini okuyup kütüphanenizde bulundurmak istiyorsanız kesinlikle tedarik edebilirsiniz; fakat bu roman zevkle okunacak bir roman kesinlikle değil. Son olarak kusursuz çevirisinden dolayı Mehmet Kayıhan'a ve bu kitabı yayınladığı için de İletişim Yayınlarına tam beş yıldız veriyorum.

Jack London'ın bu romanında gayet yalın ve sade bir anlatım söz konusu. Fakat okurken ne yazık ki pek bir keyif alamadım. Esasında gerçekten keyif veren pasajları var fakat bunlar da o kadar az ki roman bir anda okurunu yükseltip bir anda düşürüyor ve düşürdüğü zaman da uzun bir süre yükseltmiyor. Hikayede aşırı zorlama bir bütünlük sağlanmış. Romanın girişini okusanız başka bir roman okuduğunuzu hissedeceğiniz gibi sonunu okuduğunuzda tamamen farklı bir roman okuyormuş hissine kapılacaksınız. Sonuç itibariyle roman kalitesiz bir roman değil ama kesinlikle okuma zevki düşük bir roman. Sade ve anlaşılır olması sebebiyle tedarik edip okumayı düşünen herkese tavsiye ederim.

Jack London'ın bu eserinden pek keyif aldığımı söylemem. Esasında roman yazmaya çalışırken bir hatırat ortaya çıkarmış ki bu hatıratlarının mübalağadan uzak olduğuna kimse beni ikna edemez. Öyküde gerçek anlamda bir bütünlük kurulmaya çalışırken bütünlüğü bir türlü sağlayamamış. Özellikle kitabın son bölümleri tamamen İngiltere'nin hem ekonomik hem de sosyal yapısına angaje. Zaten roman girişten itibaren bu iki konuya angaje. Bu durum da eseri ister istemez ucuzlaştırıyor. Esas itibariyle biliyorum ki benim bu yaptığım yorumdan koyu London okurları ve sosyalizm sevdalısı kitap kurtları hoşlanmayacak. Fakat ben her zaman yiğidin hakkını yiğide teslim etmekten yanayım. Lakin siz yine de hobi olarak tedarik edip okuyabilirsiniz... buna kim karışabilir ki? Başarılı bir çeviri yapıp bu romanı Türkçe okurlara sunduğu için Yiğit Yavuz beyefendiye, bu romanı yayınladığı için de İletişim Yayınlarına tam beş yıldız veriyorum.

Jack London ile ilk bu eser sayesinde tanıştım. Romanın hikaye bütünlüğü gayet iyi. Romanda çok keyifli pasajların yanı sıra çok fazla gemicilik terminolojisini ve jargonlarını içeren pasajlar da mevcut. Doğrusunu söylemem gerekirse pek ilgilisi olmayan biri için bu terminolojiler sıkıcı gelebilir ve okuma zevkini düşürebilir; fakat roman gayet kaliteli ve keyifli bir anlatımdan ödün vermemektedir. Bir Jack London eseri olmasına karşın (ki ne demek istediğimi London okurlar gayet iyi anlayacak) romanda herhangi bir şeye angaje olma durumu söz konusu değil. Bu kitabı özellikle kitap okumayı yeni alışkanlık edinmek isteyen herkese kıvançla tavsiye ederim.