E-Dergi

Kirilov gibi Stavrogin gibi özgün ve bir o kadar çarpıcı karakterlerin olduğu bu eserden çok etkilendim. Oldukça zor bir metin olmasına karşın sonlara doğru roman çok rahat çözülüyor. Kirilov'un nihilist temellere inerek intihar etme fikrini savunduğu felsefi bölümler büyüleyiciydi... Sırf bu bölümler için bu roman tekrar tekrar okunur diye düşünüyorum... Bunun yanısıra Mete Ergin'in çevirisini ilk kez okudum ve çok beğendim.. Dostoyeski'nin bu romanı Suç ve Ceza gibi bir tat bırakıyor okuyucuda. Okumanızı şiddetle tavsiye ederim.

Eser beş kitaptan oluşuyor. İçerik olarak Emile'in bebeklikten başlanılarak yazar tarafından nasıl yetiştirildiği anlatılmakta. Bununla birlikte dini sorglamalar da kitapta bir hayli yer tutuyor ve açıkçası bu sorgulamalardan oldukça etkilendim. Kitabın sonlarına doğru yazarın Toplum Sözleşmesi adlı kitabından bölümlere de az da olsa değinilmiş. Yer yer yazarın bazı fikirlerinin pek güncelliğini korumadığını düşünüyorum..Çevirisi güzel bir kitap ve böyle hacimli bir eserde ancak üç yerde baskı hatası yapılmış olması beni mest etti. Ödev omasaydı bu kitabı okuyacağımı hiç düşünmezdim ama yine de hayatıma pek çok şey kattı bu eser.

Bu kitabı okumadan önce beklentim çok büyüktü. Fakat kitabı bitirdiğimde açıkçası hayal kırıklığına uğradım ve Mesnevi’nin iyi bir şekilde reklamının yapıldığına kanaat getirdim. Özellikle 5. defterdeki açık saçık hikâyeleri hiç ama hiç tasavvufla veya dinle bağdaştıramadım. Bu hikayelerin burada işi ne diye düşünmeden edemedim. Gerçi bu metinlerden çıkan sonuç önemliymiş diye de açıklamalarda bulunulmuş ama yine de iğrendim. Ayrıca Mevlana’nın büyük hoşgörüsüne aykırı metinlere de rastladım. Örneğin “ Bir Yahudi, bir Müslüman, bir de Hıristiyan arkadaş oldular. Bir mümin, iki sapıkla yoldaş oldu. Aklın, şeytan ve nefisle arkadaş olması gibi…” gibi.. Yani aslında anlatmakla bitecek gibi değil bu hikayeler. Benim okuyuculara tavsiyem sakın sakın mesneviden seçme hikayeler okumasınlar. Eğer okuyacaklarsa tam metin bir Mesnevi okusunlar. Hiç beğenmedim ama sonuç olarak okumayın da diyemem.

Eser İngilizceden Türkçeye çevrilmiş ama gayet güzel bir anlatımı var. Yazarın kullandığı Fransızca kelimeler aynen korunmuş, dipnotlarda açıklaması verilmiş. Yani çeviri başarılı. Kitap gayet hoşuma gitti, bana göre sürpriz bir sonla bitti. Bir kumarbazın ruh hali çok iyi bir şekilde yansıtılmış. Okumanızı tavsiye ederim.

Grigoriy Spiridonoviç Petrov’un bu devasa eserini okurken insan kendisinden geçiyor. Papaz Makdonald’ın halkın iradesini yakmak için gerekli olan şartları açıkladığı bölüm harika bir örnek olayla açıklanmış. Sırf bu bölümdeki bir paragraflık pasaj için bile hiç düşünmeden okunabilecek bir eser. Kesinlikle hayatınıza anlam katacak bir kitap olduğunu düşünüyorum. Özellikle devlet kademesinde görev alacak arkadaşların, başta da öğretmenler olmak üzere herkesin okumasını şiddetle tavsiye ederim. Eğer okuyacak olursanız Koridor Yayıncılık’ın bu metin üzerinde sadeleştirmeden yaptığı özenli çevirisini okumanızı öneririm.