E-Dergi

İyi bir yaşam için tatmin edilebilirliği yüksek hazlar yaratmak ve bunu içselleştirmek iyimserlik göstergesidir. Bunun dışında karşıt olan ne varsa mücadele etmek,düzeltmek ve iyileştirmeliyiz.
İnanç noktasında ise dönüşebilme iradesini kademeli bir ölçüyle pratikleştirmek, dogmatik tutumları bertaraf edip deney yoluyla kazanım elde etmenin hazzını yaşamak gerekir.
Dönüşüm, değişim ile varolup; ileriyi öngörmek veya umudu koruyabilmek adına tanrısal duyulardan azade bir rota yaratıp aslolan iyileşmeyi yakalamalıyız.

Yuri Sugano’nun Gündelik Şeylerin Güzelliği kitabını okurken, insan kendini bir çay seremonisinin ortasında buluyor gibi. Sözcükler yüksek sesle değil, fısıltıyla konuşuyor. “Güzellik buradaydı aslında, sen çok bakmaktan görmedin” der gibi. O, Batı’nın spot ışıklarıyla dolu müze estetiğine sırtını dönüyor ve bizi mutfak eşyalarının arasına, sabah ışığının seramik üzerindeki izine davet ediyor. Güzelliği yalnızca bakılası olanla değil, yaşanılası olanla özdeş kılıyor. Sadeleşerek, eksilerek, yavaşlayarak anlamaya çağırıyor.

Kitap boyunca hissedilen o derin estetik anlayışı, Japon wabi-sabi felsefesinden izler taşıyor: kusurun, geçiciliğin ve yaşanmışlığın güzelliği. Oysa Batı estetiği kusursuzluğu, parlamayı, tamamlanmışlığı yüceltmeye meyilli. Güzellik orada izlenmek için yaratılmış bir gösteridir çoğu zaman. Oysa Sugano için güzellik, gösteri değil gölge.

Beşinci Anlaşma, Dört Anlaşma’nın doğal bir devamı gibi… İlk dört anlaşmaya yeniden yer veriyor; fakat bu kez farklı bir anlatımla, daha da derinleşerek. Sanki önceki anlatısını tamamlıyor ve üzerine yeni bir katman daha inşa ediyor. Bu katman da Beşinci Anlaşma’nın kendisi:
“Kuşkucu ol ama dinlemeyi de bil.”

Bu anlaşma, insanların ifadelerinin kendi yansımaları — yani kendi “rüyaları” — olduğunu hatırlatıyor. Bu yüzden her söze kuşkuyla ama yargısız bir dinleme haliyle yaklaşmayı öneriyor.
Anlatılanlar her zaman bize dair olmasa da, bir başkasının dünyasını — rüyasını — anlayabilmek için kulak verebilmek kıymetli.

Bu kitap da en az ilki kadar etkileyici. Devam kitapları bazan hayal kırıklığına uğratır, beklentinin gölgesinde kalır. Beşinci Anlaşma ise onlardan biri değil. Hatta mümkünse iki kitabın arka arkaya okunmasının, hatta belli aralıklarla tekrar tekrar okunmasının çok daha etkili olabileceğini düşünüyorum.

Modern zamanlar filozofu, kültür kuramcısı Byung-Chul Han günümüzün daha kaliteli ve verimli bir yaşam uğruna üreten, tüketen, etkinlikler içinde kaybolmuş, performansının sınırlanırını zorlamayı yaşam amacı haline getirmiş insanını sorguluyor. Han, Tefekkür Yaşamı’nda aslında iyi bir yaşamın merkezinde “eylemsizlik” olduğunu bizlere

Yuval Noah Hariri 2024 yılında yayımlanan Nexus: Taş Devrinden Yapay Zekâya Bilgi Ağlarının Kısa Tarihi adlı eserinde taş devrinden modern yapay zekâ çağımıza kadar uzanan zaman diliminde bilgi ağlarının evrimini ele alarak insanlık tarihine dair bir başka geniş perspektif sunuyor.