E-Dergi

Geleceğin Psikolojisi, Stanislav Grof tarafından yazılan Kozmik Oyun sonrası okuduğum Türkçe'de yayınlanmış ikinci kitabı oldu. Kozmik Oyun kitabı gibi genel okur için değil tıp ve psikoloji eğitimi almış veya almakta olan kişiler için yazılmış bir ders kitabı mahiyetinde olan bu ciddi eseri sadece ilgililerine öneririm.

Transpersonel psikiyatrinin pratik kullanımında öncü isimlerden birisi belki de birincisi olan Prof. Dr. Stanislav Grof'un bu eseri, zikir,meditasyon, ayin gibi oluşturulmuş veya LSD gibi sentetik etkenlerle ya da ölüm tehlikesi, ani sevinç ve üzüntü gibi durumlarda spontane olarak ortaya çıkan olağandışı bilinç hallerini ve bu hallerde edinilen deneyimleri irdeliyor. Grof, insanoğlunun ezelden beri yaratılış ve evrenin doğası hakkında sorduğu en temel sorulara bu bilinç dışı bilgilenmelerin ışık tuttuğunu tutarlı bir şekilde göstermektedir. Bu bağlamda evrenin oluşumu, kainattaki şaşmaz düzen, maddi dünyanın yapısı ve işleyiş ilkeleri, insan varlığın kainattaki yeri, varlığın birliği gibi İslam tasavvuf bilginlerinin özenle incelediği konuları tam bir bilim adamı ciddiyeti ile işlemekte ve okura yeni ufuklar açmaktadır. İslam tasavvufunun batıda en iyi bilinen ismi olan Mevlana Celaleddin Rumi'nin bazı eserlerinden haberli olduğu anlaşılan Grof, tasavvuf geleneğinin birikimi ile çok kolay açıklayabileceği bazı sonuçlara ulaşmak için çok zorlanmış olmalı.
İnsanın varoluşunu açıklamakta Darwin ekolünün ne kadar çağdışı ve anlamsız hale geldiğini Batılı bir bilim adamının kaleminden okumak kadar keyifli bir şey olamaz. Kitabda değinilen en önemli konulardan birisi de bilincin beyin dokusunun bir üretimi değil, bilincin beyinin duygu, bilgi üretimini kontrol eden bir üst müessir oluşunun tarihi örnekleri ve yapılan laboratuvar deneyimleri ışığında gösterilmesidir. Tasavvufun teorik temellerini bilen ve sufi pratiklerine aşina okurlar bu kitabda kendilerini aydınlatacak çok şey bulacaklardır.

Michel Balivet adlı yabancı araştırmacı tarafından kaleme alınan "Şeyh Bedreddin: Tasavvuf ve İsyan" alt başlıklı bu kitap
Osmanlı devri mutasavvıfları arasında ismi etrafında büyük tartışmalar oluşmuş olan Şeyh Bedreddin hakkında kaleme alınmış bilimsel bir araştırma. Bedreddin'in hayatı ve etkileri devrin tarihi ekseninde başarılı bir şekilde inceleniyor. 14 yüzyıl sonu 15. yüzyıl başı Osmanlı topraklarında İslam'ın yayılışında büyük pay sahibi olan sufilerin toplum içindeki etkinlikleri için mükemmel bir vaka takdimi de denebilir. Devrin zahiri ulemasının fetvası ile darağacında can veren bu etkin sufinin, tasavvufu bir "miskinler mesleği" olarak sunan anlayışların iddialarına en güzel yanıt olan tavrını ele veren ipuçlarını yabancı bir yazardan okumak oldukça heyecan verici. "Anadolu'nun Hallacı" olarak anılan Şeyh Bedreddin'in makama-mevkie-mansıba metelik vermeyen bu tavrı ile bugünkü bazı "sözde mutasavvıflar"ın halini kıyaslamak da oldukça öğretici olacaktır.

Transpersonel psikolojinin öncülerinden Maslow'un bu kitabında insanoğlunun tarihi macerası boyunca yeryüzünün muhtelif köşelerinde yaşadığı, doruk deneyimler olarak adlandırılan manevi lütufları, maddeötesi deneyimleri bulacağımı sanıyordum.
Ancak bulamadım.

13.yüzyılın Türkistan'ında Semerkand'da Nakşbendi tasavvufi ekolü çevresinde yaşamış ve yetişmiş bir büyük sufi olan Aziz Nesefi'nin bazı görüşleri üzerine yapılmış bir çalışma. Esere konu olan Aziz Nesefi'nin hayatı hakkında doğru-dürüst bir bilgi verilmemesi kitabın en önemli eksikliği. Dergah yayınları arasında İnsan-ı Kamil adlı eseri, İnsan yayınları arasında ise Hakikatlerin Özü adlı iki eseri Türkçe'de yayınlanmış olan Nesefi'nin Allah, kâinat, varlık , esma-i husnanın kainatta işleyişi, tarikat yolunda seyr u süluk, insanın yapısı, insanlığın tekamülü, veli-nebi-filozof arasındaki bilgi edinme farklılıkları, vahiy ve ilham, keramet ve mucize, kaza-kader ve kainatın Allah'la irtibatı gibi günümüz için ilginç konu başlıklarını içermektedir.Bu konular ele alınırken esas olarak mutasavvıfların bu konulara yaklaşımını göstermesi açısından faydalı bir eserdir.