E-Dergi

M.Şükrü HANİOĞLU - Atatürk Entelektüel Biyografi
Andrew MANGO - Atatürk
Attila İLHAN - Hangi Atatürk
Lord Kinross - Atatürk Bir Milletin Yeniden Doğuşu
Klaus Kreiser - Atatürk
Öğreticilik açısından cevaplıyorum.

Sina Akşin’in çalışmaları Osmanlı’nın son dönemi üzerinedir, İttihat ve Terakki konusuysa merkez çalışmasıdır. İttihat ve Terakki’nin faaliyetlerine geçmeden önce ilk olarak Osmanlı’nın içinde bulunduğu konum değerlendirilmiş, İttihat ve Terakki’yi yaratan unsur ve kişiler açıklanmıştır. Burada detaylı bir giriş yapılarak 19.yüzyıl Osmanlı muhaliflerinin zamanla nasıl İttihat ve Terakki gibi bir oluşum etrafında toplandıkları açıklanmıştır. İttihat ve Terakki’nin bazı hatalarını kabul etmekle beraber İttihat ve Terakki’ye yapılan gereksiz ve yanlış saldırılara da siyaset felsefesi gereğince cevap vermiştir. Sina Akşin, Osmanlı’da yaşanan değişimi Avrupa ile kıyaslamış fakat bunu birebir benzerlik kurarak değil, değişimin kendisinden gelen bazı zorunlu benzerlikler üzerinden yapmıştır. Zaten bu zorunlu benzerliklerin getirdiği süreç dahilinde de İttihat ve Terakki’nin yaşadığı değişimler ortaya konmuş, bilinen bazı klasik anlatımların aslında böyle olmadığı vurgulanmıştır.

Tek Adam’ın 2.cildi, Mustafa Kemal’in çareyi siyasette aramayı bırakıp fiili mücadelenin içine girmesiyle başlar ve İzmir’in kurtuluşuyla sona erer. İstiklâlin sadece Anadolu’nun gayretiyle olacağı kesinleşmiş fakat Anadolu’nun içinde bulunduğu hâl çok da iyi değildir. Aydemir, kitapta yerel halkın, mücadelenin ilk zamanlarında gerek Mustafa Kemal’e gerekse cemiyetlere karşı tavırlarını vererek neredeyse 10 yıldır devam eden savaşların yaratmış olduğu yıkım ve bunalımı iyi anlatmaktadır. Mustafa Kemal’e düşen görevse bu halkı bir düşünce etrafında toplamaktır fakat sadece halk değil, en yakınındaki adamların bile mücadeleye olan inançları bazen çok kolay bir şekilde kaybolabilmekte ve bu zorluklara da göğüs germesi gerekmekteydi. Yabancı general ve idarecilerin, mücadeleye ve Mustafa Kemal’e o dönemki bakış açılarının verilmesiyse kitaba ayrı bir değer katmıştır. Eski bir eser olduğu için Millî Mücadele dönemiyle ilgili bazı verilerin eksik veya hatalı olduğunu da unutmamak gerekir.

Tek Adam’ın 1.cildi, Mustafa’nın doğum öncesinde ailesinin ve Balkanlar’ın durumunu inceleyerek başlar, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıyla biter. Şevket Süreyya Aydemir, Mustafa Kemal’in hayatını sadece askeri ve siyasi açıdan değil, sosyal ve duygusal açıdan da inceler. Çağdaş bir metin olarak tarihçilere göre hâlâ Mustafa Kemal’in yazılmış en derli toplu biyografisi konumundadır. Akademik bir üslupla yazılmamıştır fakat verilen bilgilerin kanıta dayanmasına dikkat edilmiştir. Kitabın içeriği bugün hâlâ kaynak olarak gösterilmektedir. Okuması roman üslubuna dayanır ve keyif vericidir. Yazıldığı dönem itibarıyla Mustafa Kemal’in yanındaki kişilerin de artık kendi hatıralarını oluşturdukları için birçok kaynaktan beslenilebilmiştir. Aydemir’in anlatımı çoğunlukla objektif olsa da bazı yerlerde bundan uzaklaştığı görülür. Fakat metnin tamamı gayet iyi bir biyografi ölçüsünde yazılmıştır. Onlarca baskı yapmasına rağmen kitaptaki yazım yanlışlarıysa göze biraz fazla batmaktadır.

Tek Adam’ın 1.cildi, Mustafa’nın doğum öncesinde ailesinin ve Balkanlar’ın durumunu inceleyerek başlar, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıyla biter. Şevket Süreyya Aydemir, Mustafa Kemal’in hayatını sadece askeri ve siyasi açıdan değil, sosyal ve duygusal açıdan da inceler. Çağdaş bir metin olarak tarihçilere göre hâlâ Mustafa Kemal’in yazılmış en derli toplu biyografisi konumundadır. Akademik bir üslupla yazılmamıştır fakat verilen bilgilerin kanıta dayanmasına dikkat edilmiştir. Kitabın içeriği bugün hâlâ kaynak olarak gösterilmektedir. Okuması roman üslubuna dayanır ve keyif vericidir. Yazıldığı dönem itibarıyla Mustafa Kemal’in yanındaki kişilerin de artık kendi hatıralarını oluşturdukları için birçok kaynaktan beslenilebilmiştir. Aydemir’in anlatımı çoğunlukla objektif olsa da bazı yerlerde bundan uzaklaştığı görülür. Fakat metnin tamamı gayet iyi bir biyografi ölçüsünde yazılmıştır. Onlarca baskı yapmasına rağmen kitaptaki yazım yanlışlarıysa göze biraz fazla batmaktadır.