E-Dergi

Bölge uzmanlarından Azerbaycanlı akademisyen Telman Nusretoğlu’nun çalışmasını özgün ve mühim kılan sadece bir noktaya odaklanmasıdır; bu da Rusya’nın derin devlet yapısıdır. Kitapta Rus tarihi ile ilgili her yerde rahatlıkla ulaşabilen bilgiler bulunmamakla birlikte kimi satırlarda konuyla ilgili hatırlatma babında geçmektedir. Rusların nasıl bir araya gelip devletler kurduğundan bahisle başlayan kitap, yaklaşık 1000 yıl önceki “derin devlet” ve “özel kuvvetler” tarafından yapılan operasyonların anlatımıyla kronolojik şekilde sürmektedir. Bu derin devletlerin ve özel kuvvetlerin knezlikten çarlığa, Bolşevikler’den günümüz Rusya’sına dek nasıl devam ettiğinin anlatıldığı kitapta Rus tarihinin kiliselerde tutulan yıllıklar sayesinde anlaşılır olduğuna dikkat çekiliyor. Meseleye açıklık getirmek üzere “Üçüncü Roma: Moskova” tezine ayrı bir bölüm ayrılmış.

Akka’nın yıkılışına doğru giden sürecin de detaylandırıldığı ve Trablus’un Memlük Türkleri tarafından Haçlı tehlikesi nedeniyle ele geçirilişinin de anlatıldığı kitapta, Baybars ve sonra yerine geçen Kalavun’a da yer verilmektedir. Venedikliler ile Cenevizliler’in Trablus’ta birbirleriyle rekabet halinde olması, öte yandan şehrin Filistin sahillerinde yer alması, Baybars’ın izinden giden Kalavun’u oldukça rahatsız ediyordu. Cenevizliler'in bölge ticaretinde tekelleşmesini ve Haçlı tehdidini sonsuza kadar ortadan kaldırmaya karar veren Kalavun, 1289’un Ocak ayında sefer için hazırlıklara başlar. İlkbaharda Akdeniz’in kıyısındaki Trablus yakınlarına gelen Memlükler, 26 Nisan’da toplu saldırıya geçer. Şehri ilk terk edenler Venediklilerdir zira zaten bu saldırıyı biliyorlardır. Memlük saldırısı başladığında şehrin yöneticileri, soyluları, Tapınak Şövalyeleri ile Hospital Şövalyeleri çoktan topuklamıştır. Bu kitabı oluk soluğa okuyacağınıza emin olabilirsiniz.

Bu kitapdan öğrendiklerimiz: Hammurabi Yasaları ve Hitit yasaları hukuki ve cinai konuları ele alır. Mahkemelerde Hitit yasalarının uygulanması yargıçların takdirine bırakılırken, Babil yasalarında böyle bir durum söz konusu değildi. Hititler’de bölgesel ve kırsal alanlarda adalet “İhtiyar Heyeti” üzerinden sağlanmaktaydı. Bu heyeti önde gelen aileler oluştururken bir üstleri de bölge valileriydi. Valiler yerel mahkemelerde reis makamında olurken, ihtiyar heyetleri, kasaba ve köy yöneticileri danışman statüsündeydi. Öte yandan Babil yasalarında kutsal bir güçten bahsedilir. Fakat Hitit yasalarında böyle bir güçten bahsetmek mümkün değildir. Hitit yasaları şeffaf, belirgin ve sekülerdir.

Valiler mutlak adaleti sağlamak ile yükümlüydü ve yerel gelenekleri göz ardı etmezlerdi. Bazen geleneksel uygulamalar yasaların önüne geçmektedir. Babil yasalarında kısasa kısas uygulması mevcutken, Hititler’de böyle bir uygulama yoktur ve intikama dayalı adalet sisteminden uzaktırlar.

Rusya ve Tataristan'da tabu olan, Türkiye'de de fazla bilinmeyen Kuzey Türkleri Rusya Müslümanlarının Irak Cephesi'ndeki maceraları ilk defa kitaplaştırıldı.

Kitabı okumanız gerekiyor bu düşüncelerden önce. Kitap bir çok çalışmaları ters düz etmektedir.